Ετικέτες » εκκλησια

Ποιος είναι ο σκοπός της χριστιανικής άσκησης, πως διατηρείται και που σταματά;

Όλοι οι όσιοι και οσίες της Εκκλησίας μας έφτασαν στο ποθούμενο μέσω της άσκησης. Ο όρος άσκηση χρησιμοποιείται ευρέως θα λέγαμε από τους θεολόγους και ιερείς στα κηρύγματα.

Η Αγιογραφία σήμερα

Η δημιουργία ενός εκκλησιαστικού έργου –δηλαδή η αγιογραφία- είναι έργο θεόπνευστο. Το να παρουσιάζει κάποιος το σωτήριο νόημα της ευαγγελικής αποκαλύψεως,που εμπιστεύεται ο ίδιος ο Θεός στον ταλαντούχο και χαρισματούχο τεχνήτη αγιογράφο, δεν μπορεί να καθορισθεί μέσα σε απλά επαγγελματικά πλαίσια και μόνο. 19 επιπλέον λέξεις

Τα Μυστήρια είναι πράξεις του Θεού!

«Ο Λυτρωτής μας, που τον βλέπαμε κάποτε σωματικά, τώρα είναι παρών στα μυστήρια». Αγ. Λέων ο Μέγας.

Τα μυστήρια κατέχουν κεντρική θέση στη Χριστιανική λατρεία. «Καί άλλως δε μυστήριον καλείται», γράφει ο αγ.

Η ευλογία και το χρέος να είσαι Αγιορείτης

Θυμάμαι έναν επισκέπτη που είχε πει κάποτε: «Μα τι κάνετε τόση ώρα μέσα στην εκκλησία; Δεν μπορώ να καταλάβω πως περνάτε τόσες ώρες, κοιμάστε; Εγώ δεν μπορώ να καθήσω άπραγος.

Αύγουστος ο Μήνας της Παναγίας

Ο μήνας Αύγουστος είναι ο μήνας της Υπεραγίας Θεοτόκου, της Παναγίας μας. Αν καθ’ όλο το έτος έχουμε συχνές και πυκνές αναφορές για τη Μητέρα του Κυρίου, εκεί που αποκορυφώνεται η δοξολογική, τιμητική και ικετευτική αναφορά μας σ’ Εκείνη, είναι κατά τον μήνα αυτό, λόγω της εορτής της Κοιμήσεώς της και της με αυτήν κατά την παράδοση της Εκκλησίας μας συνδεδεμένης μεταστάσεώς της.

Αιτία γι’ αυτό είναι ότι η Κοίμηση και η μετάσταση της Θεοτόκου επιστεγάζουν την όλη αγιασμένη επί γης πορεία της, που σημαίνει ότι το κάθε γεγονός της ζωής της Παναγίας θεωρείται ως αναβαθμός, που οδηγεί στην αγκαλιά του Τριαδικού Θεού. Με άλλα λόγια, με την Κοίμηση της Θεοτόκου κατανοούμε οι πιστοί ότι τίποτε δεν υπήρξε τυχαίο στη ζωή της – άλλωστε, υπάρχει τίποτε τυχαίο; – αλλά όλα συμπλέκονταν από τη Θεία Χάρη, η οποία συνεργαζόταν με την ελεύθερη βούλησή της, ώστε να φθάσει να γίνει η Παναγία αυτό που δηλώνει η προσωνυμία της: Παν-αγία. Υπεράνω δηλαδή οποιουδήποτε αγίου, είτε ανθρώπου είτε αγγέλου. «Θεός μετά Θεόν» κατά μία μάλιστα πατερική έκφραση. Γι’ αυτό και ψάλλει αδιάκοπα η Εκκλησία μας: «Την τιμιωτέραν των Χερουβείμ και ενδοξοτέραν ασυγκρίτως των Σεραφείμ». Από αυτό καταλαβαίνουμε και γιατί η νηστεία για την Παναγία, γιατί οι καθημερινές ικεσίες μας με τους παρακλητικούς κανόνες, γιατί οι γονυκλισίες.

