εξαρτήσεις « WordPress.com Tag Feed

Αυτοκτονία: μια σκοτεινή πραγματικότητα

jim_hellas — Thu, 11 Sep 2008 18:13:31 +0000

Το θέμα της αυτοκτονίας είναι ένα από τα μεγαλύτερα θέματα-ταμπού για τις περισσότερες κοινωνίες του κόσμου, παρά την αντικειμενικά μεγάλη έκταση του φαινομένου. Σχεδόν όλοι μας σε κάποια φάση της ζωής μας -συνήθως κατά την εφηβεία- έχουμε σκεφτεί, έστω και φευγαλέα, την αυτοκτονία ως λύση στα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ή που φοβόμαστε πως θα αντιμετωπίσουμε. Πολλοί ίσως έχουμε ιστορίες από συγγενείς ή φίλους που δοκίμασαν να βάλουν τέρμα στην ζωή τους, κάτι που ευτυχώς στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν γίνεται πραγματικότητα.

Με αφορμή λοιπόν την χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα Πρόληψης των Αυτοκτονιών, αξίζει να κάνουμε μια αναφορά σε αυτό το τόσο κοντινό και συνάμα τόσο απόμακρο από την συνείδησή μας φαινόμενο.

Θα ξεκινήσω μεταφέροντας σας εν συντομία την ιστορία του Chris την οποία δημοσίευσε στο "World of Psychology":

Όταν έκανα την απόπειρα αυτοκτονίας, έμενα προσωρινά στο υπόγειο της μητέρας μου. Είχα αποφασίσει πως αυτή ήταν η τελική μου κίνηση. Ένιωθα πολύ πιεσμένος και δεν ήθελα να μιλήσω σε κανέναν γι' αυτό (πέρα βεβαίως από τα χιλιάδες ανωνυμα πρόσωπα του διαδικτύου). Η μητέρα μου δεν ήθελε να μάθει τίποτε για την κατάστασή μου. Μεταξύ μας υπήρχε ένα χάσμα επικοινωνίας. Οι γονείς μου είχαν τις δικές τους αντιλήψεις για το τι είναι η διπολική κατάθλιψη και δεν ήθελαν να τις αλλάξουν.
Πάλευα καιρό με τον εαυτό μου και κατέληξα στο πως η μόνη διέξοδος ήταν να πάρω χάπια. Αλλά ξέρετε με την αυτοκτονία δεν λύνεις ένα πρόβλημά σου. Αντίθετα, το φορτώνεις σε κάποιον άλλο. Ήθελα να κάνω τους γονείς μου να νοιώσουν τύψεις.

Αφου πήρα τα χάπια, τελικά άλλαξα γνώμη και κάλεσα τις πρώτες βοήθειες λίγο προτού χάσω τις αισθήσεις μου. Ξύπνησα μετά από 3 ημέρες στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Έμεινα κλειδωμένος σε ένα λευκό κελί για πέντε ημέρες. Οι τοίχοι του ήταν από μαλακό υλικό, δεν υπήρχαν έπιπλα και το μόνο πράγμα εκεί μέσα ήταν μια λευκή κουβέρτα που μου έδωσαν, καθώς και οι κάμερες παρακολούθησης.

Μέσα σε αυτή την προσωπική μαρτυρία μπορούμε να εντοπίσουμε πολλά από τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν μία αυτοκτονία. Παρόλο που οι αιτίες που μπορεί να οδηγήσουν κάποιον στην αυτοκτονία είναι ποικίλες, ένα χαρακτηριστικό πολλών αυτοκτονικών είναι μια μεγάλη περίοδος έντονων αρνητικών συναισθημάτων, αυτοκτονικών ιδεασμών και αποκοπής από τον κοινωνικό περίγυρο. Ακόμη και κάτω από το φως αυτών των δεδομένων όμως θα ήταν λάθος να ταυτίσουμε την αυτοκτονία αποκλειστικά με κάποια ψυχική διαταραχή. Μπορεί οι περισσότεροι καταθλιπτικοί να έχουν τάσεις αυτοκτονίας, αλλά θα βρούμε αρκετούς αυτοκτονικούς που δεν έχουν ενδείξεις (βαριάς) κατάθλιψης. Άλλες διαταραχές, πέραν της κατάθλιψης, που έχει βρεθεί πως σχετίζονται με την αυτοκτονία είναι η κατάχρηση αλκοόλ και ναρκωτικών, αλλά και η σχιζοφρένεια.

Δύο άλλα χαρακτηριστικά της αυτοκτονίας είναι α)η τάση του ατόμου να τιμωρήσει τρίτους με τη συμπεριφορά του και β) οι διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο με τον οποίο σχεδιάζουν να βάλουν τέρμα στη ζωή τους.

Όπως φαίνεται και στην παραπάνω ιστορία η αυτοκτονία μπορεί να φαντάζει ως μια διέξοδος από τα προβλήματα του ατόμου, αλλά ταυτόχρονα έχει βρεθεί πως συνδέεται και με σκέψεις καταστροφής τρίτων. Το άτομο δηλαδή στρέφει την πράξη του όχι μόνο εναντίον του εαυτού του, αλλά και εναντίον του περιβάλλοντός του, το οποίο τις περισσότερες φορές θεωρεί υπεύθυνο για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Άλλες φορές αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από τον τρόπο που σχεδιάζει κάποιος να αυτοκτονήσει (πχ. το άτομο αφήνει αποχαιρετιστήριο σημείωμα όπου μιλάει για όλους όσοι τον οδήγησαν στην πράξη του) και άλλες όχι (π.χ. επιλέγοντας να αυτοκτονήσει στον προσωπικό χώρο κάποιου που τον/την πλήγωσε).

