Cleared: Jury decides that threat of global warming justifies breaking the law - Climate Change, Environment - The Independent.

Είναι σίγουρα μια απόφαση σταθμός - τουλάχιστον στην Αγγλία. Η απόφαση προβλέπει την αθώωση ακτιβιστών της Greenpeace που προκάλεσαν οικονομική ζημία σε εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας με λιθάνθρακα, με βάση άρθρο του βρεταννικού ποινικού κώδικα περί "δίκαιης εξαίρεσης" σε περίπτωση άδικης πράξης. Δέχεται το δικαστήριο δηλαδή ότι οι ακτιβιστές παρανόμησαν αλλά η πράξη τους ήταν δικαίως εξαιρετέα από τιμωρία διότι προστάτευαν ανώτερο αγαθό ή προφύλασσαν από μεγαλύτερη ζημία.

Αντίστοιχο άρθρο έχουμε και στον Ελληνικό Ποινικό Κώδικα (κατάσταση ανάγκης που αποκλείει το άδικο - άρθρο 25).

Συνήθως μέχρι σήμερα οι νομικοί χειρισμοί ακτιβιστών - κυρίως αριστερών - στηριζόταν στο δικαίωμα άμυνας (άρθρο 22), ενώ - κατά την άποψή μου παράλογη - επίκληση του δικαιώματος στην άμυνα έχει γίνει και από τρομοκράτες.

Η απόφαση αυτή του Βρεττανικού δικαστηρίου δείχενι ένα δρόμο που μπορούν να ακολουθήσουν ακτιβιστές. Στη συγκεκριμένη περίπτωση για το περιβάλλον, αλλά δε μπορώ να μη σκεφθώ και αντίστοιχους χειρισμούς σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων κα. Βέβαια για να βγει τέτοια απόφαση στην Ελλάδα απαιτούνται δυνατοί συνήγοροι και προοδευτικοί δικαστές, αλλά η ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία...

"Είναι ένα μέτρο ισορροπίας ανάμεσα στους πόρους και τις αποδόσεις της επιχείρησης, κι είναι καλύτερα να το κάνουμε τώρα, που νιώθουμε μόλις τον άνεμο να δυναμώνει, παρά όταν η θύελλα θα μας έχει πια προλάβει",

λέει ο Γενικός της Διευθυντής Carlos Ghosn.
Στην ίδια συνεδρίαση, το ΔΣ της Renault, λάνσαρε το νέο μοντέλο του Megane που είναι το πλεόν ευπώλητο της εταιρείας. Όμως, επειδή η "επιδείνωση του οικονομικού περιβάλλοντος είναι χειρότερη από εκείνο που περίμενε και ο πλέον απαισιόδοξος" το σχέδιο μειώνει δραστικά το προσωπικό σε όλες τις εργοστασιακές μονάδες που βρίσκονται σε γαλλικό έδαφος. Μια από αυτές, στο Sandouville, κλείνει τελείως καθώς το μοντελο που παραγοταν εκεί δεν πουλάει. Η Renault με επικεφαλής τον "κύριο" Ghosn  έχει επεκτείνει τα τελευταία χρόνια τη δράση της αγοράζοντας τη Dacia καθώς και το 44% της Nissan (της οποίας την παραγωγή αναδιοργάνωσε εκ βάθρων). Τα αυτοκίνητα χαμηλού κόστους που παράγονται στη Ρουμανία ή στην Ασία πουλιούνται πιο εύκολα από τα πιο "πολυτελή" αυτοκίνητα που παράγουν τα ακριβά εργατικά χέρια στην Ευρώπη: καιρός λοιπόν να ξεφορτωθεί η εταιρεία αυτό το περιττό βαρίδι που ενοχλεί την απογείωση των δεικτών της.

Τούτη η ιστορία, δεν αποκαλύπτει  τη ληστρική επιδίωξη του κέρδους, ή την περιφρόνηση των ανθρωπίνων ζωών που μπλέκονται στον "κύκλο εργασιών" της επιχείρησης: αυτά δεν είναι δα και τίποτα καινούριο, ιδιαίτερα στη Γαλλία όπου η "μεταφορά" παραγωγικών μονάδων είναι μια τακτική που ακολουθείται σταθερά εδώ και τρεις δεκαετίες.  Ανοιγει όμως ένα νέο κεφάλαιο στη σύγχρονη ταξική πάλη, με τη χρήση της "διεθνούς οικονομικής κρίσης" σαν εργαλείο "μετακύλησής" της όπως έλεγαν παλιότερα στις πλάτες των εργαζομένων, και δη σε μια ανθούσα επιχείρηση. Εγκαινιάζει με κυνισμό μια περίοδο κατά την οποία το διεθνοποιημένο κεφάλαιο θα προσπαθεί να μετατρέπει την κρίση του σε εργαλείο για τη μεγαλύτερη εκμετάλλευση των εργαζομένων στη δυτική "μητρόπολη" αλλά και στα ανατολικά Ελντοράντο όπου τρέχουν τώρα για να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους.

Είναι μια ιστορία που μολις αρχίζει αφού στις 18 τρέχοντος, το ΔΣ της επιχείρησης θα ανακοινώσει κι άλλο κύκλο "εθελοντικών αποχωρήσεων" για τα ευρωπαϊκά εργοστάσια της επιχείρησης αυτή τη φορά. Οι εργαζόμενοι και (ακολουθωντας) τα επίσημα σωματεία ανακοινώνουν ήδη κινητοποιήσεις. Σε τούτη την κρίσιμη στροφή, η αλληλλεγγύη στους υπό απόλυση εργαζομένους της Renault θα είναι η πρώτη  σε έναν κύκλο αναμετρήσεων που μόλις ανοίγει,  "πριν καλά-καλά ξεσπάσει η θύελλα" που λέει κι ο "κύριος" Ghosn, που φαίνεται να ξεχνάει πως θύελλες θερίζει όποιος σπέρνει ανέμους.

Ακούς σήμερα στο ραδιόφωνο ότι η Ισπανίδα  καθηγήτρια Maria Blasco, η οποία στο Αντικαρκινικό Ινστιτούτο της Μαδρίτης διεθύνει μια ομάδα επιστημόνων που εργάζεται πάνω στα τελομερή και την τελομεράση   βραβεύτηκε από το ίδρυμα Körber του Αμβούργου για την προσφορά της ομάδας της στην κατανόηση της λειτουργίας  της τελομεράσης.

Θυμάσαι την συνέντευξη, δεν θυμάσαι όμως να διάβασες λέξη ούτε στην ίδια την συνέντευξη ούτε στον πρόλογο του δημοσιογράφου Γ. Κιούση, για άλλες ερευνητικές ομάδες που ακολουθούν τον ίδιο δρόμο. Νομίζεις μάλιστα ότι θυμάσαι την αίσθηση που αποκόμισες, ότι ο κ. Σκορδαλάκης είναι μόνος στον κόσμο που  συνδέει την τελομεράση με την αντικαρκινική θεραπεία.

Ξαναδιαβάζεις την συνέντευξη. Είναι σαφές γιατί αποκόμισες αυτή την αίσθηση, όπως είναι επίσης σαφές ότι είσαι ηλίθιος που δεν την αμφισβήτησες, κι ας σε παρέσυρε το κείμενο προς τα εκεί. Και ως ηλίθιος εξακολουθείς να ρωτάς: Μα καλά γιατί δεν αναφέρθηκε ούτε ο ένας ούτε ο άλλος έστω με μισή πρόταση στο γεγονός ότι κι άλλοι ερευνητές, προφανώς πολλοί, δουλεύουν στον ίδιο δρόμο; Δεν είναι σημαντικό ως πληροφορία;

Η ίδια η συνέντευξη όμως, ο κ. Κιούσης έχει προνοήσει. Γιατί μετά τις καθιερωμένες γελοιότητες (υπερηφάνειες Ελλήνων που διαπρέπουν στο εξωτερικό, Καζαντζάκη για την δύναμη της θέλησης κ.λπ.) ακολουθεί η τελευταία ερώτηση:

Μέχρι σήμερα έχουν ενδιαφερθεί εταιρείες για την παραγωγή του φαρμάκου που θα απενεργοποιούσε την τελομεράση και θα λειτουργούσε πιθανώς κατά όλων των καρκίνων;

Η απάντηση του κ. Σκορδαλάκη είναι συνετή και συγκρατημένη. Η ερώτηση όμως εν προκειμένω είναι σημαντικότερη από την απάντηση. Μήπως και καταλάβουν κάτι ηλίθιοι σαν κι εμένα.

-------------------------------

Πίνακας με όλους τους επιστήμονες που συμβάλλουν στην έρευνα για την κατανόηση της τελομεράσης

Μία στις τέσσερις νεαρές γυναίκες κατοίκους του νησιού έχει επειχειρήσει τουλάχιστον μία φορά να αυτοκτονήσει. Μεταξύ των νεαρών ανδρών το ποσοστό είναι 17%. Συνολικά αυτοκτονούν στην Γροιλανδία των περίπου 57.000 κατοίκων 45-50 άνθρωποι τον χρόνο. Tα ποσοστά τόσο των αποπειρών αυτοκτονίας (υψηλότερα στις γυναίκες από ότι στους άνδρες) όσο και των αυτοκτονιών (υψηλότερα στους άνδρες) είναι εκρηκτικά υψηλότερα σε σχέση με την υπόλοιπη Δανία (στην οποία ανήκει* η Γροιλανδία) και από τα υψηλότερα στον κόσμο (βλ. την αναμετάδοση της είδηση στο yahoo και στην Καθημερινη.)

Φυσικά οι λόγοι των υψηλών ποσοστών απασχολούν επίσης την μελέτη, σύμφωνα με το κείμενο της είδησης. Η επισήμανση της δυσκολίας να εντοπιστούν οι λόγοι συνοδεύεται με μια γενική παρατήρηση που καθιστά την κοινωνία της Γροιλανδίας υπέθυνη για τα υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών. Αντιγράφουμε την μετάφραση της Καθημερινής:

Ο Μπιέρεγκαρντ ανέφερε ότι δεν είναι εύκολο να εντοπιστούν οι λόγοι που οδηγούν τόσους νέους στην αυτοκτονία. «Πιθανόν να σχετίζεται με την κατάσταση των νέων στη Γροιλανδία. Μεγάλο ποσοστό των γονέων είναι άνεργοι ή έχουν προβλήματα αλκοολισμού, ενώ σημειώνονται και πολλά περιστατικά ενδό-οικογενειακής βίας».

Στους λόγους θα επανέλθουμε. Ας ασχοληθούμε όμως καταρχάς με τα υποκείμενα, τους έφηβους και τις έφηβες, στους νέους άντρες και γυναικές που τερματίζουν βίαια τη ζωή τους ή το επιχειρούν εκεί, στα σύνορα με τον πολικό κύκλο.

