Ετικέτες » Ανατολική Αττική

Εξήντα πέντε χρόνια από τους σεισμούς της Κεφαλονιάς (1953)

   «…σαν να ‘χαν ποτέ τελειωμό
τα πάθια και οι καημοί του κόσμου».

Α. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ, «Το μυρολόγι της φώκιας» (1908)

Με αφορμή την ανείπωτη τραγωδία στην ανατολική Αττική θυμήθηκα αυτές τις μέρες μια άλλη μαύρη επέτειο, από την οποία κλείνουν φέτος εξήντα πέντε ολόκληρα χρόνια.

Μια φοβερή σεισμική ακολουθία, που διήρκεσε τέσσερις μέρες (9-12 Αυγούστου 1953) και κορυφώθηκε με τον σεισμό των 7.2 Ρίχτερ κυρίως στο Αργοστόλι της Κεφαλονιάς, ισοπέδωσε τα νότια Επτάνησα αφήνοντας πίσω της περίπου 500 νεκρούς, σαρωτικές καταστροφές και προκαλώντας τεράστιο κύμα μετανάστευσης στο εξωτερικό.

Παραδόξως, το φρικτό αυτό γεγονός, οι καταστροφικότεροι σεισμοί στην ιστορία της νεώτερης Ελλάδας, δεν άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην ποίηση και γενικότερα στην τέχνη. Ανθολογώ πιο κάτω δύο σχετικώς άγνωστα, αλλά όμορφα, ποιήματα Κεφαλονιτών ποιητών για τον σεισμό, καθώς και τρία ρεμπέτικα τραγούδια, που επίσης σπανίως ακούγονται, αν και τα υπογράφουν Τσιτσάνης, Μητσάκης και (τους στίχους) Κώστας Βίρβος.

ΑΛΕΞΗΣ ΖΑΚΥΘΗΝΟΣ (1934-1992)

«Ο θρήνος της Κεφαλονιάς» (Θολά Τζάμια, 1954)

Τα μάτια της σχεδόν τα βλέπω μέσα στα ερείπια
του σεισμού και των παγιδευμένων οι οιμωγές
καλπάζουν με τον άνεμο, για να μου φέρουν μέχρι
εδώ, στον πάνω κόσμο, το άγγελμα πως το νησί
των κρίνων, τώρα γη που υπήρξε, ταξιδεύει πάνω
στα μαβιά νερά του Ιονίου πελάγους, πάμφωτο
καράβι, προς τον πόντο των νεκρών νησιών.

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΛΥΚΙΑΡΔΟΠΟΥΛΟΣ (1936-)

Λόγια στην Καλυψώ (1987)

ΙΙΙ

Κεφαλλονιά, α᾽

Μονάχα το κρασί κι η θάλασσα δεν άλλαξαν
Κι όμως ετούτα πρέπει νά ’ναι τα παιδιά μας
έχουν τα σπίτια μας και τα ονόματά μας
Τζόγια Δημήτρης Κάκια
πόσο απρόσεχτα μας αγαπούν
μέσα στο νέο φως που δεν μας ξέρει!
Από λιοστάσι σε λιοστάσι κατεβαίνοντας στη θάλασσα
βρίσκω τα χρόνια μου ξερά φιδοπουκάμισα
κλειστά παράθυρα κλειστά πηγάδια και καχύποπτες πηγές που αρνούνται το νερό
Αμερική Αυστράλια Καναδά
χώρα τη χώρα και σελίδα τη σελίδα — στο πουθενά στο πουθενά των είκοσί μας χρόνων

Χαθήκαμε χωρίς να πέσει ντουφεκιά.