Άλλες φορές η αυτοκτονία φαντάζει σαν την ηρωική έξοδο για κάποιον. Είναι σαν να βροντοφωνάζει "Είδατε πόσο γενναίος είμαι; Είδατε τι ήμουν ικανός να κάνω και εσείς με αμφισβητούσατε;". Με αυτόν τον τρόπο το άτομο πιστεύει πως θα κερδίσει τον σεβασμό που δεν του δόθηκε όσο ήταν ζωντανός και θα κερδίσει την αξιοπρέπειά του, έστω και μετά θάνατον.

Η δεύτερη αξιοσημείωτη παρατήρηση γύρω από την αυτοκτονία -όπως ανέφερα και πιο πάνω- είναι οι διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Οι γυναίκες συνήθως επιλέγουν λιγότερο οδυνηρούς και βίαιους τρόπους για να πεθάνουν (π.χ. υπερβολική δόση χαπιών), σε σχέση με τους άνδρες oι οποίοι συνήθως επιλέγουν πιο βίαιους και άμεσους τρόπους (π.χ. χρήση όπλων). Οι διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα πολύ πιθανόν να οφείλονται από την μία στις ορμονικές διαφορές ανάμεσά τους οι οποίες καθιστούν τους άνδρες πιο επιθετικούς από ότι τις γυναίκες και από την άλλη στα κοινωνικά πρότυπα που πλάθουν τον άνδρα ως μια φιγούρα που πρέπει να μην λυγίζει και να φοβάται, ενώ την γυναίκα ως ευαίσθητη στον πόνο.

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να γίνει μια σημαντική διευκρίνηση: άλλο ο αυτοκτονικός ιδεασμός και άλλο η απόπειρα αυτοκτονίας. Κάποιος που κάνει σκέψεις γύρω από την αυτοκτονία δεν σημαίνει πως απαραίτητα θα προχωρήσει στην πράξη. Για την ακρίβεια οι περισσότεροι που έχουν τέτοιες σκέψεις (ιδιαίτερα όταν αυτές είναι σποραδικές) εν τέλει δεν κάνουν κάποια απόπειρα, κάτι που φυσικά είναι πολύ θετικό, μιας και αυτό σημαίνει πως αν εντοπίσουμε κάποια ένδειξη που να δηλώνει σκέψεις γύρω από την αυτοκτονία έχουμε τον χρόνο να αντιμετωπίσουμε έγκαιρα το πρόβλημα και να ανατρέψουμε την αρνητική κατάσταση.

Μερικοί αριθμοί
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπολογίζει πως κάθε χρόνο 1.000.000 συνάνθρωποί μας σε όλο τον κόσμο βάζουν τέρμα στην ζωή τους. Αυτό πρακτικά σημαίνει μία ζωή κάθε λεπτό που περνάει. Αυτός ο αριθμός υπλογίζεται βάσει των επίσημων δεδομένων που δίνονται από την κάθε χώρα, χωρίς αυτό να σημαίνει πως αντιπροσωπεύει απαραίτητα την πραγματικότητα.

Πολλές χώρες λόγω πολιτικοκοινωνικών προβλημάτων και έλλειψης επαρκών δομών καταγραφής των περιστατικών δίνουν λανθασμένα στοιχεία. Μάλιστα ο Π.Ο.Υ. σε μια πρόσφατή έρευνά του στην Ινδία βρήκε πως ο επίσημος αριθμός που δόθηκε από τις υπηρεσίες του κράτους ήταν 10 φορές μικρότερος του πραγματικού!!!

Το 60% των αυτοκτονιών παγκοσμίως γίνονται σε κάποια χώρα της Ασίας. Η Κίνα, η Ινδία και η Ιαπωνία μαζί φτάνουν το απίστευτο ποσοστό του 40%! Τα ευχάριστα νέα είναι πως οι αυτοκτονίες είναι λιγότερες στις Μεσογειακές χώρες σε σχέση με τις χώρες της "ανεπτυγμένης Δύσης".

Θεωρητικά πλαίσια
Υπάρχουν κυρίως τρεις διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις που προσπαθούν να εξηγήσουν την αυτοκτονία. Οι ψυχολογικές θεωρίες επικεντρώνονται κυρίως στις εσωτερικές συγκρούσεις του ατόμου και στον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύει τα ερεθίσματα που λαμβάνει από τον περίγυρό του. Οι ψυχολόγοι δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην προσωπικότητα του ατόμου και στα γεγονότα που επηρέασαν την ανάπτυξή της, τόσο κατά την παιδική ηλικία, όσο και κατά την ενήλικη ζωή. Ένας ψυχολόγος επίσης μπορεί να επικεντρωθεί στις σχέσεις που έχουν αναπτυχθεί μεταξύ του αυτοκτονικού και του περιβάλλοντός του και να δει πόσο στενές και αληθινές είναι, πόσα δίνουν και πόσα παίρνουν από το άτομο, πόσο εύκολα ή δύσκολα συνδέεται το άτομο με τον κοινωνικό περίγυρό του αλλά και πιθανώς ποιοι ρόλοι του ατόμου το ώθησαν στην πράξη αυτή.

Σε αυτό το σημείο οι ψυχολογικές θεωρίες εφάπτονται με τις κοινωνιολογικές θεωρήσεις γύρω από το θέμα. Σύμφωνα με αυτές, το άτομο ωθείται στην αυτοκτονία λόγω της πίεσης και του ελέγχου που ασκεί πάνω του η κοινωνία. Υπό αυτή τη σκοπιά η αυτοκτονία δεν είναι ένα ατομικό ζήτημα, αλλά βαθύτατα κοινωνικό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κοινωνία της Ιαπωνίας που αντιμετωπίζει ένα μεγάλο κύμα αυτοκτονιών, πολλές από τις οποίες μάλιστα είναι ομαδικές! Πολλοί βλέπουν την αυστηρή ιαπωνική κουλτούρα ως μία από τις πιο πιθανές αιτίες για τα υψηλά ποσοστά αυτόχειρων στην χώρα.