Πίσω από την (πολιτικώς ορθή ή μάλλον εθνικά χρήσιμη για την Δανία;) φράση «κάτοικοι της Γροιλανδίας» πρέπει να διαβάσουμε «Ινουίτ». Η λεπτομέρεια έχει την σημασία της, καθώς αυτό που στην είδηση παρουσιάζεται ως κοινωνικό πρόβλημα των «κατοίκων της Γροιλανδίας» είναι στην πραγματικότητα πρόβλημα μιας εθνικής ομάδας, των Ινουίτ της Γροιλανδίας, της Αλάσκας και των βόρειων περιοχών του Καναδά. (Γενικότερα: το πρόβλημα των πολύ υψηλών ποσοστών αυτοκτονία αφορά όλους τους ιθαγενείς πληθυσμούς που έχουν απομείνει στον πλανήτη.)

Τον Ιανουάριο του 2008 δημοσιεύεται στο περιοδικό Indigenous Affairs η έρευνα του Jack Hicks ("The social determinants of elevated rates of suicide among Inuit youth") που εξετάζει την εκρηκτική αύξηση των ποσοστών αυτοκτονιών νέων Ινουίτ, στην Γροιλανδία (Δανία), την Αλάσκα και το Νούναβουτ (Καναδάς). Χαρακτηριστικά το ποσοστό αυτοκτονιών νέων από 15 έως 24 ετών στο Νούναβουτ είναι 60 φορές μεγαλύτερο από αυτό μεταξύ των συνομιλήκων τους στον Νότιο Καναδά.

Ο ερευνητής συνδέει την αύξηση των ποσοστών με την πολιτική «ενεργητικού αποικισμού» (active colonialism) που εφάρμοσαν οι κυβερνήσεις των χωρών, από την δεκαετία του ’60 στην Αλάσκα, του ’70 στην Γροιλανδία, και του ’80 στο Νούναβουτ, δίνοντας ισχυρά κίνητρα στις οικογένειες των Ινουίτ, που κατοικούσαν διάσπαρτες ως νομάδες σε μικρούς μετακινούμενους οικισμούς, να εγκατασταθούν μόνιμα σε μεγαλύτερα οικιστικά κέντρα. Τα οικιστικά προγράμματα εντάσσονται στο γενικό πλαίσιο προγραμμάτων «ορθολογικής» εκμετάλλευσης της γης. Τα ευρήματα μαρτυρούν ότι οι αυτοκτονίες πολλαπλασιάζονται μεταξύ των νέων που έχουν γεννηθεί στις «πόλεις», επιτρέποντας μια άμεση σύνδεση ανάμεσα στις αυτοκτονίες και τον «εκμοντερνισμό» του τρόπου ζωής.

O Hicks είναι προσεκτικός. Δεν αποδίδει αποκλειστικά στο τραύμα του ξεριζωμού τα υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών· άλλες κοινωνικές αιτίες και βεβαίως οι συνθήκες εκπαίδευσης και εργασίας (ή καλύτερα η απουσία τους) δεν αποκλείονται. Το αντίθετο. Απλώς επισημαίνει και τονίζει την σημασία ενός επιπλέον παράγοντα. Αυτόν ακριβώς που η μελέτη του Bjerregaard (τουλάχιστον όπως παρουσίαζεται από το APF) δεν αναφέρει κάν. (Το άρθρο του Hicks είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της προσωπικής του ιστοσελίδας. Για την έρευνα βλ. επίσης http://www.hc-sc.gc.ca/fnih-spni/promotion/suicide/index_e.html και http://media.knet.ca/node/3300).

Ας επιστρέψουμε στην έρευνα του Bjerregaard και την παρουσίασή της από το APF.

Ο Peter Bjerregaard και η Inge Lynge σε λίγο παλαιότερο άρθρο τους με τίτλο "Suicide—A Challenge in Modern Greenland" στον τόμο 10.2 του περιοδικού Archives of Suicide Research, ο οποίος ήταν ειδικά αφιερωμένος στην αυτοκτονία στους ιθαγενείς πληθυσμούς της Αμερικής, της Αυστραλίας και της Σιβηρίας επισημαίνουν επίσης την σημασία του "εκμοντερνισμού" για την αύξηση των ποσοστών αδυνατούν όμως να βρουν τις αιτιώδεις συσχετίσεις που συνδέουν τα δύο φαινόμενα και ρίχνουν το κυρίως βάρος στους "συνήθεις υπόπτους": φτωχό συναισθηματικό και πνευματικό περιβάλλον στο σπίτι, προβλήματα αλκοολισμού και ενδο-οικογενειακής βίας ("Suicidal thoughts occur more often in young people who grew up in homes with a poor emotional environment, alcohol problems and violence. There is a definite correlation with several aspects of the modernization process but it is hard to pinpoint causal relationships. It is rather the “modernization package” that should be regarded as risk factors for suicides." Ολόκληρη η περίλψη του άρθρου εδώ Βλ. και εδώ για μια παρόμοια έρευνα επίσης του Peter Bjerregaard και της Tine Kurtis (2002)· παραθέτουμε την κρίσιμη φράση: It is necessary to modify the common notion that rapid societal development is in itself a cause of poor mental health: as a result of successful integration into the modern Greenlandic society, some population groups have better mental health compared to other groups.).

Το πρόβλημα των υψηλών ποσοστών αυτοκτονίας έχει φυσικά απασχολήσει την κυβέρνηση της Δανίας εδώ και καιρό. Το 2004 κατατέθηκε στο Κοινοβούλιο της Γροιλανδίας σχέδιο για την μείωση του αριθμού των αυτοκτονιών στη Γροιλανδία (εδώ το αγγλικό κείμενο του σχεδίου). Γενικά το σχέδιο αντιμετώπιζε την αυτοκτονία ως καταρχάς προσωπικό πρόβλημα της γυναίκας ή του άνδρα που την επιχειρεί και έδινε αναλόγως έμφαση: στην βελτίωση της ποιότητας ζωής, της εκπαίδευσης, στην ενίσχυση της ικανότητας των ατόμων να διαχειρίζονται προσωπικές κρίσεις και ταυτόχρονα σε «κατασταλτικά μέτρα»: δημιουργία βάσης δεδομένων και παρακολούθηση των ατόμων για τα οποία υπάρχουν υποψίες ότι μπορεί να επιχειρήσουν να αυτοκτονήσουν, ψυχολογική υποστήριξή τους κ.λπ.

Η μελέτη του Bjerregaard για την οποία μιλά το APF εντάσσεται προφανώς στον ευρύτερο προσανατολισμό του σχεδίου αυτού, να μελετηθεί περαιτέρω το φαινόμενο.

Με αυτά τα δεδομένα και συγκρίνοντας τις μελέτες του Bjerregaard αφενός και του Hicks αφετέρου, αντιλαμβάνεται κανείς εύκολα την ειδοποιό διαφορά. Ενώ ο Hicks αφήνει ένα παράθυρο ανοιχτό, ότι ίσως η ευθύνη για τις αυτοκτονίες βαρύνει (κυρίως) τον νέο τρόπο ζωής που επιβάλλεται δια της βίας στους Ινουίτ, η μελέτη του Bjerregaard επί της ουσίας το κλείνει, δίνοντας έμφαση στους γνωστούς παράγοντες. Άρα όλα πρέπει να συνεχιστούν, όπως έχουν σχεδιαστεί. Η κατάκτηση συνεχίζεται με ήπια μέσα, θα έλεγε κανείς, καθώς οι κυβερνήσεις επιστρατεύουν τώρα τους ψυχολόγους και τους κοινωνικούς λειτουργούς για να αποτελειώσουν μια εξέλιξη που πρέπει να θεωρείται αυτονόητη. Σε μια περίοδο που η συζήτηση για την εκμετάλλευση των θησαυρών που κρύβει η γη της Γροιλανδίας έχει ανάψει με δεδομένο ότι η υποχώρηση των πάγων καθιστά αυτή την εκμετάλλευση προσοδοφόρα είναι απολύτως κατανοητό γιατί κάθε συζήτηση για πιθανή αλλαγή προσανατολισμού είναι απλώς εκτός τόπου και χρόνου. Όπως άλλωστε και οι ίδιοι οι Ινουίτ.

Το μόνο ερώτημα που απομένει είναι γιατί δεν αφήνουμε αυτούς τους ιθαγενείς να φύγουν διακριτικά από την ζωή, όπως το κάνουν και να πάψουν πια να μας ενοχλούν. Μάλλον γιατί ο δυτικός λευκός άνθρωπος είμαστε ένα εξαιρετικά απεχθές είδος. Κλέβουμε την γη των άλλων ειδών, τα υποτάσσουμε και τα εξευτελίζουμε και τελικά, όταν εκείνα το παίρνουν απόφαση ότι έχασαν την μάχη και διακριτικά αρχίζουν να μας αδειάζουν την γωνιά, τότε κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τα «σώσουμε».

------------------------------------------------------

* Η σχέση της Γροιλανδίας με την Δανία είναι αρκετά περίπλοκη. Η Γροιλανδία έχει δικό της Κοινοβούλιο και κυβέρνηση και μπορεί να ορίζει ανεξάρτητα την εσωτερική της πολιτική (από την 1η Μαΐου 1979). Χρησιμοποιεί ως νόμισμα την δανική κορώνα και όσον αφορά την εξωτερική πολιτική εξαρτάται από την Δανία, χωρίς ωστόσο να είναι μέλος της ΕΕ (από την 1η Ιανουαρίου 1985 μετά από δημοψήφισμα).

Μια μικρή γεύση για την σημασία που θα είχε μια αυξημένη αίσθηση ανεξαρτησίας των Ινουίτ και μια αντίστοιχα έντονη διάθεση διεκδικήσεων, τώρα που ξεκινά ο πυρετός του μαύρου χρυσού στον αρκτικό κύκλο θα μπορούσε να πάρει κανείς εδώ.

Συνοπτικό αλλά πολύ κατατοπιστικό (γερμανόφωνο) άρθρο για την βεβιασμένη εξέλιξη στην ζωή των Ινουίτ, κυρίως μετά το 1945.

Η ιστοσελίδα του Inuit Tapiriit Kanatami, του Συμβουλίου Αντιπροσώπευσης των Ινουίτ.

Εξαιρετικό γαλλο-γερμανικό ντοκιμαντέρ για τους Ινδιάνους του Καναδά και τους τρόπους με τους οποίους η Καναδική Κυβέρνηση και η Εκκλησία στις δεκαετίας 1960-1980 επιχείρησε συστηματικά να καταστρέψει τους κοινωνικούς και οικογενειακούς τους ιστούς, στέλνοντας υποχρεωτικά τα παιδιά των Ινουίτ σε ανάδοχες οικογένεις και οικοτροφεία. Για αυτή την απάνθρωπη μεταχείριση ο πρωθυπουργός του Καναδά απολογήθηκε δημόσια φέτος το καλοκαίρι (βλ. το κείμενο της απολογίας). Το συμβούλιο των Ινουίτ έκανε δεκτή την απολογία ( εδώ οι επίσημες αντιδράσεις, βλ. όμως και εδώ για αρνητική κριτική). Ωστόοσο η φράση-κατακλείδα που ακούγεται το ντοκυμαντέρ, η φράση του αρχηγού μιας μικρής κοινότητας Ινουίτ στο Νουναβούτ είναι ίσως η μόνη αληθινή ανάλυση του προβλήματος των αυτοκτονιών, το αδιέξοδο και η διεξοδος μαζί:

«Πώς μπορούμε να ζούμε στον ίδιο κόσμο μαζί σου,

όταν δεν καταλαβαίνεις

ότι δεν αγωνιζόμαστε για περισσότερο ψωμί

αλλά για ψωμί που έχει άλλη γεύση.»