Ο ΧΑΡΟΣ ΕΣΤΗΣΕ ΧΟΡΟ (1953)

Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης
Στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη εκτέλεση: Βασίλης Τσιτσάνης και Άννα Χρυσάφη

Ο χάρος έστησε χορό στου Άδη τα σκοτάδια
και τρία όμορφα νησιά μας τα `κανε ρημάδια
Ιθάκη και Κεφαλλονιά και Φιόρε του Λεβάντε
κουράγιο και υπομονή στη συμφορά σας κάντε.

Τα σπίτια πέσαν κι οι εκκλησιές, σωπάσαν οι καμπάνες
οι μάνες χάσαν τα παιδιά και τα παιδιά τις μάνες.
Ιθάκη και Κεφαλλονιά και Ζάκυνθος ωραία
και στη ζωή και στο χαμό βρεθήκατε παρέα.

Μα των Ελλήνων οι καρδιές το βάλαν όλες άχτι
να ξανανθίσουν τα νησιά μέσα απ’ τη μαύρη στάχτη
Ιθάκη και Κεφαλλονιά και ξακουσμένο Τζάντε
πάλι θα ξαναγίνετε το Φιόρε του Λεβάντε.

Ο ΣΕΙΣΜΟΣ

Μουσική: Γιώργος Μητσάκης
Στίχοι: Γιώργος Μητσάκης
Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Μητσάκης, Ανθούλα Γιάννα, Γιάννης Τατασόπουλος

Μεγάλος έγινε σεισμός στα όμορφα νησιά μας
και βλέπεις μες στα ερείπια καρδιές χαροκαμένες
και τις νησιωτοπούλες μας στα μαύρα να’ ν ντυμένες.

Βοήθα Χριστέ και Παναγιά, ω, ω, ω!
Σ’ αυτή την πίκρα τη βαρειά!

Κεφαλλονιά και Ζάκυνθος, μαζί και η Ιθάκη,
τα πι’ όμορφα νησάκια μας περνούνε μαύρες μέρες,
στους πέντε δρόμους μείνανε, παιδάκια και μητέρες.

Βοήθα Χριστέ και Παναγιά, ω, ω, ω!
Βοήθα τη φτωχολογιά.

Γλυκές νησιωτοπούλες μας κι αδέλφια μας νησιώτες,
μεγάλος είναι ο Θεός κι εμείς μαζί σας όλοι,
θα χτίσουμε όπως και πριν, κάθε χωριό και πόλη.

Βοήθα Χριστέ και Παναγιά, ω, ω, ω!
Τα πονεμένα μας νησιά

ΣΕΙΣΜΟΣ ΜΕΓΑΛΟΣ ΕΓΙΝΕ

Μουσική: Μπάμπης Μπακάλης         
Στίχοι:Κώστας Βίρβος
Πρώτη εκτέλεση: Θανάσης Ευγενικός, Ευαγγελία Μαρκοπούλου, Γιάννης Σταμούλης

Στα ομορφότερα νησιά
Ζάκυνθο και Ιθάκη
και σ’ όλη την Κεφαλονιά
δεν έμεινε σπιτάκι

Σεισμός μεγάλος έγινε
ρημάξαν τα νησιά μας
και κλαίει η καρδιά μας

Χιλιάδες σπίτια γκρέμισαν
και γίνανε κομμάτια
χιλιάδες κόσμος είδανε
το χάρο με τα μάτια

Σεισμός μεγάλος ρήμαξε
Ληξούρι κι Αργοστόλι
και κλαίει η Ελλάδα όλη.