Ιδιαιτέρως θα σταθούμε στους παρακλητικούς κανόνες, μεγάλο και μικρό, που αποτελούν μακάριο εντρύφημα κάθε πιστού, παρηγοριά κι ελπίδα του σ’ όλες τις περιστάσεις της ζωής του, μάλιστα τότε που αντιμετωπίζει διαφόρων ειδών πειρασμούς. Και τούτο γιατί οι βασικές προϋποθέσεις στις οποίες στηρίζονται και οι δύο κανόνες, είναι αφενός το γεγονός ότι ως άνθρωποι χειμαζόμαστε ευρισκόμενοι μέσα σ’ αυτόν τον ταλαίπωρο κόσμο με τους πολυποίκιλους πειρασμούς και τις παγίδες του, αφετέρου υπάρχει η ελπίδα και η παρηγοριά, η καταφυγή και η δύναμη, που είναι η παρουσία της Παναγίας στη ζωή μας.

Τώρα το 15αύγουστο, κάθε βράδυ, τελούμε όπως είπαμε, στις εκκλησίες την Παράκληση της Παναγίας. Η Παράκληση είναι ένα μουσικό ποίημα – προσευχή, που έγραψε τον 9ο αιώνα μάλλον ο άγιος Θεοφάνης ο Γραπτός, που αντιστάθηκε ηρωικά στους Εικονομάχους, με αποτέλεσμα να τον σημαδέψουν στο κεφάλι με πυρωμένο σίδερο! (Γι’ αυτό πήρε το όνομα «Γραπτός»).

Η παράκληση που έγραψε ο άγιος Θεοφάνης ονομάζεται «Μικρή» Παράκληση (επίσημα λέγεται «μικρός παρακλητικός κανόνας», γιατί «κανόνας» είναι το βυζαντινό μουσικό και ποιητικό είδος, με ειδικό στυλ γραμμένος, με ωδές κλπ).

Υπάρχει και η Μεγάλη Παράκληση (ελάχιστα μεγαλύτερη είναι), που την έγραψε ο πολύ πιστός – και μεγάλος ποιητής επίσης – αυτοκράτορας της Νίκαιας Θεόδωρος Β΄ Λάσκαρις (όταν η Κωνσταντινούπολη ήταν υπόδουλη στους σταυροφόρους).

Είναι κι αυτή ένα σπουδαίο ποίημα -κανόνας, που φανερώνει τις πνευματικές ανάγκες του ανθρώπου, αλλά και τη βοήθεια που έχει πάρει και παίρνει συνεχώς από την Παναγία.

Οι εικόνες της Παναγίας Παραμυθίας, ελεούσας, Παράκλησης, Πορταΐτισσας της Ιεράς Μονής Ιβήρων που πανηγυρίζει την ημέρα της κοίμησής της στις 15 Αυγούστου και της Οδηγήτριας προέρχονται από την ιστοσελίδα της Έκθεσης προϊόντων Αγίου Όρους. Στην ιστοσελίδα της βρίσκουμε αυθεντικές αγιογραφίες, έργα των χειρών των μοναχών του Αγίου Όρους και αγιογράφων αποφοίτων της Αθωνιάδας Εκκλησιαστικής Ακαδημίας.

Οι άγιοι είναι πολιτικοί

α) «Όλοι όσοι θέλουν να ε­πη­ρεάσουν άλλους ανθρώ­πους, ασκούν πο­λι­τική και είναι πολιτικοί. Πολιτική σημαίνει να προσπα­θείς να ορ­γα­νώσεις την πόλιν με ένα νέο τρόπο σκέψης.

Ο Θεός ως μυστήριο

Ο ταξιδιώτης στην πνευματική Οδό, όσο μακρύτερα προχωρεί, αποκτά βαθμιαία συνείδηση δύο διαφορετικών γεγονότων -της ετερότητας και της εγγύτητας του Αιωνίου. Στην πρώτη θέση, αντιλαμβάνεται όλο και περισσότερο ότι ο Θεός είναι μυστήριο. Ο Θεός είναι «ο τελείως Άλλος», αόρατος, ασύλληπτος, τελείως υπερβατικός, πέρα απ’ όλα τα λόγια, πέρα από κάθε κατανόηση. «Σίγουρα το νεογέννητο μωρό», γράφει ο Ρωμαιοκαθολικός George Tyrell, «ξέρει τόσα για τον κόσμο και τους δρόμους του, όσα ο πιο σοφός από μας μπορεί να ξέρει για τις οδούς του Θεού, που ο δρόμος του εκτείνεται στον ουρανό και στη γη, στο χρόνο και στην αιωνιότητα». Ένας Χριστιανός της Ορθόδοξης Παράδοσης θα συμφωνήσει μ’ αυτό απόλυτα. Όπως οι Έλληνες Πατέρες τόνιζαν: «Ένας Θεός, δηλαδή, που απαιτούμε να τον καταλαβαίνουμε εξονυχιστικά με τις δυνατότητες του λογικού μας μυαλού, καταντάει να μην είναι τίποτε περισσότερο από ένα είδωλο, σχηματοποιημένο κατά τη δική μας εικόνα. Ένας τέτοιος Θεός οπωσδήποτε δεν είναι ο αληθινός και ζωντανός Θεός της Βίβλου και της Εκκλησίας. Ο άνθρωπος είναι κατ’ εικόνα Θεού, αλλά το αντίθετο δεν αληθεύει.