Μερικές φορές όσοι θυμούνται σε δύσκολους καιρούς χαρακτηρίζονται γιαυτό μικρόψυχοι.

Έτσι δεν είναι ίσως καλό να θυμάσαι ότι ακραιφνείς αλλά μάλλον και χλιαρότεροι νεοφιλελεύθεροι πανηγύριζαν πριν κάποιους μήνες για την μείωση τους παγκόσμιου ποσοστού του πληθυσμού που ζει κάτω από τα όρια της φτώχιας, ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των θετικών επιπτώσεων της παγκοσμιοποίησης. Είναι ίσως μικρόψυχο να τους θυμάσαι τώρα αυτούς τους πανηγυρισμούς, τώρα, που το "σιωπηλό τσουνάμι της πείνας" συμπαρασύρει εκατομμύρια και απειλεί να συμπαρασύρει ακόμα περισσότερα (βλ. την "Ελευθεροτυπία" πριν τρεις-τέσσερις ημέρες). Ίσως δεν αρμόζει στην δοκιμασία, κάπως χαιρέκακα να υποδεικνύεις πόσο άστοχα και ανόητα ήταν τα πανηγύρια που είχαν βαλθεί σώνει και ντε να αποδείξουν ότι η μόνη λύση για όλα τα δεινά του κόσμου είναι η παγκόσμια αγορά στο ρόλο του ανώτατου ρυθμιστή. Και δεν πρέπει επ' ουδενί να αρχίσεις να φαντάζεσαι τι είδους συμβουλή θα έδινε ο ακραιφνής νεο-φιλελεύθερος που πανηγυρίζει σε έναν νεο-εξαθλιωμένο, δηλαδή μάλλον να περιμένει υπομονετικά μέχρι η ελεύθερη ρύθμιση της αγοράς να λύσει το πρόβλημα ή ίσως, ακόμα καλύτερα, να βγει στον δρόμο διεκδικώντας την μείωση του κρατικού παρεμβατισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, γιατί τελικά αυτό είναι το πρόβλημα.

Είναι αλήθεια, δεν θυμόμαστε "μεγάλα πράγματα". Το τι είπε (και ξαναείπε και ξαναείπε) ο ένας ή ο άλλος ξιπασμένος επαγγελματίας αρθογράφος δεν είναι δα και κοσμοϊστορικό γεγονός. Και η αλήθεια είναι ότι μπροστά στους νεο-πεινασμένους οι αλλαλαγμοί του νεο-φιλελεύθερου δημοσιογράφου είναι το πιο πολύ λόγια του αέρα.

Έστω όμως· αν πρόκειται να συζητήσουμε για αυτά τα λόγια του αέρα, ας βάλουμε κάτω όχι μόνο στατιστικές που αθροίζουν κεφάλια και τα αντιστοιχούν σε δολλάρια, έχοντα αποφασίσει από πόσα δολλάρια και κάτω ακριβώς αρχίζει η φτώχια, ας βάλουμε κάτω για παράδειγμα και αυτά τα στοιχεία για την πείνα, την φτώχεια και την απουσία υγιειονομικής περίθαλψης στην μητρόπολη του καπιταλισμού (εδώ, εδώ, εδώ). Κι αν μας πει ο νεο-φιλελεύθερος ότι και αυτός είναι νοθευμένος και γιαυτό δεν δουλεύει καλά, ε τότε δεν θα μπορέσουμε παρά να θυμηθούμε σχεδόν αντανακλαστικά την παλιά επιχειρηματολογία των απολογητών του "υπαρκτού", γιατί αυτό είναι το πιο κοντινό παράλληλο διαστροφής.

υγ. Ενίοτε πασχίζουν οι ακραιφνείς νεοφιλελεύθεροι, με ολοφάνερα γελοία στατιστικά τρυκ να μην θέλουν με τίποτα να βγουν από τα πανηγύρια τους (όπως εδώ καλή ώρα, ο πανηγυρίζων κ. Μανδραβέλης). Όποιος ή όποια αντέχει μεγαλύτερες δόσεις "μανδρα-βέλη" μπορεί να βρει και άλλους πανηγυρισμούς, με ωραία λασαλικά τσιτάτα περί αληθείας και πολιτικής δράσης εδώ.

υγ. Νομίζουμε ότι είναι λίγοι εκείνοι και λίγες εκείνες που θα πανηγυρίσουν πραγματικά, αν συλλογιστούν έστω για πολύ λίγο τι ακριβώς σημαίνει η "μείωση της φτώχειας", για την οποία πανηγύριζε ο ανωτέρω αρθρογράφος: ότι δηλαδή κάποια εκατομμύρια άνθρωποι έπαψαν να ζουν με λιγότερο από 1 δολλάριο την ημέρα και ζουν πλεόν με κάτι περισσότερο από αυτό. Πιθανότατα πολύ λίγο περισσότερο.

«Όμως ο πόλεμος δεν τελείωσε ακόμα

Γιατί κανένας πόλεμος δεν τελείωσε ποτέ!».

Μ.Αναγνωστάκης

Η ουτοπία της Απελευθέρωσης στο τέλος του πολέμου, η προσδοκία ενός καινούριου κόσμου που ανατέλλει πάνω στα ερείπια της βαρβαρότητας, κράτησε λίγο στην Ελλάδα. Αιτία ήταν πως υπήρξε κάτι πολύ περισσότερο από ουτοπία, αφού είχε ήδη βρει τους τόπους της, πολύ πριν τη γερμανική υποχώρηση, στα βουνά της Ελεύθερης Ελλάδας. Το σύντομο επεισόδιο της Απελευθέρωσης ξεκίνησε με μια μαζική σφαγή στις 15 Οκτωβρίου 1944 άοπλων διαδηλωτών από τους ένοπλους συνεργάτες των Γερμανών, που είχαν ταμπουρωθεί στα ξενοδοχεία γύρω από την Ομόνοια. Τελείωσε με τον ίδιο τρόπο, με την επίθεση της αστυνομίας στην ΕΑΜική διαδήλωση της Κυριακής 3 Δεκέμβρη 1944.

Οι υπουργοί του ΕΑΜ είχαν παραιτηθεί 3 μέρες νωρίτερα μετά το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων κατά τις οποίες ο Γ. Παπανδρέου προσπαθούσε να επιβάλει μονομερή αφοπλισμό των δυνάμεων του ΕΛΑΣ. Αφού έδωσε άδεια για την πραγματοποίηση της διαδήλωσης, η (εναπομείνασα) κυβέρνηση την ανακάλεσε το βράδυ της προηγουμένης φοβούμενη δήθεν μια απόπειρα "ένοπλης κατάληψης της εξουσίας". Πολλά λέχτηκαν και γράφτηκαν για το τι πραγματικά συνέβη εκείνη την ημέρα. Οι κατευθυνόμενες φήμες περί "αιματηρής δράσης του ΕΛΑΣ" διοχετεύτηκαν έκτοτε σε αφθονία. Τόσο που η μετέπειτα τάση υποστασιοποίησης των ψυχροπολεμικών ψυχώσεων από την πλευρά του επίσημου κράτους αλλά και η εν πολλοίς μυθολογική προσέγγιση της αριστεράς "σκέπασαν" τη μνήμη εκείνης της διαδήλωσης, "της μεγαλύτερης διαδήλωσης που είχε γνωρίσει ποτέ η πρωτεύουσα".

Ως ελάχιστη συνεισφορά στη μνήμη εκείνης της ημέρας θα επικαλεστούμε και θα παραθέσουμε εδώ (σε δική μας μετάφραση) την αφήγηση ενός αυτόπτη μάρτυρα που δε θα μπορούσε παρά να είναι  αρνητικά προδιατεθειμένος απέναντι στη διαδήλωση. Είναι αυτή του Βρετανού αξιωματικού W. Byford-Jones όπως δημοσιεύτηκε στο βιβλίο του The Greek Trilogy (Resistance-Liberation-Revolution) που εκδόθηκε λίγους μήνες αργότερα το 1945 στο Λονδίνο (Hutchinson and Co., σσ. 137-139):

Στις 10 το πρωί κυκλοφόρησαν οι φήμες πως η ηγεσία του ΕΑΜ εργαζόταν ολονυχτίς προετοιμάζοντας τη διαδήλωση, παρά την κυβερνητική απαγόρευση. Πληροφοριοδότες της κυβέρνησης δήλωναν πως το ΕΑΜ καλούσε τον κόσμο χτυπώντας τις καμπάνες και τις σειρήνες και λέγοντας πως θα γίνει η πιο μεγάλη διαδήλωση-διαμαρτυρία ενάντια στην επέμβαση του στρατηγού Σκόμπυ και στη διαταγή αφοπλισμού των ανταρτών. Παρά τις φήμες ο λαός της Αθήνας συνέχιζε να κυκλοφορεί ανέμελος στην οδό Πανεπιστημίου, να κάθεται στις καφετέριες, ή να προετοιμάζεται για την ορχηστρική συναυλία που ήταν προγραμματισμένη για τις 11 . [...]

Η ιδέα της συναυλίας με έθελγε και πήγα μέχρι το θέατρο Παλλάς με τη σκέψη πως ήταν δίπλα στην Πλατεία Συντάγματος, και ότι θα ήμουν πολύ κοντά σε περίπτωση που συνέβαινε κάτι εξαιρετικό.

Οι σιδερένιες πύλες του θεάτρου ήταν κλειστές και ένα πολυάριθμο φιλόμουσο κοινό περίμενε να ανοίξουν. Ένας κοντός και γεροδεμένος άνδρας με μακριές μπούκλες που ανέμιζαν κι ένα βιολί στο χέρι, εμφανίστηκε λέγοντας: "Νομίζω πως είναι ανώφελο να περιμένετε. Πολλά μέλη του προσωπικού και της ορχήστρας ανήκουν στο ΕΑΜ."

Πριν προλάβει κανείς να απαντήσει, η ησυχία εκείνου του κυριακάτικου πρωινού ταράχτηκε ξαφνικά από το βόμβο ενός ποδοβολητού και συνθήματα που τα φώναζαν από τηλεβόες. "Τελικά την κάνουν τη διαδήλωση!" είπε ένα κορίτσι δίπλα μου. "Φοβάμαι πως θα γίνουν φασαρίες".