Τώρα φτωχοί και πλούσιοι
όλοι ας βοηθήσουν
τα ξακουσμένα μας νησιά
πάλι να ξανανθίσουν

Τα ξακουσμένα μας νησιά
κι αν γκρέμισαν δε σβήνουν
πιο όμορφα θα γίνουν

ΕΠΙΚΑΙΡΙΚΑ

Στον απόηχο μιας καταστροφής

Καταστροφικός, αποτρόπαιος και φονικός αποδείχθηκε και ο φετινός Ιούλιος, σκορπώντας τον όλεθρο και βυθίζοντας στην οδύνη τον Ελληνισμό. Οι εικόνες σοκάρουν, συγκινούν και στοιχειώνουν την καλοκαιρινή αμεριμνησία: Απανθρακωμένα κορμιά, μικρές άτυχες ψυχούλες, ολόκληρες οικογένειες, ανήμποροι άνθρωποι, βορά στην πύρινη μανία. Και άλλες, φρικτές τραγωδίες, στο μανιασμένο κύμα της θάλασσας, στα βράχια ή στον γκρεμό. Εφιαλτικές σκηνές από χιτσκοκικά θρίλερ με τον δρεπανηφόρο άρχοντα του σκότους να έχει τη μορφή της πύρινης λαίλαπας. Και ο θάνατος δεκάδων ανθρώπων δεν αποτελεί, δυστυχώς, τη «λύση» της τραγωδίας: Παράλληλα, εκτυλίσσονται ανείπωτα δράματα, που θυμίζουν ανάλογες ιστορίες του κυπριακού 1974, με την αναζήτηση των αγνοουμένων και την ταυτοποίηση των σορών των θυμάτων. Ως προς την οικολογική καταστροφή, παρότι δεύτερη σε αυτές τις στιγμές, κι αυτή είναι ανυπολόγιστη.

Αναλαμβάνοντας το άχαρο έργο της μερικής αποτίμησης όσων είδαμε και ακούσαμε αυτή τη βδομάδα, στεκόμαστε πρώτα – πρώτα στην επιβεβαίωση του καθοριστικού ρόλου των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στον σύγχρονο κόσμο. Το παγκόσμιο κύμα συμπαράστασης στην Ελλάδα, πέρα από το αίσθημα φιλανθρωπίας, έχει πια ως κινητήριο μοχλό (και) το ίντερνετ. Οι εικόνες μεταδίδονται ακαριαία παντού, αναπαράγονται από τα μέλη της συνδεδεμένης στο wifi παγκόσμιας κοινότητας και συγκλονίζουν τον πλανήτη. Ένας από τα θύματα της φωτιάς, λίγη ώρα πριν τον τραγικό του θάνατο, πρόλαβε να ανεβάσει ένα ολιγόλεπτο βίντεο περιγράφοντας την πύρινη επέλαση του ολέθρου, μη μπορώντας να διανοηθεί ότι αυτή η ανάρτησή του έμελλε να γινόταν μακάβριο μεταθανάτιο viral… Το διαδίκτυο έχει πια αναπτύξει τέτοιους μηχανισμούς «εξάρτησης και αναπαραγωγής» που διαμορφώνει στάσεις, καθορίζει μηχανισμούς αντίδρασης, κινητοποιεί εκατομμύρια πολιτών. Αναλόγως, βέβαια, με τη δύναμη ή τη φρίκη των εικόνων και της δυνατότητας «ζωντανής σύνδεσης». Από αυτή την άποψη, ο «τρίτος κόσμος» παραμένει ως προς τις δικές του ανείπωτες συμφορές σε μεγαλύτερο σκοτάδι…

Μια άλλη αξιοπρόσεκτη παράμετρος, είναι η συμπαράσταση στους πυρόπληκτους και στη χώρα. Τόσο στην ίδια την Ελλάδα, όσο και από το εξωτερικό. Από τον Ζάεφ και την ΠΓΔΜ, την προσφορά βοήθειας και έκφραση οδύνης από τουρκικά ή και τουρκοκυπριακά μέσα επικοινωνίας και προσωπικότητες, και τις συγκινητικές πρωτοβουλίες συμπαράστασης από όλο τον κόσμο. Στεκόμαστε στην, όπως πάντα, συγκλονιστική ανακλαστική αντίδραση αλληλεγγύης των Ελλήνων Κυπρίων «προς τη μητέρα», σε μια από τις προγονικές ιδιότητες της κυπριακής ψυχής που παραμένουν ακόμη  ζωντανές, εκπλήσσοντας με το μέγεθός της, ίσως ενοχλώντας κιόλας, όσους Ελληνόφωνους (Κυπρίους και Ελλαδίτες) αδυνατούν να κατανοήσουν τα αυτονόητα.