Τέλος, όπως πάντα, υπάρχουν και οι βιολογικές θεωρίες, οι οποίες προσπαθούν να εντοπίσουν τα πιθανά βιολογικά αίτια που μπορεί να κρύβονται πίσω από την τάση κάποιου να θέλει να δώσει τέλος στην ζωή του, όπως γονίδια, δυσλειτουργία των νευρώνων και οι ανωμαλίες στα επίπεδα ορμονών και νευροδιαβιβαστών.

Ζητήστε Βοήθεια!
Έχετε τάσεις αυτοκτονίας; Μήπως κάποιος συγγενής ή φίλος σας έχει δώσει αφορμή να φοβάστε πως θα θέσει τέρμα στην ζωή του; Αν ναι, μη διστάσετε να καλέσετε άμεσα το 801 801 9999. Πρόκειται για την τηλεφωνική "Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία" που λειτουργεί από το Υπουργείο Υγείας. Η γραμμή λειτουργεί καθημερινά (Δευτέρα ως Παρασκευή), 9.00-21.00.

Γιατί, όπως λένε χαρακτηριστικά στην ανακοίνωσή τους, "η αυτοκτονία δεν είναι λύση. Πάντα υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις στη ζωή αρκεί να μπορούμε να τις αντιληφθούμε και να τις αξιοποιήσουμε."

Πηγές

Σχετικά άρθρα

Φωτογραφία

"Hanging Rope" by Chris K

Έφηβοι και ίντερνετ

Βεατρίκη — Tue, 06 May 2008 19:22:00 +0000

Μύθοι και αλήθειες (μέρος Β')

Γράφαμε στο πρώτο μέρος του θέματος «Έφηβοι και ίντερνετ», την σχεδόν ανεξέλεγκτα τεχνοφοβική άποψη που διατυπώνεται δημοσίως από ταγούς της πολιτικής μας, κυρίως, ζωής.

Μέσα στην εβδομάδα που διανύσαμε, από την ανάρτηση του πρώτου μέρους αυτού του ποστ, διαβάσαμε επιπροσθέτως πολλές απόψεις για το ζήτημα. Βεβαίως μέσα στην μπλογκόσφαιρα τα απανωτά δημοσιεύματα επέκριναν τους επικριτές του διαδικτύου με σφοδρότητα.

Όπως γίνεται συνήθως σε παρόμοιες περιπτώσεις η πραγματικότητα βρίσκεται κάπου στη μέση. Διευκρινίσαμε πως οτιδήποτε μπορεί να προκαλέσει εμμονή, ψυχαναγκασμό ή προσκόλληση σε σημείο το άτομο να παραμελεί άλλες βασικές ατομικές ή κοινωνικές του υποχρεώσεις, οδηγεί σε διάγνωση εξάρτησης. Προφανώς η γενίκευση ή οι αοριστίες δεν είναι επιστημονικά παραδεκτές μέθοδοι. Οι έρευνες όμως είναι.

Συνεχίζοντας τη δημοσίευση στοιχείων της έρευνας της Μονάδας Εφηβικής Υγείας της Β' Παιδιατρικής Κλινικής του Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού», βλέπουμε ότι το φαινόμενο της εξάρτησης από το διαδίκτυο είναι συχνότερο:

στα αγόρια,
σε μονογονεϊκές ή δυσλειτουργικές οικογένειες,
σε παιδιά με καταθλιπτικό συναίσθημα ή υπερκινητικότητα.

Ως επιβαρυντικοί παράγοντες θεωρούνται:

οι επιπτώσεις των διαζυγίων,
η μοναξιά,
η απουσία επίβλεψης από τους γονείς .

Βεβαίως σε αυτές τις περιπτώσεις δεν πρέπει να αγνοούμε την εφηβεία ως παράγοντα. Όσο ο έφηβος μεγαλώνει ο πειραματισμός, ο μιμητισμός η περιέργεια, η μη συνειδητοποίηση του κινδύνου και η φυσιολογική αντίδραση σε κάθε καταπίεση γίνονται βασικά χαρακτηριστικά του και το καθιστούν ευάλωτο και ευαίσθητο σε εξαρτήσεις.

Δράσεις - Προτάσεις

Μέσα στο σπίτι

Οι γονείς στην χώρα μας είναι κατά το πλείστον ψηφιακά αναλφάβητοι. Με ψυχραιμία πρέπει να συνειδητοποιήσουν δυο βασικά πράγματα.

• πρώτον ότι δεν πρέπει να δαιμονοποιούμε το διαδίκτυο, καθώς αποτελεί τμήμα της κουλτούρας των εφήβων και

• δεύτερον καμία απαγόρευση της χρήσης διαδικτύου δεν μπορεί να φέρει αποτέλεσμα, μιας και ο έφηβος έχει πλέον εύκολη πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Οι γονείς από μικρή ηλικία πρέπει να βάζουν όρια στα παιδία όχι μόνο στη χρήση του διαδικτύου αλλά για πολλά θέματα. Τα όρια όταν στηρίζονται σε λογική βάση δεν καταπιέζουν τα παιδιά αλλά τα κατευθύνουν με ασφάλεια.
Ο σεβασμός της προσωπικότητας των παιδιών από μικρή ηλικία είναι σημαντικό για την εφαρμογή κανόνων.
Ο υπολογιστής πρέπει να βγει από το παιδικό δωμάτιο ώστε ο γονιός να έχει καλύτερο έλεγχο χρήσης.
Η χρησιμοποίηση ειδικών φίλτρων για τις επιβλαβείς ιστοσελίδες είναι μέτρο που μπορεί να βοηθήσει.
Καλό είναι οι γονείς να αφιερώνουν χρόνο στο διαδίκτυο μαζί με τα παιδιά τους έχοντας πάντα ανοιχτό κανάλι επικοινωνίας με τα παιδιά.