Γύρισα τρέχοντας στη "Μεγάλη Βρετάνια" για να έχω θέα στην πλατεία. Πολύς κόσμος στεκόταν στην είσοδο κοιτάζοντας την πλατεία, απ' όπου άρχισαν να καταφθάνουν πομπές ολάκερες ανθρώπων. Στα παράθυρα των δωματίων μπορούσα να ξεχωρίσω τα κεφάλια κάποιων πολεμικών ανταποκριτών που είχαν μόλις ξυπνήσει. Από τα παράθυρα του αστυνομικού τμήματος που ήταν απέναντι από το ξενοδοχείο, κάποιες παράξενες φάτσες παρακολουθούσαν τα τεκταινόμενα.

Όλο το επόμενο τέταρτο της ώρας παρακολουθούσα τους διαδηλωτές να φτάνουν στην πλατεία ανεμίζοντας τα λάβαρα και τις σημαίες τους, Βρετανικές, Αμερικάνικες, Ρώσικες κι Ελληνικές. Καθώς η μεγάλη αυτή συγκέντρωση συγκροτούνταν, οι τηλεβόες συνέχιζαν να φωνάζουν τα συνθήματα: "Κάτω η επέμβαση", "Τιμωρήστε τους δοσίλογους", "Κάτω ο βασιλιάς". Ο κόσμος που περπατούσε στο δρόμο ή στεκόταν μπροστά στο θέατρο Παλλάς άρχισε να συγκεντρώνεται μπροστά στη Μεγάλη Βρετάνια για να δει τη διαδήλωση, ενώ κάποιοι λίγοι έφυγαν.

Διάλεξα μια θέση στη γωνία της πλατείας μπροστά από το μπαρ που βρίσκεται στο ισόγειο του κτιρίου που στέγαζε την αστυνομική διεύθυνση, κι έβλεπα τη διαδήλωση να προχωράει. Η κεφαλή της είχε φτάσει μπροστά από την είσοδο των Παλαιών Ανακτόρων, όταν την προσοχή μου απέσπασαν οι φωνές μιας ομάδας αστυνομικών που στέκονταν στο μπαλκόνι του κτιρίου πάνω από το μπαρ. Προς μεγάλη μου έκπληξη, οι αστυνομικοί είχαν προτάξει τα όπλα τους. Κάποιοι ήταν όρθιοι, κάποιοι γονατιστοί έτσι που έβλεπε κανείς μονάχα τα κεφάλια τους. Μερικοί στόχευαν τη διαδήλωση στο ψαχνό. Θεώρησα πως επρόκειτο για μια προληπτική ενέργεια σε περίπτωση που οι διαδηλωτές επιτεθούν στο αστυνομικό τμήμα. Η ελληνική αστυνομία είναι ένοπλη.

Η διαδήλωση πλησίασε: άντρες, γυναίκες και παιδιά πορεύονταν σε σειρές των οκτώ ή δέκα. Ένας στους τέσσερις κρατούσε μια σημαία συμμαχική, ελληνική, ή ένα πλακάτ πάνω στο οποίο ήταν γραμμένα με χτυπητό κόκκινο χρώμα τα συνθήματα που φώναζαν άνδρες και γυναίκες με αυτοσχέδιους τηλεβόες στις δύο πλευρές της πορείας. Ήταν μια τυπική διαδήλωση του ΚΚΕ-ΕΑΜ. Οι ηλικίες των συμμετεχόντων κυμαίνονταν από δέκα-δώδεκα μέχρι εξήντα χρονών και βάλε. Μερικά παιδιά ήταν ξυπόλητα, οι περισσότεροι χωρίς πανωφόρια, αλλά υπήρχαν και πολλοί καλοντυμένοι. Όπως και τις προηγούμενες φορές, ξεχώριζε το πλήθος νέων γυναικών από 18 μέχρι 30 χρονών. Δεν υπήρχε τίποτα το σκοτεινό ή απειλητικό στη διαδήλωση. Κάποιοι άντρες φώναζαν με φανατισμό προς το αστυνομικό τμήμα ή το ξενοδοχείο, αλλά υπήρχε και μια χιουμοριστική χροιά, με διάφορα αστεία και πειράγματα να ανταλλάσσονται ανάμεσα στους διαδηλωτές και τον κόσμο που παρατηρούσε από τα πεζοδρόμια.

Την προσοχή μου τράβηξε πάλι το μπαλκόνι από πάνω μου, όπου ακούστηκε κάτι σαν παράγγελμα, στα ελληνικά. Η κεφαλή της διαδήλωσης τότε βρισκόταν σε λιγότερο από τριάντα μέτρα. Ο Μπάρμπερ του United Press μου εξήγησε αργότερα πως ήταν εντολή να πυροβολήσουν. Την επόμενη στιγμή οι αστυνομικοί τράβηξαν τη σκανδάλη, όχι ταυτόχρονα σαν ένα πειθαρχημένο σώμα, αλλά διστακτικά, ο ένας μετά τον άλλο, σαν μερικοί να δίσταζαν να υπακούσουν στη διαταγή. Νόμιζα ακόμα πως ήταν ένα προληπτικό μέτρο, και κοίταξα πάλι το πλήθος που πλησίαζε.

Αυτό που έγινε στη συνέχεια ήταν τόσο ασύλληπτα εξωπραγματικό που ένιωθα σαν να παρακολουθώ ταινία. Η αστυνομική διμοιρία από πάνω μας άδειασε τα όπλα της στη διαδήλωση. Είχα ακούσει ατέλειωτες ιστορίες για μαζικές εκτελέσεις Ελλήνων από Γερμανούς, τις οποίες είχα και δεν είχα πιστέψει. Είχα δει ανθρώπους που γνώριζα και αγαπούσα πολύ να σκοτώνονται δίπλα μου στο πεδίο της μάχης, αλλά τίποτα από όλα αυτά δεν ήταν δυνατόν να με προετοιμάσει γι' αυτό που αντίκρυσα σ' εκείνον τον πλατύ, ηλιόλουστο, δεντροστοιχισμένο δρόμο, πλημμυρισμένο από ανθρώπους που αστειεύονταν και γελούσαν, μια αναπνοή από τα αρχαία μνημεία της πρώτης δημοκρατίας, με τη γλυκιά ηχώ της καμπάνας να αιωρείται ακόμα πάνω από το ήσυχο κυριακάτικο αεράκι. Στην αρχή νόμισα ότι η αστυνομία έριχνε άσφαιρα, ή ότι πυροβολούσε στον αέρα πάνω από το συγκεντρωμένο πλήθος. Το ίδιο πίστεψαν και πολλοί άλλοι. Όμως το χειρότερο είχε συμβεί. Άντρες, γυναίκες και παιδιά που λίγο νωρίτερα φώναζαν και γελούσαν, γεμάτοι ψυχή και περηφάνεια, κουνώντας τις σημαίες τους, και τις σημαίες μας, έπεσαν στο έδαφος, με το αίμα να στάζει από τα κεφάλια και τα σώματά τους στο οδόστρωμα ή στις σημαίες που κρατούσαν. Δεν θα ξεχάσω ποτέ αυτή τη σκηνή. Μια νέα κοπέλα με λευκή μπλούζα που σιγά σιγά κοκκίνιζε από το αίμα στο στήθος της. Ένας νέος άντρας, με ένα σημάδι σαν από αγκίστρι, να σφαδάζει κι έπειτα από λίγο να ξεψυχάει. Ένα παιδί που ούρλιαζε κρατώντας το κεφάλι του. Οι πυροβολισμοί συνεχίστηκαν πάνω από μισή ώρα, όλοι τους από την πλευρά της αστυνομίας, κι ενώ οι υποστηρικτές του ΕΑΜ παρέμεναν ξαπλωμένοι στο έδαφος.

Είδα κάποιους Άγγλους κοκκινοσκούφηδες να τρέχουν στο αστυνομικό τμήμα αλλά δεν ξέρω αν ήταν για να σταματήσουν τους πυροβολισμούς. Όταν οι πυροβολισμοί σταμάτησαν, σε μια στιγμή ο κόσμος σηκώθηκε, κοιτάζοντας ο ένας τον άλλο, και βλέποντας τότε πια ποιοι είχαν σκοτωθεί, ποιοι ήταν τραυματίες , ποιοι σώθηκαν. Μαζεύτηκαν κατά ομάδες κοιτάζοντας τους σκοτωμένους και φωνάζοντας το όνομά τους και ανακοινώνοντάς το και στους άλλους. Οι συγγενείς έτρεξαν στα πτώματα κι άρχισαν να κλαίνε από πάνω τους υστερικά. Πάνω από εκατό διαδηλωτές, γυναίκες και άντρες όλων των ηλικιών κείτονταν νεκροί ή τραυματίες. Πολλές χιλιάδες κόσμου βρυχώταν εκτοξεύοντας απειλές και βρισιές στην αστυνομία. Ήταν η πιο αποκρουστική σκηνή που έχω ποτέ δει. "Θα μπούνε όλοι στο αστυνομικό τμήμα τώρα" είπε κάποιος που βρισκόταν κοντά μου. Βρετανικά τανκς κατέφτασαν και άρχισαν να παίρνουν θέσεις γύρω από το κτίριο, φτιάχνοντας ένα σιδηρούν προστατευτικό παραπέτασμα στις δύο πλευρές του αστυνομικού τμήματος. Οι διαδηλωτές στρίγκλιζαν και ούρλιαζαν, έσκιζαν τα πουκάμισά τους και φώναζαν "Σκοτώστε με, δειλοί, τσιράκια του Παπαντρέου!". Όσοι βρεθήκαμε μέσα στη γραμμή του πυρός, περίμεναμε ανά πάσα στιγμή την ένοπλη απάντηση του ΕΑΜ. Στην ταράτσα των γραφείων του ΚΚΕ υπήρχε ένα πολυβολείο που θα μπορούσε να θερίσει την αστυνομική ζώνη με καταιγιστικά πυρά. Αλλά το ΕΑΜ αρκέστηκε στις κατάρες και τις απειλές. Ήταν τέτοια η οργή του πλήθους που, αν είχαν ανοίξει πυρ, ο εμφύλιος θα ξέσπαγε εκείνη την ίδια στιγμή. Όσοι παρακολουθούσαμε μαζέψαμε τους τραυματίες και τους βάλαμε σε αυτοκίνητα που τους μετέφεραν στο νοσοκομείο. Εγώ μετέφερα ένα δωδεκάχρονο κορίτσι που πυροβολήθηκε στο πόδι κι είχε ένα επιπόλαιο επιφανειακό τραύμα στο κεφάλι. Ήταν χλωμή και υποσιτισμένη, και με κοίταζε χαμογελώντας ανόρεχτα."

