Ας ξεκινήσω με τα πιο προφανή: εν έτει 2008 έχουμε ακόμα νοσταλγούς ενός μαύρου παρελθόντος, όπως ο Κων. Πλεύρης, οι οποίοι λειτουργώντας ως αυτόκλητοι υπερασπιστές της σεμνότητας (διάβαζε "σεμνοτυφίας") και της ηθικής (διάβαζε "ηθικολογίας") αποδίδονται σε ένα κυνήγι μαγισσών που τους κρατάει πολλά χρόνια πίσω. Σκεφτείτε ότι ο Πλεύρης -χωρίς καν να έχει παιδί σε σχολείο τώρα- έλαβε γνώση του γεγονότος ότι το βιβλίο συμπεριλαμβανόταν στις σχολικές βιβλιοθήκες, το διάβασε και πήγε στα δικαστήρια. Όχι ότι θα περιμέναμε κάτι διαφορετικό από τον συγκεκριμένο. Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι επέλεξε αυτό το βιβλίο για να το στοχοποιήσει: μήπως πίστευε εκ των προτέρων ότι είχε ελπίδες ή θα προέβαινε στην κίνηση αυτή ούτως ή άλλως; Τα λίγα που ξέρω για το βιβλίο (δυστυχώς δεν το έχω διαβάσει ακόμα) δεν με βοηθούν να υποστηρίξω κάποια από τις δύο πιθανότητες.

Πολύ πιο απογοητευτικός από τον Πλεύρη είναι ο δικαστής που έβγαλε την απόφαση. Όχι μόνο ούτε κυρίως επειδή αυτή ήταν υπέρ του Πλεύρη, αλλά λόγω του απίθανου σκεπτικού με το οποίο την αιτιολόγησε. Η φρασεολογία του κειμένου της απόφασης καθώς και τα ιδεολογήματα που γεμίζουν πέντε πυκνογραμμένες σελίδες αποτελούν, όπως πολύ εύστοχα παρατηρεί ο Ροΐδης, "ακροδεξιό και ηθικολογικό παραλήρημα." Το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι αυτή καθαυτή η απόφαση, αλλά το γεγονός ότι υπάρχει δικαστής ο οποίος κρίνει και δικάζει με βάση ένα τέτοιο αποκλίνοντα τρόπο σκέψης.

Απαράδεκτος και επίκίνδυνος λοιπόν ο Πλεύρης, ακόμα πιο απαράδεκτος και επικίνδυνος ο συγκεκριμένος δικαστής (Δημήτρης Γαβαλάς) και καλώς οι προοδευτικοί, αριστεροί, φιλελεύθεροι αρθρογράφοι και ιστολόγοι στράφηκαν εναντίον τους. Όμως, από εδώ και πέρα ξεκινά ένα προβληματικό κομμάτι της όλης συζήτησης: σχεδόν το σύνολο όσων αντέδρασαν στην απόφαση, την καταδικάζουν επί της αρχής, οι περισσότεροι μάλιστα χωρίς να έχουν διαβάσει το βιβλίο. Το σκεπτικό τους λίγο πολύ συνοψίζεται στο εξής: "Ο ακροδεξιός Πλεύρης ζήτησε κακώς από το δικαστήριο να αποσυρθεί από τα σχολεία ένα βιβλίο. Ένας δικαστής του ιδίου φυράματος τον δικαίωσε με ένα απίθανο σκεπτικό. Αυτή η απόφαση είναι πράξη λογοκρισίας και κανένα δικαστήριο  (και εδώ που τα λέμε κανένας απολύτως) με κανέναν τρόπο δεν έχει δικαίωμα να καθορίσει αν κάποιο βιβλίο μπορεί να περιλαμβάνεται στους καταλόγους των δημόσιων σχολικών βιβλιοθηκών."

Είναι όμως έτσι ακριβώς τα πράγματα; Πρώτα-πρώτα, δεν έχουμε να κάνουμε με λογοκρισία, αλλά για καλώς ή κακώς εννοούμενη "προστασία" των μαθητών. Λογοκρισία θα ήταν αν η δικαστική απόφαση προέβλεπε απόσυρση του βιβλίου γενικά από την κυκλοφορία. ¨Ετσι, για να μη χάνουν και το νόημά τους οι λέξεις...

Από τα λίγα που έχω μάθει για το βιβλίο μάλλον κακώς αποσύρεται. Αυτό όμως σημαίνει ότι στις σχολικές βιβλιοθήκες μπορεί να υπάρχει οποιοδήποτε βιβλίο; Και η "Λολίτα"; Και τα άπαντα του Μπουκόφσκι; Ή μήπως και ο "Μέγας Ανατολικός"; Υπάρχουν αριστουργήματα της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας (ας περιοριστούμε στη λογοτεχνία) που δεν θα τα πρότεινα σε μαθητές για διάφορους λόγους. Γιατί να συμπεριλαμβάνονται σε μια σχολική βιβλιοθήκη τη στιγμή που θα μπορούσαν να αντικατασταθούν από άλλα προτιμότερα; Οι σχολικές βιβλιοθήκες δεν μπορούν να περιέχουν τα πάντα και στην Ελλάδα ιδίως οι πόροι που διατίθενται για τον εμπλουτισμό τους είναι ιδιαίτερα περιορισμένοι. Δεν πρέπει δηλαδή να υπάρχει ένας τρόπος με τον οποίο θα επιλέγονται τα βιβλία που θα γεμίζουν τα ράφια τους;

Ώρες-ώρες δεν ξέρω με ποιους θυμώνω περισσότερο: με τους Πλεύρηδες και τους Γαβαλάδες, από τους οποίους -ιδίως τους πρώτους- δεν περιμένω ποτέ τίποτα καλό ή με όλους αυτούς που στο όνομα ενός αστικού και ατομικιστικού φιλελευθερισμού διαστρέφουν προς το χυλωδέστερο τόσο τις έννοιες των λέξεων όσο και στοιχειώδεις κατακτήσεις μιας οργανωμένης πολιτείας.