Στο Σχολείο

Ο ρόλος του σχολείου πρέπει να γίνει πρωταγωνιστικός στο θέμα αυτό με:

Δημιουργία μαθημάτων από τις ηλικίες του δημοτικού, στη χρήση υπολογιστών και στην ασφαλή χρήση του διαδικτύου.
Όπως επίσης η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών πάνω σε θέματα διαδικτύου θα βοηθούσε προς αυτή την κατεύθυνση.

Τα στοιχεία και οι προτάσεις βασίζονται στο δημοσίευμα* του γιατρού κ. Γ. Κορμά Επιστημονικού συνεργάτη της Μονάδας Εφηβικής Υγείας και Προέδρου της Ελληνικής Εταιρείας Πρόληψης και Αγωγής Υγείας.

* Το δημοσίευμα αναρτήθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα της DART. Όπου DART είναι η κυβερνητική Ομάδα Δράσης για την Ψηφιακή Ασφάλεια της Ειδικής Γραμματείας Ψηφιακού Σχεδιασμού του Υπ. Οικονομικών.

Έφηβοι και ίντερνετ

Βεατρίκη — Wed, 30 Apr 2008 05:36:00 +0000

Μύθοι και αλήθειες

«...πέρα από τα ναρκωτικά, κύριε Υπουργέ, η μεγαλύτερη απειλή σήμερα είναι η εξάρτηση των νέων μας από τους υπολογιστές και από το διαδίκτυο. Είναι τραγική η κατάσταση που επικρατεί.

Προσέξτε ο καθένας στη δική του περιφέρεια, να δείτε στα internet cafe ότι νέοι παραμένουν και πάνω από 36 ώρες συνεχώς και η εξάρτηση αφανίζει, διαλύει οικογένειες και δημιουργεί προβλήματα...»

Γ. Σούρλας Α' Αντιπρόεδρος της Βουλής

Από το blog «Πηγή Βουλής»

Η άποψη του κ. Σούρλα, όπως ήταν αναμενόμενο, δέχτηκε τα πυρά της... μπλογκόσφαιρας. Κι αυτό επειδή η υπερβολή ή η δαιμονοποίηση ενός «εργαλείου» αποπροσανατολίζει από το πραγματικό πρόβλημα που ασφαλώς υφίσταται και στη χώρα μας.

Εξάρτηση από το διαδίκτυο και εν γένει από τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών, υπάρχει. Τόσο από ενήλικες, όσο -και αυτό είναι το πιο ανησυχητικό- από εφήβους. Κι όπως όλες οι εξαρτήσεις, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην ψυχική και κοινωνική λειτουργία των εξαρτημένων χρηστών.

Βεβαίως, το να παρουσιάζουμε την εν λόγω έξη ως εφάμιλλη με τα ναρκωτικά, το αλκοόλ, το κάπνισμα ή τον τζόγο, αποτελεί αυθαιρεσία. Γιατί κανένα από τα προηγούμενα τέσσερα προϊόντα εξάρτησης δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως "εργαλείο" από τον χρήστη του με σκοπό να δημιουργήσει, να προσφέρει, να μάθει ή να βοηθηθεί σε κάτι που κάνει.

Αντιθέτως ο ηλεκτρονικός υπολογιστής και το διαδίκτυο, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας σε εργασιακό, επιστημονικό και ψυχαγωγικό επίπεδο. Μπορεί κάποιος να διανοηθεί τα επόμενα δέκα χρόνια μια κοινωνία χωρίς τη χρήση η/υ και ίντερνετ; Φυσικά και όχι.

Η κατάχρηση, όπως όλες οι καταχρήσεις και οι προσκολλήσεις που επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία ενός ατόμου προκαλώντας του προβλήματα στην ψυχοκοινωνική του ανάπτυξη ή στην επαφή του με τον οικογενειακό και κοινωνικό του περίγυρο, είναι αυτό που βλάπτει.

Πέρα λοιπόν από τις δοξασίες ή τους αφορισμούς υπάρχει η πραγματικότητα που βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και μελέτες. Η πιο πρόσφατη και ολοκληρωμένη έρευνα που διαθέτει η ελληνική επιστημονική κοινότητα αφορά τους εφήβους και διενεργήθηκε από τη Μονάδα Εφηβικής Υγείας της Β' Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών που εδρεύει στο νοσοκομείο παίδων "Π. & Α. Κυριακού".

Η έρευνα

Σε δείγμα 529 ατόμων (252 αγόρια, 277 κορίτσια) με μέσο όρος ηλικίας περίπου τα 15 έτη, σύμφωνα με το ερωτηματολόγιο Young:

# 1% από τους εφήβους του δείγματος έχουν εθιστεί στη χρήση του διαδικτύου.

# επίσης ένα 18,2% παρουσίαζε περιοδικά ή συχνά προβλήματα με την κατάχρηση του διαδικτύου (κατάσταση πριν τον εθισμό).

Τα συμπτώματα εθισμού στο ίντερνετ είναι:

• ανοχή (συνεχή παραμονή στο Διαδίκτυο που αυξάνεται καθημερινά),

• συμπτώματα συνδρόμου απόσυρσης (θλιμμένη συμπεριφορά, μειωμένη

• ανταπόκριση στα εξωτερικά ερεθίσματα, απώλεια ενδιαφέροντος)

• αδυναμία τήρησης προκαθορισμένου χρόνου παραμονής στο διαδίκτυο,

• έκπτωση της λειτουργικότητας τους,

• άγχος, αίσθηση αποδιοργάνωσης εκτός διαδικτύου. 

Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι:

• η σχολική αποτυχία,

• οι διαταραχές ύπνου,

• κατάθλιψη,

• μειωμένη αυτοεκτίμηση

• διαταραχή των διαπροσωπικών σχέσεων με τους φίλους και την οικογένεια,

• μοναξιά

• μειωμένη φυσική δραστηριότητα,

• χαμηλή ποιότητα ζωής.

Άλλα ευρήματα της έρευνας που αφορούν τη χρήση του διαδικτύου και παρουσιάζουν ενδιαφέρον μας καταδεικνύουν ότι:

το 53,4% χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους
το 26% ανέφερε καθημερινή χρήση του
το 8% χρήση περισσότερη από 20 ώρες εβδομαδιαίως

τα αγόρια χρησιμοποιούν το διαδίκτυο περισσότερο από τα κορίτσια
55% χρησιμοποιεί το διαδίκτυο για παιχνίδια
40% για e-mails
37,5% για chat
10% για αγορές
4% για ενημέρωση σχετικά με σεξουαλική διαπαιδαγώγηση
27% για θέματα επιμόρφωσης
26% για ενημέρωση - υπηρεσίες

Επίσης, υπήρξε θετική συσχέτιση της χρήσης διαδικτύου και της διάσπασης προσοχής - υπερκινητικότητας, σύμφωνα με την κατάταξη στο SDQ.

Πηγές: • Μονάδα Εφηβικής Υγείας • Ομάδα Δράσης για την Ψηφιακή Ασφάλεια

Το Β' μέρος της έρευνας και τα αποτελέσματά της στην επόμενη δημοσίευση.

Γυναικείος αλκοολισμός: ένας δαίμονας στο ποτήρι

Βεατρίκη — Tue, 13 Mar 2007 17:05:00 +0000

Πριν λίγες ημέρες «γιορτάσαμε» την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας με τις συνηθισμένες φανφάρες και τις καθιερωμένες υποσχέσεις. Πίσω όμως από τις ιλουστρασιόν εικόνες κρύβεται η καθημερινή πραγματικότητα. Σωματική και ψυχική βία μέσα στην οικογένεια, προσωπικά και κοινωνικά αδιέξοδα, προσπάθεια ανταπόκρισης σε πολλαπλούς ρόλους ως εργαζόμενη, σύζυγος και μητέρα, οικονομικά προβλήματα, ανεργία, αποκλεισμοί. Παράγοντες που διαμορφώνουν ευνοϊκό υπόβαθρο για την «φυγή» από την πραγματικότητα μέσω του αλκοόλ.

Ο γυναικείος αλκοολισμός για την Ελληνική κοινωνία τις περασμένες δεκαετίες ήταν σαν να μην υπήρχε, καθώς οι περισσότεροι πίστευαν ότι περιοριζόταν σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας. Η εικόνα της γυναίκας που πίνει περισσότερο από τα κοινωνικώς αποδεκτά πρότυπα ή που καταναλώνει οινόπνευμα μόνη της στο σπίτι ή στο μπαρ, παρέπεμπε σε γυναίκες μειωμένης ηθικής υπόστασης. Με αποτέλεσμα η αλκοολική γυναίκα να μην έφτανε σχεδόν ποτέ στο σημείο να ζητήσει βοήθεια για να μη στιγματιστεί η ίδια και ο οικογενειακός της περίγυρος.

Σήμερα η κατάσταση είναι περισσότερο ορατή. Τα αποτελέσματα επιδημιολογικών μετρήσεων μας δείχνουν ότι τα τελευταία 20 χρόνια υπάρχει σαφής αύξηση στην κατανάλωση οινοπνεύματος από το γυναικείο πληθυσμό. Από το 8% που ήταν η εκτίμηση για την γυναικεία κατάχρηση αλκοόλ το 1966, το ποσοστό αυτό αυξήθηκε στο 35% το 2000. Ταυτόχρονα όμως διαπιστώνεται τάση μείωσης της χρήσης από νεότερη σε μεγαλύτερη ηλικία, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη, ενώ τα περισσότερα προβλήματα σχετιζόμενα με τη χρήση του αλκοόλ αναφέρονται από γυναίκες ηλικίας 21 έως 34 ετών (Greenfield, 2002), όπως υποστηρίζει η κλινική ψυχολόγος Βαλέρια Πομίνι σε συνέντευξή της στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» και προσθέτει ότι σύμφωνα με την επιδημιολογική έρευνα του ΕΠΙΨΥ το 2004 στο γενικό πληθυσμό, φαίνεται ότι στην Ελλάδα οι γυναίκες πίνουν γενικά λιγότερο και πιο σποραδικά από τους άνδρες, σε αναλογία περίπου 1:3.

Γιατί πίνει μια γυναίκα;

Μια γυναίκα καταφεύγει στο αλκοόλ για διαφόρους λόγους. Οι περισσότερο κοινοί είναι οι παρακάτω όπως τους περιγράφει η κ. Πομίνι στην «Ελευθεροτυπία»:

Υπερφόρτωση υποχρεώσεων

Οι πολλαπλοί κοινωνικοί ρόλοι της σύγχρονης ενήλικης γυναίκας, ειδικά όταν είναι εργαζόμενη, σύζυγος και μητέρα, μπορεί να συνδέονται με μια κατάσταση
υπερφόρτωσης υποχρεώσεων ή και με σύγκρουση ρόλων, καταστάσεις που μπορούν να την οδηγήσουν στη συχνότερη αναζήτηση χαλάρωσης ή και αποφυγής των προβλημάτων, μέσω της χρήσης οινοπνεύματος.