Στην κηδεία των θυμάτων την επομένη εμφανίστηκε ξανά μια πελώρια πένθιμη πομπή του κόσμου των εργατών, των γυναικών, των φτωχών μεροκαματιάρηδων των προσφυγικών γειτονιών. Μέχρι το βράδυ σχεδόν της ίδιας μέρας το ΕΑΜ αρκούνταν σε "κατάρες και απειλές". Με την κατάληψη των πρώτων αστυνομικών τμημάτων από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ το βράδυ της 4ης προς 5 Δεκέμβρη ξεκίνησε η μάχη των 33 ημερών που έμεινε γνωστή ως Δεκεμβριανά και κατέληξε στην στρατιωτική ήττα του ΕΛΑΣ στην πρωτεύουσα από τις συμπορευόμενες δυνάμεις των βρετανικών αυτοκρατορικών στρατευμάτων, της βασιλόφρονος Ορεινής Ταξιαρχίας και των κατοχικών Ταγμάτων Ασφαλείας που επανεξοπλίστηκαν απέναντι στον εχθρό του "κοινωνικού μας καθεστώτος".

Ήταν η πρώτη ένοπλη επέμβαση εναντίον των δυνάμεων της αντιφασιστικής αντίστασης στην Ευρώπη και τούτο πριν ακόμα τελειώσει ο πόλεμος! Αντίπαλος δεν ήταν ένα κόμμα, ούτε μια "ένοπλη ανταρσία" όπως καταγράφηκε στα επίσημα κρατικά κατάστιχα. Ήταν ένας ολόκληρος κόσμος, ο κόσμος του ΕΑΜικού κινήματος που είχε ήδη γεννηθεί μέσα στην κατοχή, ο κόσμος εκείνων που ως τότε δεν είχαν μήτε φωνή μήτε λόγο, μα δημιούργησαν, πληρώνοντας βαρύ τίμημα αίματος, μια νέα ζωή στις μαζικές συλλογικές πρακτικές λαϊκής εξουσίας, δικαιοσύνης, εκπαίδευσης, τέχνης, στις τέσσερις γωνιές της Ελλάδας. Αυτός ο κόσμος έπρεπε να συντριβεί για να διατηρήσουν οι προπολεμικές ελίτ την εξουσία τους στη χώρα. Θα χρειαζόταν ακόμα πολύς καιρός και μια συστηματική και θεσμοθετημένη θηριωδία. Η σφαγή του Δεκέμβρη ήταν μία -η πιο οργανωμένη και συμβολικά σημαντική- από τις επιθέσεις στον άμαχο, ανώνυμο πληθυσμό που πολέμησε για τη νίκη της "ελευθερίας" και της "δημοκρατίας" ενάντια στο φασισμό και τη βαρβαρότητα.

Το γεγονός ήταν απλά ο προάγγελος για τον διαρκή πόλεμο που κηρυσσόταν, από εκείνη κιόλας τη στιγμή, σε κάθε σκίρτημα της επανάστασης που αναδύθηκε από την αντιφασιστική νίκη. Κι η ανάμνηση αυτού του εγκλήματος του κράτους δεν είναι παρά μια ελάχιστη απόπειρα να ξαναστήσουμε στη μνήμη και στον κοινό μας λόγο τον κόσμο αυτόν που ακόμα κι αν χρειάστηκε να τον θερίσουν αλλεπάλληλες φορές γερμανικά, εγγλέζικα, αμερικανικά κι ελληνικά πολυβόλα κι εκτελεστικά αποσπάσματα υπήρξε πολύ δυνατός και πολύ πεισματάρης για να χαθεί.

-

Υ.Γ. Ξαναδιαβάζοντάς το, ανακαλύψαμε πως μια πρώτη ελληνική μετάφραση του παραπάνω κειμένου σε έντυπη μορφή παρατίθεται ατο βιβλίο του Θ. Κουτσουμπού, Ελλάδα 1941-1945. Πόλεμος των χωρικών και Κοινωνική Επανάσταση, Αθήνα, Λέων, 2003.

Όχι, το παραπάνω απόσπασμα ΔΕΝ είναι μετάφραση κάποιου διατάγματος του τέλους της δημοκρατίας της Βαϊμάρης στα 1933, ούτε και κάποιου "σταλινικού" πογκρόμ των διαφωνούντων με το καθεστώς κατά τις δίκες της Μόσχας. Είναι η προχτεσινή ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείου "Δικαιοσύνης" σχετικά με τις κάμερες παρακολούθησης των διαδηλωτών και την παραίτηση (δες 1, 2, 3) των μελών της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Και μάλλον ό,τι αποκαλυπτικότερο για αυτήν την υπόθεση.

Βάλαμε τη λέξη "Δικαιοσύνη" σε εισαγωγικά για τους ίδιους λόγους που το υπουργείο βάζει σε εισαγωγικά τα "ατομικά δικαιώματα" πετώντας έτσι το προσωπείο του υπέρτατου επιχειρήματος περί "ανωτερότητας" της φιλελεύθερης δημοκρατίας έναντι άλλων "ολοκληρωτικών" καθεστώτων τα οποία αντιπάλεψε κι αντιπαλεύει, υποτίθεται, ο "ελεύθερος κόσμος" τόσο στην πρόσφατη ιστορία του όσο και, επί του παρόντος, διεξάγοντας έναν ανήλεο, διαρκή πόλεμο στις τέσσερις γωνιές του πλανήτη.

Από την πλευρά μας δεν τρέφουμε αυταπάτες περί "ατομικών δικαιωματων": βλέπουμε δα καθημερινά με τί ζήλο τα υπερασπίζονται οι ίδιοι κύκλοι και φορείς σε κάθε απεργία, επικαλούμενοι το "ατομικό δικαίωμα στη δουλειά" ή/και "στις σπουδές" (βλ. των απεργοσπαστών ή των απλών σπαστών/αντικαταληψιών) κάθε που μια κινητοποίηση ταράζει το χρονικό συνεχές και την κοινωνική ειρήνη της μισθωτής εκμετάλλευσης και της επιχειρηματικής εκπαίδευσης.

Ένα διαρκές "καθεστώς έκτακτης ανάγκης" έχει κηρυχθεί, άρρητα όσο και αποτελεσματικά, ενάντια σε όποιον αντιστρατεύεται την πολιτική τους σε εθνική ή διεθνή κλίμακα. Μια ζώνη "εξαίρεσης" από τη νομιμότητα του (συνταγματικού) δικαιώματος της απεργίας ή του συνέρχεσθαι δημιουργείται λοιπόν κάθε φορά που οι ζωντανές κοινωνικές δυναμεις αμφισβητούν την παντοκρατορία της "μοναδικής σκέψης" της θριαμβεύουσας φιλελεύθερης δημοκρατίας. Ο θρίαμβος της όμως είναι, φευ, το καθημερινό προϊόν της έμπρακτης ακύρωσης και του τέλους των περίφημων "αρχών" που υποτίθεται συνιστούν την υπεροχή της απέναντι σε κάθε λογής "ολοκληρωτισμό". Τα παραδείγματα που έρχονται προς επίρρωση αυτής της διαπίστωσης δυστυχώς αφθονούν.

Άρα τα τρέχοντα αμαλγάματα που συσχετίζουν ναζισμό, σταλινισμό και θεοκρατικά καθεστώτα για να αποδείξουν την ανωτερότητα της δυτικής "δημοκρατίας" αποδεικνύονται μάλλον αιθάλη ανοησίας που προσπαθεί να κρύψει τις ομοιότητες του σύγχρονου πολιτικού φιλελευθερισμού με ό,τι ονομάζει "ολοκληρωτισμό".

Όποιος όμως συμμετέχει σε ένα παιχνίδι στο οποίο οι κανόνες δεν είναι σεβαστοί ούτε καν από αυτόν που τους θέτει, παίζει "εν ου παικτοίς". Δε μας μένει λοιπόν παρά να υπερασπιστούμε την απλή λογική καθώς προκύπτει από μισή χιλιετία πολιτιστικών κατακτήσεων του "ορθού λόγου":

Ή λοιπόν αυτοί οι κύριοι που θέτουν τους κανόνες του παιχνιδιού στο σύγχρονο κόσμο, θα τους σεβαστούν -έστω και στο ελάχιστο-, ή θα ασκούμε κι εμείς στο εξής ανεμπόδιστα το δικαίωμα της υπεράσπισης των "αντικειμενικών συμφερόντων της κοινωνίας" ενάντια στα επιμέρους "ατομικά δικαιώματα" (είτε είναι εργοδοτικά, είτε απεργοσπαστικά). Κι αν το κάνουν αυτό οι εργαζόμενοι και η νεολαία, κι επειδή ακριβώς δε θα το κάνουν εν κρυπτώ σε κάποιο "θάλαμο επιχειρήσεων" της ΓΑΔΑ ούτε σε κάποιο λόμπυ-κογκλάβιο που ετοιμάζει νέους αντιλαϊκούς νόμους και κανόνες, αλλά στους χώρους δουλειάς και στους δρόμους όπου πάλλεται η ψυχή και το σώμα των "αντικειμενικών συμφερόντων της κοινωνίας", είναι βέβαιο πως θα το κάνουν στ'αλήθεια και θα το κάνουν μέχρι τέλους.

Παίζουμε;

Άνω-κάτω η Γαλλία αυτές τις μέρες από την είδηση της σύλληψης από τις αρχές του Τσαντ των μελών της οργάνωσης "Κιβωτός της Ζωής" ("Arche de Zoé"), για απαγωγή και εμπορία παιδιών με πρόσοψη "children rescue", ήτοι τη διάσωση παιδιών από τη φρίκη του πολέμου του Νταρφούρ στη μεθόριο του γειτονικού Σουδάν με το Τσαντ. Οι λεβέντες της εν λόγω οργάνωσης που ιδρύθηκε πριν από τρία χρόνια (από πυροσβέστες και θιασώτες των ράλυ 4Χ4) με τις ευλογίες της γαλλικής κυβέρνησης με στόχο να οργανώσει ανθρωπιστικές αποστολές στα θύματα του τσουνάμι, πιάστηκαν κατά την επιβίβασή τους στο αεροπλάνο μαζί με 104 παιδιά που δήθεν "εκκένωναν" από τις επικίνδυνες ζώνες. Η κυβέρνηση του Τσαντ υποστήριξε πως στόχος τους ήταν να πουλήσουν τα ίδια τα παιδιά σε παιδεραστικά κυκλώματα έναντι ισχυρού ανταλλάγματος ή τα όργανά τους στα δίκτυα εμπορίας οργάνων για μεταμοσχεύσεις. Οι ίδιοι παρουσίασαν, προς υπεράσπισή τους, στοιχεία σύμφωνα με τα οποία είχαν πάρει απλώς επιταγές κάποιων δεκάδων χιλιάδων ευρώ από "ανάδοχες οικογένειες" που θα υιοθετούσαν τα παιδιά.