Από τις θλιβερές εξαιρέσεις στις πανανθρώπινες αντιδράσεις αλληλεγγύης, ξεχώρισαν οι αντιδράσεις του μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβροσίου και του Σουηδού Καρλ Μπιλντ, πρώην υπουργού Εξωτερικών και πρωθυπουργού, αμφοτέρων γνωστών από ανάλογες προηγούμενες εμπρηστικές δηλώσεις. Για τον διαδικτυακό κόσμο, στον οποίο αναφερθήκαμε παραπάνω, ήταν, αναμφισβήτητα, κι οι δυο τους, τα «τρολ της εβδομάδας». Ειδικότερα, όμως, το νέο δεσποτικό παραλήρημα προκάλεσε οίκτο. Άμα  λείπει η καρδιά, η αγάπη και η ελάχιστη συναίσθηση του ανθρώπινου πόνου, τότε τα χρυσά επισκοπικά άμφια μετατρέπονται σε αλαλάζοντα κύμβαλα μισαλλοδοξίας. Κρίμα..

Ως προς την επόμενη μέρα, πέρα από την πρόχειρη επούλωση των επιφανειακών πληγών και την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών των πληγέντων, οι επιλογές είναι δύο: Ή θα ξεχαστεί με τον καιρό και αυτή η τεράστια καταστροφή, ή θα παρθούν γενναία ριζοσπαστικά μέτρα από την ελληνική κυβέρνηση και την κρατική μηχανή ώστε να περιοριστούν, όσο γίνεται, οι πιθανότητες επανάληψης ανάλογης εκατόμβης στο μέλλον. Όποιος γνωρίζει το πώς μεταμορφώνεται κάθε χρόνο το περιβάλλον σε συγκεκριμένες τουριστικές περιοχές της Ελλάδας, με το ξεπέταγμα κάθε λογής αυθαίρετων κτισμάτων μέσα στο δάσος, μέσα σε κοίτες ποταμών, πάνω ακριβώς στο κύμα, στις  ακτές και σε «θαλασσινές σπηλιές», είναι βέβαιος ότι τίποτε δεν πρόκειται να αλλάξει. Η αυθαιρεσία νομιμοποιείται από το κράτος, με την ανοχή και την ευλογία των διεφθαρμένων λειτουργών και η κατάσταση χρόνο με τον χρόνο χειροτερεύει, αφού οι επηρεαζόμενοι πολίτες αυξάνονται και «δικαιούνται» να διαμαρτύρονται. Η κυβέρνηση που έχει την ατυχία να γίνει μια ανάλογη καταστροφή επί των ημερών της προσπαθεί να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα επικαλούμενη «ασύμμετρες απειλές» και επιχειρώντας να «διαχειριστεί επικοινωνιακά» τη λαϊκή οργή. Μακάρι τα τραγικά θύματα της καταστροφής στην Ανατολική Αττική να μπορούσαν να λειτουργήσουν για τη νεοελληνική πραγματικότητα όπως η θυσία της κόρης του πρωτομάστορα για το γιοφύρι της Άρτας. Όμως, αυτό ακούγεται σαν ουτοπικό όνειρο θερινής νυκτός, για όσες ιουλιανές και αυγουστιάτικες βραδιές δεν διακόπτονται από εφιάλτες.

ΥΓ. Η στήλη και ο συντάκτης της θα απουσιάσουν τις επόμενες τέσσερις βδομάδες.