Μίμηση ρόλων

Η μειωμένη κοινωνική εξουσία που ακόμα η γυναίκα διαθέτει και η πίεση να
προσαρμόζεται σε «ανδρικά» πρότυπα, χωρίς να έχει απαλλαχτεί από τις παραδοσιακές «γυναικείες» υποχρεώσεις. Υψηλότερος βαθμός άγχους συχνά συνδέεται με αυτήν την κατάσταση, όπου η κατάχρηση αλκοόλ μπορεί να αναπτύσσεται στα πλαίσια γρηγορότερης προσπάθειας προσαρμογής και «μίμησης» του ανδρικού ρόλου ή ως «παρηγορητική» συνήθεια που μειώνει την αίσθηση άγχους, ανασφάλειας, ανεπάρκειας, κ.λπ.

Αλκοολικός σύντροφος/βία

Η κατάχρηση οινοπνεύματος από το σύντροφο/σύζυγο θεωρείται σημαντικότατος παράγοντας κινδύνου αναφορικά με την ανάπτυξη της κατάχρησης οινοπνεύματος στις γυναίκες. Εν τούτοις το να είναι θύματα σωματικής βίας αποτελεί συχνή εμπειρία για τις γυναίκες που κάνουν κατάχρηση αλκοόλ και κυρίως στα πλαίσια της σχέσης με το σύντροφό τους. Το αποτέλεσμα συχνά καταλήγει και πάλι σε μια κατάσταση φαύλου κύκλου. Από τη μία πλευρά όταν η γυναίκα πίνει αυξάνεται ο κίνδυνος να γίνει θύμα σωματικής κακοποίησης, από την άλλη το να έχει υποστεί βία αυξάνει τον κίνδυνο να κάνει η ίδια κατάχρηση αλκοόλ.

Κακοποίηση

Πολλαπλές μελέτες σε εξαρτημένες από το αλκοόλ γυναίκες συμφωνούν στο
εύρημα της αυξανόμενης συχνότητας επεισοδίων σεξουαλικής και σωματικής
κακοποίησης στη διάρκεια της παιδικής και εφηβικής ηλικίας και κυρίως από άτομα που ανήκουν στο οικογενειακό περιβάλλον. Η κατάχρηση οινοπνεύματος στις γυναίκες με ιστορικό κακοποίησης παρουσιάζεται συνήθως σε νεότερη ηλικία. Σε αυτές τις περιπτώσεις το αλκοόλ, όπως και άλλες ουσίες, φαίνεται να λειτουργεί ως "φάρμακο" που απαλύνει τις βασανιστικές αναμνήσεις, τον ψυχικό πόνο και το αφόρητο άγχος, που συνήθως συνδέονται με τις τραυματικές αυτές εμπειρίες.

Οι επιπτώσεις

Η κατάχρηση οινοπνεύματος προκαλεί σημαντικές σωματικές και ψυχικές δυσλειτουργίες τόσο σε άντρες όσο και στις γυναίκες. Ο γυναικείος οργανισμός όμως ανταποκρίνεται τελείως διαφορετικά στο αλκοόλ απ’ ότι ο αντρικός. Οι επιπλοκές στις γυναίκες επέρχονται γρηγορότερα και με μικρότερες ποσότητες οινοπνεύματος κι αυτό γιατί η ικανότητα μεταβολισμού του οινοπνεύματος στο γυναικείο οργανισμό είναι σημαντικά μικρότερη απ’ ότι στον αντρικό.

Οι ηπατικές διαταραχές και η κίρρωση, η υπέρταση, η αναιμία, οι γαστρορραγίες, το έλκος στομάχου, ο καρκίνος του μαστού είναι μερικές από τις συχνότερες σωματικές παθήσεις που σχετίζονται με τη χρόνια κατάχρηση οινοπνεύματος στις γυναίκες. Σοβαρές επιπτώσεις διαπιστώνονται επίσης στη γονιμότητα και στο σύστημα αναπαραγωγής, όπως διαταραχές της ωορρηξίας, σεξουαλικές δυσλειτουργίες, καθώς και προβλήματα στειρότητας. Η υπερκατανάλωση οινοπνεύματος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης συνδέεται με την εμφάνιση ενός ευρέος φάσματος διαταραχών στους απογόνους.

Οσον αφορά τα νευρολογικά και ψυχιατρικά προβλήματα που προκαλούνται από το αλκοόλ, ο Ι.Α. Λιάππας, αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής, στην Ψυχιατρική Κλινική Αιγινήτειου Νοσοκομείου αναφέρει και πάλι στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία»:

Νευρολογικές διαταραχές όπως οι επιληπτικές κρίσεις, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, η ατροφία της παρεγκεφαλίδας, η συνδρομή Wernicke - Korsakoff, η μνημονική συσκότιση (black outs) και η αλκοολική άνοια αποτελούν συχνές επιπλοκές της κατάχρησης οινοπνεύματος.

Είναι γνωστό ότι ποσοστό 40-70% των αλκοολικών εμφανίζουν παράλληλα συμπτώματα και μιας άλλης ψυχιατρικής διαταραχής. Επίσης, ένα υψηλό ποσοστό εξ αυτών αναφέρει συμπτωματολογία η οποία εντάσσεται στα πλαίσια διαταραχής προσωπικότητας ή κάνει παράλληλη χρήση και άλλων εθιστικών ουσιών όπως για παράδειγμα της κοκαΐνης.

Οι συχνότερες ψυχιατρικές καταστάσεις που παρατηρούνται στους αλκοολικούς ασθενείς είναι οι αγχώδεις και καταθλιπτικού τύπου διαταραχές. Καταθλιπτικά συμπτώματα αναφέρονται σε ποσοστό έως και 80% των αλκοολικών, επεισόδιο όμως μείζονος κατάθλιψης καταγράφεται σχεδόν στο 20% εξ αυτών. Οι αγχώδεις διαταραχές που συχνότερα συνυπάρχουν στα άτομα με κατάχρηση οινοπνεύματος είναι οι κρίσεις πανικού, οι φοβίες διαφόρων τύπων και η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή.