Η υπόθεση παραμένει σκοτεινή, διαμεσολαβούμενη από φήμες και δοξασίες που διασχίζουν αυτές τις μέρες το μηντιακό τοπίο στη Γαλλία. Μα το πιο εντυπωσιακό είναι πως σύσσωμος ο τύπος ενώ ασχολείται με το θέμα, στην ουσία περί άλλα τυρβάζει: το βασικό ερώτημα είναι αν το συγκεκριμένο επεισόδιο θα επηρρεάσει μια πρόσφατη συμφωνία για την αποστολή ευρωπαϊκής ειρηνευτικής δύναμης στον πόλεμο του Νταρφούρ. Η συζήτηση αδιαφορεί πλήρως για την ταμπακιέρα : το γεγονός δηλαδή πως διεθνείς απατεώνες τολμάνε, με τις ευλογίες μάλιστα της γαλλικής κυβέρνησης, να διοργανώνουν επίσημη, μαζική απαγωγή παιδιών από την περιοχή, με τη συνδρομή μάλιστα στο επιχειρησιακό τους πλάνο διεθνών οργανισμών όπως ο Ερυθρός Σταυρός!

Κι όλα αυτά σ'έναν από τους πιο βρώμικους από τους περιφερειακούς πολέμους που εξελίσσονται τούτη την ώρα στον πλανήτη. Ο πόλεμος του Νταρφούρ, όπου στη δεκαετία του 1980 ανακαλύφθηκαν πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου, διεξάγεται από τη χούντα του Χαρτούμ ενάντια σε τοπικές εξεγέρσεις που ζητάνε μεγαλύτερο μερίδιο από τα κέρδη της εκμετάλλευσης του μαύρου χρυσού, που αγοράζεται κατά 70% από την Κίνα. Η τελευταία με τη σειρά της κατασκευάζει όπλα στο Σουδάν, οπλίζοντας παράλληλα την κυβέρνηση καθ'όλη τη διάρκεια του εμφυλίου που είχε ξεκινήσει το 1983 για να λήξει επίσημα με μια συμφωνία το 2005. Ο εμφύλιος του Νταρφούρ είναι ένα τοπικό επεισόδιο γύρω από τα πετρελαϊκά κοιτάσματα, που έχει εμπλέξει όχι μόνο τις γείτονες χωρες, αλλά και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, στον οποίο οι ΗΠΑ προσέφυγαν συχνά ζητώντας διεθνή ειρηνευτική δύναμη, σκοντάφτοντας όμως πάντα στο κινεζικό βέτο. Ο Σαρκοζί κατάφερε με μια διεθνή διάσκεψη που κάλεσε στο Παρίσι τον Ιούνη να αποσπάσει τη συμφωνία των μεγάλων και των γειτόνων για την αποστολή μιας Euroforce που πρόκειται να εγκατασταθεί στα σύνορα του Τσαντ με το Σουδάν τον επόμενο μήνα.

Και τώρα, αφού είχαν σταλεί 80 "ανθρωπιστικές" ΜΚΟ (εκ των οποίων 10 γαλλικές), κι είχαν όλα συμφωνηθεί για να πατήσει επιτέλους πόδι η χωρα-λίκνο της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στα πλούσια κοιτάσματα, ήρθαν αυτοί οι "ανεύθυνοι", όπως χαρακτηρίστηκαν επίσημα, για να χαλάσουν τη δουλειά; Ο Κουσνέρ, πάπας του ανθρωπιστικού κινήματος (ιδρυτής διαδοχικά των Γιατρών του Κόσμου και των Γιατρών Χωρίς Σύνορα) και νυν υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας βρέθηκε έτσι εκτεθειμένος και προσπαθεί να μαζέψει την κρίση καταδικάζοντας χλιαρά την "Κιβωτό", ενώ ο Σαρκοζί τα μαζεύει λέγοντας πως διαπραγματεύεται με το Τσαντ προκειμένου να "μην χάσει καμία πλευρά το πρόσωπό της".

Όμως, όταν η πολιτισμένη Δύση σφυρίζει κλέφτικα για έναν πόλεμο που έχει προκαλέσει από το 2003 200 χιλιάδες νεκρούς και την υποχρεωτική μετανάστευση 2 εκατομμυρίων ανθρωπων για τη μοιρασιά της πίτας των πετρελαιοπηγών ανάμεσα στους μεγάλους, κι όταν συζητάει αν οι λεβέντες των ΜΚΟ που έστειλαν ήθελαν να βιάσουν και να σφάξουν ή απλά να πουλήσουν τα παιδιά, τότε δεν έχει χάσει απλά το πρόσωπό της, έχει πλεόν ολοκληρωτικά απωλέσει το όποιο ηθικό επιχείρημα εκπροσωπούσε ο πολιτισμός της.

Κι ο σπάνιος αυτός συνδυασμός κυνισμού κι υποκρισίας στην υπόθεση των απηγμένων παιδιών του Τσαντ, δεν μπορεί παρά να μας προκαλεί χοντρή, μα πάρα πολύ χοντρή τσαντίλα.

Πριν από δυο βδομάδες, ο Βλαντιμίρ Πούτιν πραγματοποίησε την πρώτη επίσκεψη Ρώσου προέδρου στην Τεχεράνη από το 1943, όταν, μεσούντος του Β' παγκοσμίου Πολέμου, οι ηγέτες των τριών Συμμάχων πραγματοποίησαν εκεί την ομώνυμη διάσκεψη. Η αντίδραση από την άλλη όχθη του Ατλαντικού ήταν άμεση: ο G.W. Bush Jr., πρόεδρος των ΗΠΑ, κάλεσε έκτακτη συνέντευξη τύπου για να δηλώσει απερίφραστα: "έχουμε στο Ιράν έναν ηγετη που έχει ανακοινώσει πως θέλει να καταστρέψει το Ισραήλ. Είπα λοιπόν στο κόσμο πως αν σας ενδιαφέρει να αποφύγετε τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, πρέπει να τους εμποδίσετε να αποκτήσουν την γνώση που τους είναι αναγκαία για να κατασκευάσουν πυρηνικά όπλα."

Είναι, εξ' όσων γνωρίζουμε, η πρώτη φορά μετά την λήξη του ψυχρού πολέμου που ανώτερος επίσημος αξιωματούχος μιας μεγάλης δυναμης χρησιμοποιεί ευθέως και απερίφραστα την απειλή παγκοσμίου πολέμου.

Μετά το τραγικό τέλος του Β' παγκοσμίου πολέμου με τις ατομικές βόμβες στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, κάθε διεθνης κρίση του Ψυχρού Πολέμου, έπαιρνε αμέσως παγκόσμιες διαστάσεις και στην παραμικρή της λεπτομέρεια. Στην κρίση του Σουέζ το 1956, της Κούβας το 1961, στον πόλεμο του Γιομ-Κιπούρ, κάθε φορά που οι πυρηνικές υπερδυνάμεις του πλανήτη βρίσκοταν αντιμέτωπες σε μια περιφερειακή σύγκρουση, κυβερνήσεις, πολιτικά κόμματα και κοινωνικά κινήματα βρέθηκαν κάθε φορά σε επιφυλακή, η συζήτηση άνοιγε σε παγκόσμιο επίπεδο και κάθε φορά, ο "ρεαλισμος" νικούσε κάτω και από την πίεση του λαϊκού παράγοντα των αντιπυρηνικών, αντιιμπεριαλιστικών ή/και αντιπολεμικων κινημάτων στην καρδιά των εμπλεκομένων χωρών.

Τούτη τη φορά η είδηση πέρασε στα "ψιλά" του Ευρωπαϊκού τύπου για να ξεχαστεί αμέσως μετά στη συνεχή ροή ειδήσεων που συνθέτει την κορεσμένη από πληροφορίες καθημερινότητά μας. Έτυχε όμως κάποιος από εμάς να βρίσκεται εκείνες τις μέρες στην Αμερική. Ακόμα και αν η δήλωση Μπους περί Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου ήταν μια στιγμιαία "ρητορική υπερβολή", θα ήταν ισχυρός λόγος για να ανατριχιάζει κανείς σύγκορμα, το γεγονός ότι του επιτρέπονται τέτοιες υπερβολές. Δεν ήταν όμως απλώς γλωσσικό ολίσθημα. Όποιος παρακολουθούσε και παρακολουθεί την ειδησιογραφική επικαιρότητα στις ΗΠΑ, θα έβλεπε διακεκριμένους δημοσιογράφους-opinion makers να ερμηνεύουν τα λόγια του Προέδρου, ως μια επιβεβλημένη Αμερικανική θέση-απάντηση σε όποιον αφελή πιστεύει πως με απλή διαπραγμάτευση μπορεί να εκτονωθεί η ένταση με το Ιράν. (βλ. π.χ. εδώ)

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός Αμερικανολόγος για να αντιληφθεί πως πρόκειται για μια μεθοδευμένη εκστρατεία προετοιμασίας μιας κοινωνίας για πόλεμο, ειδικά σε συνθήκες οικονομικής ύφεσης (νέο ιστορικό ρεκόρ η τιμή του πετρελαίου), κι ενόψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων, μιας μάλλον ξεπερασμένης πολιτική διαδικασία από την οποία όμως δεν έχουν ακόμα απαλλαχθεί στην άλλη όχθη του Ατλαντικού. Και δεν χρειαζεται να είναι κανείς ιδιαίτερα ευαίσθητος για να του σηκώνεται η τρίχα απέναντι στην ευκολία με την οποία μπορούν να μιλούν για τον Τρίτο Παγκόσμιο, που ως σήμερα παρέμενε στα πλαίσια των σεναρίων πολιτικής φαντασίας.

Οι μαζικές διαδηλώσεις του περασμένου Σαββάτου με πάνω από 100 χιλιάδες κόσμο να διαδηλώνει την αντίθεσή του στον πόλεμο σε Νέα Υόρκη, Σαν Φρανσίσκο, Σηάτλ, Βοστώνη και άλλες μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ, είναι μια από τις πρώτες αντιδράσεις στη σκλήρυνση της γραμμή των Ρεπουμπλικάνων. Ακόμα κι ο 81χρονος ασθενής Κάστρο, ενόψει μάλιστα νέων κυρώσεων που οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να επιβάλουν στην Κούβα, καταγγέλλει την εξέλιξη με ένα μικρό κείμενο με τίτλο "Μπους, Πείνα και Θάνατος".

Η μαζική δολοφονία των Ιαπώνων αμάχων με ατομικές βόμβες (που ήλθε να κλείσει τον κύκλο της μαζικής εξόντωσης και της εξαφάνισης του ορίου ανάμεσα σε στρατιώτες και αμάχους από τον πρώτο στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο), είχε θέσει ενα όριο στη "μεταπολεμική" εποχή μας: καθώς ένας επόμενος "παγκόσμιο πόλεμος" θα είναι και ο τελευταίος, ο ψυχρός πόλεμος αποτελούνταν από μια σειρά αδιάκοπων περιφερειακών συγκρούσεων που "εξήγαγαν" τον πόλεμο στις τέσσερις γωνιές του πλανήτη προκαλώντας εκ νέου εκατομμύρια θύματα, κάνοντας την εποχή μας να μοιάζει με έναν διαρκή πόλεμο όπου κάθε συζήτηση για μεταπόλεμο φαντάζει μια απλή φιλολογία για αφελείς. Ο δυτικός μας κόσμος της αφθονίας συντήρησε αυτήν τη συνειδητή αφέλεια για δεκαετίες. Κι αν ο πόλεμος της Γιουγκοσλαβίας τάραξε τη μακαριότητα της αιώνιας ειρήνης που βιάστηκαν να διακηρύξουν οι επιτελείς της ΣΙΑ μετά την πτώση του Τείχους, οι πρόσφατες δηλώσεις του "πλανητάρχη", που φαίνεται να παίρνει πρέφα κι αυτός πως ο τίτλος αυτός δεν αντιστοιχεί απολύτως στην πραγματικότητα, αφαιρούν το προσωπείο αυτής της αιματηρης παγκόσμιας ειρήνης και δε διστάζουν να απειλήσουν ξανά ανοιχτά την ανθρωπότητα με ολοκληρωτικό αφανισμό.