ΥΓ. Εντάξει, ξέρω με ποιους θυμώνω πιο πολύ, αλλά και κάποιοι σύντροφοι και συνοδοιπόροι το παρακάνουν μερικές φορές :)

«Δεν πρόκειται να απολογηθώ για το βιβλίο μου. Τα όρια μεταξύ λογοτεχνίας και πορνογραφίας είναι σαφή και εύληπτα, ακόμα και για τον άνθρωπο της διπλανής πόρτας. Αλλά βέβαια η ηθικολογία χρειάζεται το πορνό, διψάει για “αμαρτία”, γιατί έτσι μόνο μπορεί να ορίσει τον εαυτό της». Οι φράσεις ανήκουν στη συγγραφέα Ερση Σωτηροπούλου, που γίνεται μάρτυρας μιας ακόμη επίθεσης στο βραβευμένο με κρατικό βραβείο μυθιστορήματος βιβλίο της «Ζιγκ-ζαγκ στις νεραντζιές» (εκδ. Κέδρος). Μετά την ερώτηση του βουλευτή Πέτρου Τατούλη το 2001 στη Βουλή, αυτή τη φορά ο Κωνσταντίνος Πλεύρης κατέθεσε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά του υπουργείου Παιδείας για να αποσυρθεί το βιβλίο της Ερσης Σωτηροπούλου από τις σχολικές βιβλιοθήκες. Την αίτηση εξέτασε ο δικαστής Δημήτρης Γαβαλάς, οπότε, την 1/8/2007 εξεδόθη απόφαση προσωρινής απόσυρσης του βιβλίου από τις σχολικές βιβλιοθήκες μέχρις ότου εκδικαστεί η αγωγή του αιτούντος. «Μνημείο συντηρητισμού και πνευματικής οπισθοδρόμησης» χαρακτηρίζουν οι εκδόσεις «Κέδρος» την απόφαση, ενώ η Εταιρεία Συγγραφέων χαρακτηρίζει την απόφαση «αυτονοήτως καταδικαστέα και προκλητική». Και συμπληρώνει: «Αυτό που δεν είναι προφανές είναι η αντίληψη που υποβόσκει σ’ αυτήν την απόφαση, μια αντίληψη ηθικοπλαστικής υφής, που παραπέμπει στις χειρότερες μέρες του “ελληνοχριστιανικού ιδεώδους” και της ”ηθικής καθαρότητας” των νέων. Αυτά που θεωρούσαμε αυτονόητα κεκτημένα φαίνεται πως δεν είναι ούτε τόσο αυτονόητα ούτε τόσο κεκτημένα».

Στην εξασέλιδη απόφασή του, ο κ. Δημήτρης Γαβαλάς μιλάει για όλα, σε ύφος που γυρνάει τους αναγνώστες πολλά χρόνια πίσω. «Η παιδική λογοτεχνία αναφέρεται σε αγνές παιδικές ψυχές, που ο θεάνθρωπος Χριστός τις ανέδειξε σε πρότυπο για τους ενήλικες με τη θεϊκή ρήση του “εάν δεν γίνετε σαν τα παιδιά βασιλεία Θεού δεν θα κληρονομήσετε”. Στις σχολικές βιβλιοθήκες δεν πρέπει να υπάρχουν απλώς λογοτεχνικά βιβλία αλλά παιδαγωγικά βιβλία, που να συντελούν στην ηθική και πνευματική αγωγή των παιδιών». Χρειάζονται σχόλια; Η συγγραφέας Ερση Σωτηροπούλου και οι εκδόσεις «Κέδρος» θα καταθέσουν αίτηση ανάκλησης της απόφασης.

Αρθρο της Ολγας Σελλά στην Καθημερινή της 15ης Απριλίου 2008

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_100015_15/04/2008_266495

Αγαπητοί φίλοι,
Η "Κοινωνία των (δε)κάτων" καταγγέλλει  την παρέμβαση της δικαιοσύνης στην
απόσυρση από τις Σχολικές Βιβλιοθήκες  του βραβευμένου με το Κρατικό
Βραβείο  μυθιστορήματος της Έρσης Σωτηροπούλου  «Ζιγκ-ζαγκ στις
νεραντζιές» ως ωμή  παρέμβαση στο έργο της λογοτεχνίας και  της
εκπαίδευσης και ως πράξη  λογοκρισίας. Ζητά από το Υπουργείο  Παιδείας να
χρησιμοποιήσει κάθε  νόμιμο μέσο για την αναστολή της  εφαρμογής της
απόφασης προκειμένου να  διαφυλάξει την ελευθερία της έκφρασης  και το
κύρος των Γραμμάτων και της  Παιδείας. Με την πράξη αυτή η  Δικαιοσύνη,
ποινικοποιώντας την τέχνη  του λόγου, μας επιστρέφει στο μεσαίωνα.

Αθήνα, 17 Απριλίου 2008
Επισκεφθείτε τον παρακάτω σύνδεσμο  για να υπογράψετε κι εσείς ή/και
προωθήστε αυτό το ψήφισμα με όποιον  τρόπο εσείς θεωρείτε κατάλληλο.

http://www.gopetition.com/petitions/restore-freedom-of-artistic-creation-and-education-greece.html

Περισσότερα: http://dekata.wordpress.com