Κι όμως, στη δεύτερη θέση αυτός ο Θεός του μυστηρίου είναι ταυτόχρονα εξαιρετικά κοντά μας, γεμίζοντας όλα τα πράγματα, όντας παντού γύρω μας και μέσα μας. Και είναι παρών, όχι απλώς σαν μια ατμόσφαιρα ή μια ανώνυμη δύναμη, αλλά μ’ έναν τρόπο προσωπικό. Ο Θεός που είναι άπειρα πιο περ’ από την κατανόησή μας, μας αποκαλύπτει τον εαυτό του σαν πρόσωπο· μας καλεί τον καθένα με τ’ ονομά μας και μεις του απαντούμε. Ανάμεσα σε μας και τον υπέρτατο Θεό υπάρχει μια σχέση αγάπης, παρόμοια μ’ εκείνη που υπάρχει ανάμεσα στον καθένα μας και στους άλλους, που μας είναι πάρα πολύ αγαπητοί. Γνωρίζουμε τους άλλους ανθρώπους μέσω της αγάπης μας γι’ αυτούς και μέσω της δικής τους για μας.Έτσι είναι και με το Θεό. Με τα λόγια του Νικολάου Καβάσιλα, ο Θεός ο Βασιλιάς μας είναι:

Πιο στοργικός από κάθε φίλο,
πιο δίκαιος από κάθε κυβερνήτη,
πιο τρυφερός από κάθε πατέρα,
πιο πολύ ένα μέλος από μας από όσο τα ίδια μας τα μέλη,
πιο αναγκαίος σε μας από την ίδια την καρδιά μας.

Αυτοί λοιπόν, είναι οι δύο «πόλοι» της εμπειρίας του ανθρώπου για το Θείο. Ο Θεός είναι και μακρύτερα από μας, και κοντύτερα σε μας, απ’ ο,τιδήποτε άλλο. Και βρίσκουμε, παράδοξα, ότι αυτοί οι δύο πόλοι δεν αλληλοκαταργούνται· αντίθετα, όσο πιο πολύ μας ελκύει ο ένας «πόλος» τόσο πιο ζωντανά αποκτούμε αντίληψη του άλλου ταυτόχρονα. Προχωρώντας στην οδό, ο καθένας βρίσκει ότι ο Θεός γίνεται όλο και πιο οικείος και όλο πιο μακρινός, πολύ γνωστός και όμως άγνωστος -πολύ γνωστός στο πιο μικρό παιδί, ακατανόητος στον πιο λαμπρό θεολόγο. Ο Θεός κατοικεί σε «φως απρόσιτο», ενώ ο άνθρωπος βρίσκεται μέσα στην παρουσία του με τρυφερή εμπιστοσύνη και τον προσφωνεί σαν φίλο. Ο Θεός είναι και τέρμα και αφετηρία. Είναι ο οικοδεσπότης που μας καλωσορίζει στο τέρμα του ταξιδιού, αλλά είναι και ο σύντροφος που περπατάει δίπλα μας στο κάθε βήμα πάνω στην Οδό. Όπως το θέτει ο Νικόλαος Καβάσιλας, «Αυτός είναι και το πανδοχείο όπου ξεκουραζόμαστε για μια νύχτα και το οριστικό τέρμα του ταξιδιού μας». Μυστήριο, κι όμως πρόσωπο· ας δούμε αυτές τις δύο όψεις με τη σειρά.

Κάλλιστος Γουέαρ, Επίσκοπος Διοκλείας

Το εικονογραφικό θέμα του Χριστού που ευλογεί, με ανοικτό και πολύ σπάνια με κλειστό ευαγγέλιο όπως σε αυτή την αγιογραφία που έχει φιλοτεχνηθεί στο Άγιον Όρος, είναι ένα από τα παραδοσιακά θέματα της βυζαντινής και μεταβυζαντινής τέχνης. Ο συμβολισμός της σύνθεσης καθόρισε την παραδοσιακά απαράλλακτη μετωπική θέση του Χριστού και την επίσημη και αυστηρή έκφραση του προσώπου του.