*ο τίτλος του παρόντος ποστ, απηχεί μια αντίστοιχη προβληματική που ανέπτυξε ο Rashid Khalidi, ένας από τους πιο "ενοχλητικούς" διανοουμένους της άλλης όχθης του Ατλαντικού, την ημέρα που έλαβαν χώρα οι περίφημες δηλώσεις Μπους, σε μια σύντομη ομιλία του, που είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε.

"Μ' όποιον δάσκαλο καθήσεις" τιτλοφορείται το έμεσμα, όπου με αφορμή την πρόσφατη σύλληψη του γιου του Ν. Βούτση του ΣΥΡΙΖΑ, ο συντάκτης προβαίνει σ'έναν "οδυνηρό σχολιασμό", για να επισημάνει το γεγονός πως αν τα παιδιά μαθαίνουν πως είναι κακό πράγμα η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, η κοινωνική αδικία, η κρατική βία ενάντια στους αδυνάτους, ε, τότε εγκληματίες θα καταλήξουν. Αυτά διαπιστώνει ο "καλός οικογενειάρχης", που αναλαμβάνει να υψώσει το ανάστημα των απανταχού νοικοκυραίων απέναντι στα δήθεν "αριστεροκρατούμενα ΜΜΕ", που δήθεν καθυβρίζουν όποιον τολμά (σαν την αφεντιά του) να στιγματίζει το "αυτονόητο".

Τούτο το ταπεινό blog κρίνει ως ελάχιστο καθήκον του, να στιγματίσει το φασισμό που φαίνεται να εισβάλλει από όλες τις διαθέσιμες διόδους και χαραμάδες και στους πλέον απαραβίαστους χώρους της κοινωνικής και πολιτικής μας ζωής. Τούτο το ταπεινό blog που είναι αριστερό και δεν ψηφίζει ΣΥΡΙΖΑ, ανησύχησε από τις πρώτες αναγνωριστικές πτήσεις των αρπαχτικών κάποιων ΜΜΕ και κάποιων blog πάνω από ένα οικογενειακό δράμα μιας αριστερής οικογένειας, μα τώρα βλέπει πως τα αντιτρομοκρατικά σήριαλ και τα παραληρήματα περί ασύμμετρων απειλών με τα οποία προσπαθούν να ταΐσουν την κοινωνία εδώ και κάποια χρόνια, εκβάλλουν στον πιο απροκάλυπτο ολοκληρωτισμό, που ντυμμένος με τα πλουμίδια της "δημοκρατίας" ενσκήπτει ξανά γυμνός και αποκρουστικός ενάντια στους υπηκόους του, στιγματίζοντας όχι πια αυτό που ίσως έκαναν μα αυτό που είναι.

Οι συντάκτες τούτου του blog θεωρούν χρέος τους απλά να θυμίσουν πως η αριστερά σε τούτη χώρα είχε δασκάλους σαν τον Λεκατσά, τον Γληνό και τον Τεμπονέρα κι είναι περήφανη γι'αυτούς. Ή σαν τον Πλουμπίδη και το Μπελογιάννη πάνω στο αίμα των οποίων χτίστηκε τούτη η "δημοκρατία", η ζωή και η καριέρα αναρριχητικών φυτών σαν του εν λόγω συντάκτη που στο όνομα μιας ανάπηρης ελευθερίας και του μέλλοντος των 700 ευρώ, παραφυλάνε (αυτός κι οι ομοιοί του) στη γωνία τη νεολαία, με το εκσυγχρονισμένο ρόπαλο του χωροφύλακα και τη ρυπαρή τους γραφίδα στο χέρι. Και παίζει εν ου παικτοίς όποιος τολμά με τέτοια διαπιστευτήρια να κάνει μάθημα πολιτικής ηθικής στην αριστερά.

Τούτο το blog νιώθει τώρα δα την ανάγκη να πει, έστω για μια στιγμή, έστω και ως ελάχιστο αντανακλαστικό κοινωνικής ευαισθησίας και κριτικής σκέψης:

ΠΙΣΣΑ ΚΑΙ ΠΟΥΠΟΥΛΑ ΣΤΟΥΣ ΚΟΝΤΥΛΟΦΟΡΟΥΣ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ, ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΙ ΕΠΕΡΧΟΜΕΝΟΥ, ΦΑΣΙΣΜΟΥ!

Αρκετές χιλιάδες νέοι εκπαιδευτικοί απολύθηκαν φέτος, με το τέλος της σχολικής χρονιάς και επαναπροσλήφθηκαν μόλις άρχισε η καινούργια. Στο διάστημα που ήσαν απολυμένοι ζούσαν από το επίδομα ανεργίας. Οι οπωσδήποτε πρωτόγονοι όσον αφορά τις εργασιακές σχέσεις γερμανοί δεν έχουν καμία λέξη που να περιγράφει αυτή την μορφή εργασίας, χρησιμοποιούν πρόχειρες λύσεις, όπως "συμβόλαια ορισμένου χρόνου". Είναι φανερό, ότι μέχρι να φτάσουν στο επίπεδο του όμορφου, ποικίλου ελληνικού τοπίου αναπληρωτών, με τις διάφορες υποδιαιρέσεις τους ανάλογα με τις χρονιές υπηρεσίας και ωρομισθίων καθηγητών και δασκάλων πρέπει να κάνουν ακόμα πολλά και δύσκολα βήματα.

Γιατί οι δυσκολίες της σύγκλισης είναι μεγάλες. Ο γερμανικός ΟΑΕΔ (Bundesagentur für Arbeit) φέρνει αντιρρήσεις, γιατί πληρώνει αυτός τους απολυμένους τους μήνες του καλοκαιριού. Αλλά και ο τύπος τηρεί εχθρική στάση απέναντι στην καινοτομία. Παράδειγμα η Frankfurter Allgemeine· κάτω από τον λαϊκίστικο τίτλο: "Κρατίδια στέλνουν εκπαιδευτικούς στην ανεργία" παρατίθεται το χειρότερο δείγμα κινδυνολογίας και εσκεμμένης αμαύρωσης των προτερημάτων του νέου συστήματος. Οι εκπαιδευτικοί νιώθουν τάχα ανασφάλεια, δεν μπορούν, λέει, να προετοιμαστούν κατάλληλα για το μάθημα, οι μαθητές υφίστανται τις δυσμενείς συνέπειες μιας "patchwork-διδασκαλίας".

Κινδυνολογεί χυδαία, σαν κομμουνιστική φυλλάδα, η συντηρητική FAZ (ένα από τα πρότυπα της δικής μας Καθημερινής) και αρνείται να δει την ανανεωτική δύναμη της νέας (το λέμε ξανά: για την γερμανία νέας) πρακτικής. Κρίμα για την καλή εφημερίδα.

Ευτυχώς που οι εκπαιδευτικές διευθύνσεις των κρατιδίων έχουν θωρακιστεί απέναντι στην απειλή και τεκμηριώνουν πάντα τις απολύσεις με ατράνταχτα επιχειρήματα. Και δεν πτοούνται: τα νέα συμβόλαια είναι και πάλι σε ικανοποιητικό ποσοστό συμβόλαια ορισμένου χρόνου.

Από την δική μας σκοπιά, το μόνο προβληματικό σημείο που εντοπίζουμε στην νέα πολιτική προσλήψεων στα σχολεία είναι ότι οι γερμανοί "αναπληρωτές" προσλαμβάνονται έγκαιρα, λίγο πριν την έναρξη της χρονιάς. Είναι σαφές ότι μένουν να γίνουν ακόμα κρίσιμα βήματα μέχρι την πραγματική σύγκλιση. Οι γερμανοί έχουν να διδαχθούν πολλά ακόμα από τα ελληνικά πρότυπα, δείχνουν όμως αξίεπαινη φιλομάθεια. Ίσως ο Υπουργός Παιδείας κ. Στυλιανίδης (που έχει και καλούς δεσμούς με την Γερμανία) πρέπει να διαφωτίσει τους ομολόγους του των γερμανικών κρατιδίων και να μεταδώσει το με σκληρή και συστηματική δουλειά αποκτημένο know-how των "προσλήψεων λίγο πριν τελειώσει η χρονιά".

.

.

.

Αν ακόμα και μια άκρως συντηρητική εφημερίδα, που στηρίζει αναφανδόν την νεοφιλελεύθερη οικονομική πολιτική, επισημαίνει συνοπτικά αλλά καίρια την καρδιά του προβλήματος των αναπληρωτών, και καταγγέλλει την "καινοτομία",

Αν είναι τα πλουσιότερα κρατίδια που εφαρμόζουν το νέο σύστημα προσλήψεων εκπαιδευτικών με συμβόλαιο ορισμένου χρόνου,

τότε είναι οι γερμανικές προσπάθειες μίμησης της ελληνικής πολιτικής διορισμών στην εκπαίδευση μια καλή αφορμή να ξανα-αναρωτηθούμε για αυτό που έχουμε τόσα χρόνια δεχθεί ως δεδομένο στην Ελλάδα: τον "θεσμό" των αναπληρωτών και ωρομίσθιων καθηγητών, την σταθερή πολιτική επιλογή ΠΑΣΟΚ και ΝΔ που εξαναγκάζει χιλιάδες επιστήμονες δασκάλους και καθηγητές σε εξευτελιστική ομηρία και καταδικάζει τα σχολεία στην μιζέρια.

Υ.Γ. Και ας μην ξεχνάμε ότι η κατάσταση που διαμόρφωσε η επιλογή "διορίζω αναπληρωτές στην θέση των μονίμων" παρείχε ένα καθοριστικής σημασίας επιχείρημα για την κατάργηση της επετηρίδας.

Κι ενώ, μόλις προχτές είχαμε νιώσει από ανακούφιση εώς και συμπάθεια μετά τις δηλώσεις Παυλόπουλου στη Σύνοδο Υπουργών της Ε.Ε. ότι "κάθε προσπάθεια πάταξης της τρομοκρατίας δεν μπορεί να αναπτυχθεί σε βάρος της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου", τα νέα σχέδια του νέου υπερυπουργείου Εσωτερικών κλπ (και του Δημόσιας Τάξης συμπεριλαμβανομένου) που δημοσιεύτηκαν στο χτεσινό τύπο, αρκούν για να καταλάβει κανείς πως ο Πολύδωρας ήταν μια απλή εισαγωγή στην κυριολεκτικά πολεμική προετοιμασία της κυβέρνησης ενάντια στον εσωτερικό κοινωνικό εχθρό.