Ένα ποσοστό έως και 5% των χρόνιων αλκοολικών μπορεί να εμφανίσει ψυχωσικού τύπου επεισόδια. Η αυξημένη συννοσηρότητα ανάμεσα στις ψυχιατρικές διαταραχές και τον αλκοολισμό επιβαρύνει την πρόγνωση της εξάρτησης από το οινόπνευμα και απαιτεί ιδιαίτερους θεραπευτικούς χειρισμούς.

Ο εφησυχασμός καταστρέφει

Όπως γράφει η Μάρθα Φωστέρη, Ειδική Βοηθός του διευθυντή του ΚΕΘΕΑ, στην «Ελευθεροτυπία», η έγκαιρη και σωστή διάγνωση του προβλήματος του αλκοολισμού βοηθά στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή του. Οι διαφορετικοί τύποι των εξαρτημένων και οι διαφορετικές φάσεις «αλκοολικής διαδρομής» μάς οδηγούν στη δημιουργία πολλαπλών θεραπευτικών προσεγγίσεων.

Η ολιστική προσέγγιση στη θεραπεία της εξάρτησης από τον αλκοολισμό έχει στόχο, πέρα από την αποχή, τη νοηματοδότηση και τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του ατόμου.
Όταν το άτομο βρίσκεται στη φάση της επιβλαβούς χρήσης, αρχίζει να παρουσιάζει ελαφρά σωματικά και ψυχικά προβλήματα. Στη φάση της κατάχρησης, οι επιπτώσεις στην υγεία του είναι εντονότερες. Εμφανίζει στερητικό σύνδρομο, αποσύρεται από επαγγελματικές και κοινωνικές δραστηριότητες, παρουσιάζει προβλήματα στις οικογενειακές του σχέσεις και έχει προσπαθήσει ανεπιτυχώς να ελέγξει τη χρήση. Στη φάση τής αλκοολικής εξάρτησης, η δυσλειτουργία του ατόμου επιδεινώνεται περαιτέρω τόσο σε σωματικό όσο και σε ψυχικό επίπεδο.

Ορισμένοι, υποτιμώντας την ψυχολογική εξάρτηση του ατόμου από το αλκοόλ, πιστεύουν ότι η σωματική αποτοξίνωση σε κάποια κλινική θα λύσει το πρόβλημα. Η διακοπή της χρήσης οινοπνεύματος είναι ένα πολύ ουσιαστικό βήμα, αλλά για να μπορέσει το άτομο να σταθεροποιήσει την αποχή απαιτείται και η ψυχική του απεξάρτηση σε ένα υποστηρικτικό πλαίσιο. Η ατομική ψυχοθεραπεία, οι ομαδικές ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις, οι ομάδες αυτοβοήθειας των Ανώνυμων Αλκοολικών, οι οικογενειακές συνεδρίες και άλλες τεχνικές τον βοηθούν στο να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτογνωσία και αυτοεκτίμηση και τον εκπαιδεύουν να διαχειρίζεται με λειτουργικό τρόπο τα προβλήματα που παρουσιάζονται.

Σημαντικό ρόλο στη θεραπεία του εξαρτημένου ατόμου παίζει και η οικογένειά του. Καλό θα είναι, το άτομο να κατανοήσει το οικογενειακό του σύστημα και τους παράγοντες που συνέβαλαν στην εξαρτητική συμπεριφορά του, και να προσπαθήσει να αναπτύξει λειτουργικές σχέσεις με την οικογένειά του. Στις περιπτώσεις που το άτομο αρνείται να αναζητήσει θεραπεία, η ψυχολογική υποστήριξη της οικογένειας είναι αναγκαία προκειμένου να συνεχίσει να είναι λειτουργική και να μη διαλυθεί.

Στη σελίδα της Ψυχογνωσίας: "Γραμμές SOS" μπορείτε να βρείτε συγκεντρωμένα τα περισσότερα τηλέφωνα και διευθύνσεις με τους φορείς κατά των εξαρτήσεων.

250.000 Έλληνες "πνίγονται" στο οινόπνευμα

Βεατρίκη — Tue, 27 Feb 2007 09:49:00 +0000

Ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για την εξάρτηση από το οινόπνευμα στη χώρα μας. Πάνω από 250.000 άνθρωποι θεωρούνται αλκοολικοί, ενώ περίπου 1.200.000 έχουν προβληματική σχέση με το ποτό και το 40% των θανάτων από τροχαία οφείλεται σε κατανάλωση οινοπνεύματος.

Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν την περασμένη Παρασκευή στο διεθνές σεμινάριο με θέμα: «Αλκοολισμός: Προβλήματα και αντιμετώπιση», που διοργάνωσε το ελληνικό τμήμα της ITACA.

Όπως αναφέρει σχετικό ρεπορτάζ της Ελιζαμπέττας Καζαλόττι στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία», το πρόβλημα του αλκοολισμού τείνει να αναδειχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της παγκόσμιας κοινότητας και αφορά νέους ανθρώπους στις πιο παραγωγικές ηλικίες.

Το "ακόμα ένα ποτηράκι" οδήγησε 250.000 Έλληνες στον αλκοολισμό και 1.200.000 άλλους σε κατάχρηση οινοπνεύματος με ολέθριες συνέπειες για τους ίδιους και τις οικογένειές τους.

Στην Ευρώπη καταναλώνεται η μισή περίπου ποσότητα αλκοόλ σε σχέση με την παγκόσμια κατανάλωση, ενώ όπως είπαμε στη χώρα μας οι 250.000 εξαρτημένοι από το οινόπνευμα έχουν αυξητικές τάσεις. Σύμφωνα μάλιστα με πρόσφατες επιδημιολογικές μελέτες το 10% με 15% των ατόμων που κάνει κατάχρηση αλκοόλ είναι ανήλικοι.