Δημοσιεύθηκε στην εφημ. «Ο Φιλελεύθερος» στις 28 Ιουλίου 2018  

Άρθρα στον "Φιλελεύθερο"

Γ. Πάντζας: «Η εξαγγελία του Πρωθυπουγού για την παραχώρηση του παράλιου μετώπου Ανατολικής Αττικής στους Δήμους Ραφήνας – Πικερμίου και Λαυρίου υλοποιείται άμεσα»

Στις συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Υπουργείο Ναυτιλίας παρουσία του Υπουργού Ναυτιλίας κ. Παναγιώτη Κουρουμπλή, του Δημάρχου Ραφήνας Πικερμίου κ. Βαγγέλη Μπουρνούς, του Δημάρχου Λαυρεωτικής κ. Δημήτρη Λουκά, εκπροσώπων του Οργανισμού Λιμένος Ραφήνας καθώς και υπηρεσιακών παραγόντων του Υπουργείου, παραβρέθηκε ο Βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Αττικής, Γιώργος Πάντζας.

Αντικείμενο των συναντήσεων αποτέλεσε ο καθορισμός των λεπτομερειών, αναφορικά με την παραχώρηση από το ΤΑΙΠΕΔ στον Δήμο Ραφήνας – Πικερμίου και Λαυρίου αντίστοιχα, του παράλιου μετώπου, μετά και την σχετική εξαγγελία του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στο Περιφεριακό Συνέδριο για την Παραγωγική Ανασυγκρότηση Ανατολικής Αττικής.

Συγκεκριμένα, στον Δήμο Ραφήνας – Πικερμίου θα παραχωρηθούν το Πάρκο Καραμανλή, το Κόκκινο Λιμανάκι, ο Άγιος Νικόλαος καθώς και οι Μαρίκες, γεγονός που αλλάζει τον υπάρχοντα σχεδιασμό και δίνει νέα προοπτική στην τοπική φυσιογνωμία της περιοχής. Δεδομένου της νέας αυτής εξέλιξης, ο Οργανισμός Λιμένος Ραφήνας καλείται πλέον να τροποποιήσει τις αποφάσεις του ώστε ο Άγιος Νικόλας και οι Μαρίκες να περάσουν στους φυσικούς τους δικαιούχους.

Επίσης, στον Δήμο Λαυρίου παραχωρείται τμήμα της χερσαίας ζώνης στις περιοχές Λεγρενά και Βρωμοπούσι καθώς και η περιοχή από το Νησάκι έως και τον Άγιο Νικόλαο στην οποία περιλαμβάνονται οι παραλίες Οξυγόνο και Θωρικό.

Ο Βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Αττικής, Γιώργος Πάντζας μετά τις συναντήσεις έκανε την ακόλουθη δήλωση.

«Είναι μια από τις πιο σημαντικές εξελίξεις, για τις περιοχές και τις τοπικές κοινωνίες των Δήμων Ραφήνας – Πικερμίου και Λαυρίου. Η κυβέρνηση δια του αρμόδιου Υπουργού Ναυτιλία κ. Παναγιώτη Κουρουμπλή, προχωράει άμεσα και με ταχείς ρυθμούς στην υλοποίηση των εξεγγελιών του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στο πρόσφατο περιφεριακό συνέδρειο Ανατολικής Αττικής στο Λαύριο. Το σημαντικό είναι, ότι πλέον η χερσαία ζώνη του παραλιακού μετώπου περνάει στους φυσικούς της δικαιούχους, που δεν είναι άλλοι από τους πολίτες και τους δημότες της Ραφήνας – Πικερμίου και του Λαυρίου. Θέλω να γνωρίζουν όλοι ότι μετά απο αυτήν την εξέλιξη θα ακολουθήσουν και άλλες πολιτικές και δράσεις της κυβέρνησης σε έργα υποδομής, προκεμένου οι εν λόγω περιοχές να μεταμορφωθούν σε κομβικό σημείο τουριστικής ανάπτυξης και ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών.»

Επικαιροτητα