Με προεδρικό διάταγμα(!) προβλέπεται ο ειδικός εξοπλισμός της αστυνομίας με συρματοπλέγματα και κινητά φράγματα, "χρωμοσφαιρίδια" και πλαστικές σφαίρες για χρήση εναντια στους διαδηλωτές! Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι, σύμφωνα πάντα με τους αστυνομικούς συντάκτες, όλα αυτά εντάσσονται "σ' ένα ευρύτερο πακέτο μέτρο για την ασφάλεια και την υγιεινή του προσωπικού της αστυνομίας"! Έτσι κυρίες και κύριοι, όχι μόνο τα όργανα της τάξεως θα είναι ασφαλή απέναντι στη συχνά απάνθρωπη βία των διαδηλωτών αλλά και οι φιλήσυχοι πολίτες θα μπορούν ν κυκλοφορούν ήσυχοι. Τα δακρυγόνα θα περιορίζονται για τους ταραξίες κι άμα αναπτύξουν αντισώματα θα τους πυροβολούμε με πλαστικές σφαίρες που σύμφωνα με τις πιο έγκυρες αμερικανο-ισραηλινές πηγές (ξέρουν αυτοί) είναι "λιγότερο" ή "όχι και τόσο" θανατηφόρες.

Για όποιον δεν κατάλαβε στο όνομα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αυτή η κυβέρνηση παίρνει "license to kill" τους πολίτες της χώρας που κυβερνά. Και όχι μόνο: η ελεύθερη χώρα μας προστατεύεται και στα σύνορα με την ίδρυση έξι νέων σωμάτων κομμαντος καταδίωξης λαθρομεταναστών (τι γραφική που φαντάζει η αγροφυλακή) και την εισαγωγή νέων υπερσύγχρονων συστημάτων παρακολούθησης. Η πρωτοπόρα αυτή κίνηση εντάσσεται στην πρωτοβουλία της χώρας μας ως προκεχωρημένου φυλακίου του "ελεύθερου κόσμου" στη σύνοδο υπουργών της ΕΕ για πρόληψη του κακού πριν μολύνει τη λευκή κι αμόλυντή μας ήπειρο.

Τείχη στα σύνορα, τείχη κι εντός των συνόρων. 17 χρόνια προχτές από την κατάρρευση του Τείχους (σ.σ. του Βερολίνου), το "θρίαμβο της ελευθερίας" και την είσοδο στην αιώνια μακαριότητα του "τέλους της ιστορίας", χτίζονται κι άλλα ακόμα, νέα, και τώρα πια στα προπύργια του ελεύθερου κόσμου, σαν τη Γάζα, ή τα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού.

"Ανεπαισθήτως", γι'άλλη μια φορά, κινδυνεύουμε να κλειστούμε "από τον κόσμον "εξω". 'Οχι μονο δεν τελειώσαμε με τα τείχη μα απειλούν όλο και περισσότερο το ζωτικό μας χώρο. Αν αύριο βγείτε να πάτε στη δουλειά, κινδυνεύετε να πέσετε πάνω σ'ένα τείχος σαν κι αυτό της φωτογραφίας: μην πείτε δα "μέση ανατολή γίναμε". Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη πριν από ενάμιση χρόνο στο Παρίσι, κι όχι σε κάποιο "επικίνδυνο προάστιο" αλλά στα πέριξ της κεντρικής πλατείας της Σορβόννης κατά τη διάρκεια των νεανικών κινητοποιήσεων: Ευρώπη γίναμε, κι ο αέρας έχει πια μολυνθεί επικίνδυνα από αυτόν τον άνεμο ενός βρώμικου, μα επιστημονικά οργανωμένου πολέμου ενάντια σε "ασύμμετρες απειλές" κι επικίνδυνες τάξεις.

Υ.Γ. Οι εξελίξεις, δυστυχώς, μας προλαβαίνουν. Εδώ κι εδώ για τα νέα μέτρα που "συγκεκριμενοποιούν" τη συνθήκη Prum ή Σενγκεν ΙΙΙ με συστηματικό ευρω-φακέλλωμα των διαδηλωτών.

..."ένα παρθένο δάσος σκοτωμένων φίλων το μυαλό μας.
Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές
είναι γιατί τ' ακούς γλυκότερα,
κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή
γιατί είναι αμίλητη και προχωράει"
Γ. Σεφέρης, Ο τελευταίος σταθμός

Το βράδι του Σαββάτου έχει υπάρξει κεντρικό μοτίβο της λαϊκής κουλτούρας στα χρόνια του βιομηχανικού καπιταλισμού. Καθένας, δίχως πολλή προσπάθεια μπορεί να θυμηθεί λίγα τραγουδάκια για το βράδι Σαββάτου, το Σαββατόβραδο μ'όλες τις ονομασίες του. Κι αν τύχει να'σαι έλληνας σε οποιαδήποτε γωνιά ή θέση του β' μισού του εικοστού αιώνα, δε γίνεται ν'αγνοείς εκείνο των Λειβαδίτη και Θεοδωράκη από τον Καζαντζίδη.Για πολλά χρόνια, ήταν και για μένα ό,τι είναι λίγο πολύ για όλους μας, κι ακόμα λιγότερα ίσως, δοθέντος πως οι σχέσεις μου με τη μισθωτή εργασία υπήρξαν μέχρι τούδε μάλλον εξωτερικές. Μα κάποια κουβέντα αποκάλυψε, καί σε μένα, την οικουμενική του σημασία.

Ήτανε στο Παρίσι κι όχι πολύ μακριά από τώρα, στις αρχές τούτου του αιώνα. Είχα ραντεβού με τον Ο., έναν παλιό ηγέτη της ιταλικής επαναστατικής αριστεράς, κυνηγημένο από το ιταλικό καθεστώς, ανάμεσα σε μερικές δεκάδες χιλιάδες άλλους, από τα τέλη της δεκαετίας του '70: τον καιρό εκείνο, μετά από μια δεκαετία μαζικών απεργιών, καταλήψεων εργοστασίων και μαζικού επαναστατικού πειραματισμού σε γειτονιές, σχολεία, σχολές και φάμπρικες, το κράτος αποφάσισε να τελειώνει μια και καλή μ'αυτήν την ιστορία καταστέλλοντας το τελευταίο μεγάλο κύμα κινητοποιήσεων και συλλαμβάνοντας εν μία νυκτί (7 απρίλη 77) όλη την ηγεσία της επαναστατικής αριστεράς. Ακολούθησε ένα κύμα συλλήψεων και διώξεων, ένα κρατικό πογκρόμ που άγγιξε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο 60 με 70 χιλιάδες αγωνιστές της γείτονος.

Από όλη αυτήν την ιστορία, στ'αυτιά και στα μάτια ενός τρίτου, αν φτάνει κάτι σήμερα, είναι η αστυνομική εκδοχή της ιστορίας στην οποία εκπαιδεύουν οι καναλάρχες τους τηλεθεατές: η φήμη των "ερυθρών ταξιαρχιών" και της απαγωγής Μόρο, όπου, ούτε λίγο ούτε πολύ έχουμε να κάνουμε με τρομοκράτες τύπου 17Ν και λοιπούς συγγενείς.

Από αυτήν την ιστορία οι περισσότερες πτυχές είναι σήμερα υπό εξαφάνιση στη σφαίρα του δημόσιου λόγου κάθε άλλης χώρας πλην της Ιταλίας. Εκεί υπήρξε ένας "εμφύλιος πολεμος χαμηλής έντασης", με το νεοφασιστικό κράτος και παρακράτος να δολοφονεί χιλιάδες με τυφλές εκρήξεις βομβών σε κεντρικούς σιδηροδρομικούς σταθμούς. Και σε κάθε περιπτωση, με βάση τους επίσημους υπολογισμούς, αυτές οι τυφλές επιθέσεις, στοίχισαν τη ζωή σε διπλάσιους από όσους άγγιξε η ένοπλη πάλη που ξεκίνησε ως σαρξ εκ της σαρκός του κινήματος για την αυτοάμυνά του και αυτονομήθηκε από αυτό για να συμβάλει ωστέ να σφίξει ο βρόγχος που προκάλεσε ένα θάνατο από ασφυξία - την αποκοπή της επαναστατικής πτέρυγας από τις μαζικές συλλογικές διαδικασίες του κινήματος.

Ακόμα κι η μνήμη εκείνης της καταπληκτικής δεκαετίας ασφυκτιά ακόμα και σήμερα από την τυραννική μνήμη της ένοπλης πάλης. Πρώτος υπαίτιος γι'αυτό είναι το σύγχρονο κράτος της Ιταλίας που κρατάει διαρκώς σε καθεστώς πραγματικής ή νομικής ομηρίας κάποιες χιλιάδες πολιτών εις βάρος των οποίων εκκρεμούν καταδίκες που έγιναν υπό απίθανες δικαστικές και πολιτικές συνθήκες πριν από δυο και πλέον δεκαετίες. Καμιά αμνηστία, καμια λήθη, καμιά "συγγνώμη" στο "διαρκές έγκλημα", κι ας είναι πλέον γνωστό τοις πάσι πως οι δίκες ήταν στημένες και με κατηγορίες κατασκευασμένες από "μεταμεληθέντες" που, μέσα στο γενικό διωγμό, προσπαθούσαν να σώσουν το τομάρι τους καρφώνοντας οποιονδήποτε. Θύματα της σκευωρίας έπεσαν ακόμα και διεκεκριμένοι δημοσιογράφοι, σαν το Σόφρι, που κρατάει ακόμα σταθερή στήλη στη Ρεπούμπλικα από της φυλακής τα σίδερα (βλ. και Κ. Γκίσνσμπουργκ, "Ο δικαστής κι ο ιστορικός", και Α. Ταμπούκι, "Η γαστρίτιδα του Πλάτωνα").

Αυτός ήταν κι ο λόγος της μη απονομής αμνηστίας, για την οποία παλεύει ακόμα και σήμερα ο τότε συνομιλητής μου, μέχρι τα γεράματα κι αφού είχε περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στα ξένα, στα Παρίσια. Τον καιρό εκείνο, η δεύτερη θητεία του Σιράκ είχε εγκαινιαστεί με μια διμερή συμφωνία σε επίπεδο υπουργών δικαιοσύνης για την έκδοση στην Ιταλία μερικών εκατοντάδων "φυγάδων" αυτής της εξοντωτικής δικαιοσύνης. Ο πρώτος τέτοιος, ένας διδάσκων της πολιτικής επιστήμης στο πανεπιστήμιο 8 του Παρισιού, είχε μόλις εκδοθεί κι απελαθεί στην Ιταλία όπου εκτίει ακόμα μια 20ετή κάθειρ