Γερά ποτήρια οι έφηβοι

Συγκεκριμένα από έρευνα ESPAD που διενήργησε το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ) στο μαθητικό πληθυσμό, προκύπτει ότι η κατανάλωση αλκοόλ από τους Έλληνες μαθητές αυξήθηκε την πενταετία 1998 – 2003 και το ίδιο συνέβη με τα περιστατικά μέθης. Η κατανάλωση οινοπνεύματος ξεκινά στην ηλικία των 13 ετών, ενώ ορισμένες φορές και στα 11 (7% των παιδιών αυτής της ηλικίας πίνουν συστηματικά μπύρα και 14% κρασί), ενώ το πρώτο περιστατικό μέθης καταγράφεται στην ηλικία των 14 ετών.

Όσον αφορά τις γυναίκες το ποσοστό των αλκοολικών γυναικών στην Ελλάδα από 8% που ήταν το 1966, αυξήθηκε στο 35% το 2000.

Ο γυναικείος αλκoολισμός θα μας απασχολήσει στο επόμενο post.

Το World Cup 2006, οι... ζόρικοι τύποι και το αλκοόλ

Βεατρίκη — Mon, 12 Jun 2006 18:09:00 +0000

Τις πρώτες του ημέρες διανύει το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου και θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι στους γερμανικούς δρόμους θα διεξαχθούν οι γνωστές σκηνές με νεαρούς οπαδούς να καταναλώνουν υπέρμετρα αλκοόλ και να προκαλούν τους πάντες. Μια συμπεριφορά που φαίνεται ότι μπορεί να προκαλείται από ένα αίσθημα ανεπάρκειας και έλλειψης αυτοπεποίθησης, σύμφωνα με μια νέα μελέτη.

Μια βρετανική έρευνα με θέμα την υγεία των ανδρών και την ανδροπρέπεια, υποδηλώνει ότι οι νεαροί που δεν παίζουν ποδόσφαιρο ή άλλα ομαδικά αθλήματα μπορεί να επιζητούν το αίσθημα του «ζόρικου τύπου» πίνοντας πολύ ενόσω διαρκεί το παιχνίδι.

Ερευνητές της ψυχολογίας διενήργησαν τη μελέτη σε δείγμα 31 νεαρών ηλικίας 18 έως 21 ετών, λαμβάνοντας από αυτούς εκ βαθέων συνεντεύξεις. Οι εθελοντές ήταν διαφορετικού κοινωνικού και οικονομικού επιπέδου και διαφορετικής εθνικότητας.

Ανδρική ανασφάλεια

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνδρες μπορεί να χρησιμοποιούν μια μορφή της τυπικά ανδρικής συμπεριφοράς για αναπληρώσουν μια άλλη. «Για παράδειγμα, οι άνδρες που δεν έχουν αυτοπεποίθηση για τις αθλητικές τους ικανότητες μπορεί να προσπαθούν και να αναπληρώνουν το αίσθημα αυτό πίνοντας υπερβολικά», γράφει ο δρ Ρίτσαρντ ντε Βίσερ από το Πανεπιστήμιο του Σάσεξ, επικεφαλής της μελέτης. «Σκοπός της έρευνας είναι να εξεταστεί πώς οι άνδρες χτίζουν μια ταυτότητα ανδροπρέπειας, με το σύνολο των χαρακτηριστικών που συνθέτουν την τυπική εμφάνιση και προσωπικότητα του άνδρα μέσω υγιών και επικίνδυνων συμπεριφορών», αναφέρει.

«Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να είναι κάποιος ανδροπρεπής και μια σειρά από τρόπους με τους οποίους οι άνδρες ελέγχουν ή επιδεικνύουν τα αρρενωπά χαρακτηριστικά τους: ορισμένοι από τους τρόπους αυτούς είναι υγιείς (όπως η συμμετοχή στα σπορ) και άλλοι δεν είναι (όπως η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η ριψοκίνδυνη συμπεριφορά)», σημειώνει και διευκρινίζει: «Δεν υπάρχει μια απλή σχέση μεταξύ της ανδροπρέπειας και της επιβλαβούς συμπεριφοράς. Όλα εξαρτώνται από το πώς οι άνδρες αντιλαμβάνονται και χρησιμοποιούν την ανδροπρέπειά τους».

Στη μελέτη επίσης διαπιστώθηκε ότι οι άνδρες μπορεί να χρησιμοποιούν μια κατά κάποιο τρόπο «εγγύηση» σε έναν ανδρικό τομέα για να αντέξουν στην πίεση να υιοθετούν άλλες «αρσενικές συμπεριφορές». Για παράδειγμα, οι αθλούμενοι λένε ότι μπορούν να αντέξουν στην πίεση να πιουν από αρκετά έως υπερβολικά, σύμφωνα με το δρα ντε Βίσερ.

Η άλλη όψη του νομίσματος είναι ότι οι άνδρες που νιώθουν ότι δεν είναι αρρενωποί, μπορεί να καταφύγουν σε επικίνδυνες συμπεριφορές όπως στην κατανάλωση αλκοόλ, ώστε να προσδώσουν στον εαυτό τους μια εικόνα «ανδρικής εγγύησης», προσθέτει ο βρετανός ερευνητής.

Η προτροπή προς τους άνδρες να υιοθετούν υγιείς συμπεριφορές, προβλέπει ο δρ ντε Βίσερ, θα περιορίσει μια διακρινόμενη ανάγκη να υιοθετούνται από τους νέους επικίνδυνες συμπεριφορές, κάτι που μπορεί να βοηθήσει στην παρεμπόδιση της αντικοινωνικής συμπεριφοράς που μπορεί να επιδεικνύουν, όπως το ποτό μέχρι μέθης, η άσκηση βίας και η χρήση ναρκωτικών.

Τα πλήρη αποτελέσματα της έρευνας θα δημοσιευθούν στα τέλη του έτους.

Πηγή: ΑΠΕ και Reuters