"Αθήνα, 1 Μαρτίου 2008

Τις τελευταίες ημέρες παρακολουθoύμε με ανησυχία τη διαρροή στον Τύπο, με αφορμή τη γνωστή υπόθεση του blog press-gr, σχεδίων της κυβέρνησης για τη νομοθετική ρύθμιση της έκφρασης στο διαδίκτυο. Οι προθέσεις αυτές, αν ισχύουν με τον τρόπο που δημοσιοποιήθηκαν (συμπυκνώνονται σε έναν πρωτόγνωρο για τα διεθνή δεδομένα περιορισμό τής ανώνυμης/ψευδώνυμης έκφρασης μέσω ιστολογίων), πλήττουν θεμελιακά δικαιώματα κάθε πολίτη, δυνητικού χρήστη του διαδικτύου, παγιωμένα στη συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας, αναγνωρισμένα από το Σύνταγμα της Ελλάδας αλλά και από το διεθνές δίκαιο. Οι διαρροές αυτές δεν έχουν μέχρι στιγμής επισήμως επιβαιωθεί, πλην όμως η μη κατηγορηματική διάψευσή τους από την Κυβέρνηση δεν επιτρέπει εφησυχασμό.

Ως Έλληνες πολίτες και bloggers, με διαρκή αγωνία για την ελευθερία της έκφρασης και του Τύπου, στον τόπο μας αλλά και σε όλον τον κόσμο, δηλώνουμε ότι δεν θα ανεχθούμε κανενός είδους ρύθμιση που θα φέρει την Ελλάδα κοντά σε διεθνώς δακτυλοδεικτούμενα μελανά παραδείγματα χωρών που καταπατούν τα ψηφιακά δικαιώματα των πολιτών τους, όπως η Κίνα, η Βιρμανία και η Αίγυπτος. Εξάλλου, υπενθυμίζουμε, εξακολουθεί να εκκρεμεί δικαστικά η υπόθεση blogme.gr, η οποία, ως απόπειρα ποινικοποίησης του απλού υπερ-συνδέσμου (link), μας εκθέτει στην παγκόσμια διαδικτυακή κοινότητα.

Διανύοντας μια εποχή κατά την οποία η ιδιωτικότητα συρρικνώνεται διαρκώς και τα κάθε λογής απόρρητα υποχωρούν σε βάρος των πολιτών, χάριν κρατικών και όχι μόνο σκοπιμοτήτων, και κατά την οποία το άτομο, ως μονάδα, συνθλίβεται από οικονομικά και επικοινωνιακά μεγαθήρια, διατηρούμε την πεποίθηση ότι η διαδικτυακή ανωνυμία ή ψευδωνυμία είναι στοιχειωδώς απαραίτητη εγγύηση για την εξασφάλιση τής ελεύθερης ατομικής έκφρασης, της πληροφοριακής αυτοδιάθεσης και του υγιούς δημόσιου διαλόγου.

Το ισχύον νομικό πλαίσιο επιτρέπει, υπό δικαστικές εγγυήσεις, την ταυτοποίηση ψευδώνυμων ή ανώνυμων χρηστών του διαδικτύου στις περιπτώσεις που τα συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα στην ελεύθερη έκφραση και στην ιδιωτικότητα, σταθμιζόμενα με την ανάγκη προστασίας άλλων σοβαρών έννομων αγαθών, κρίνεται ότι πρέπει να υποχωρήσουν. Το καθεστώς αυτό, σε συνδυασμό με την αυτορρύθμιση των ψηφιακών κοινοτήτων, θεωρούμε ότι είναι επαρκές για την προστασία από έκνομες αντικοινωνικές συμπεριφορές που εκδηλώνονται μέσω του διαδικτύου.

• Επισημαίνουμε ότι η νομοθέτηση εν θερμώ και καθ' υπερβολή εκθέτει τη νομοθετική διαδικασία για έλλειψη νηφαλιότητας, απροσωποληψίας και ρυθμιστικής συνοχής.

• Υπενθυμίζουμε ότι η κοινωνία των blogs δεν συνιστά κλειστή κάστα για λίγους, με συγκεκριμένα συμφέροντα, αλλά αποτελεί καθρέφτη όλης της κοινωνίας, ανοιχτό πεδίο έκφρασης για οποιονδήποτε πολίτη.

Συνεπώς,

• Καλούμε την κυβέρνηση να δηλώσει σαφώς τις προθέσεις της και να διαψεύσει απερίφραστα όσα είδαν το φως της δημοσιότητας τις τελευταίες ημέρες σχετικά με πρόσθετη νομοθετική ρύθμιση της ελεύθερης έκφρασης στο διαδίκτυο.

• Καλούμε το σύνολο των πολιτικών και κοινωνικών φορέων να λάβουν θέση απέναντι στα σχέδια αυτά και να διατρανώσουν την αντίθεσή τους προς οποιαδήποτε νομοθετική πρωτοβουλία στο μέλλον η οποία θα έχει παρόμοια παράλογα χαρακτηριστικά.

• Επιφυλασσόμαστε για στενή παρακολούθηση του ζητήματος και για ανάπτυξη κάθε μορφής οργανωμένης δράσης (επικοινωνιακής, νομικής, θεσμικής).

Περισσότερες πληροφορίες

• Για την ομάδα freebloggers: Ζαφείρης Καραμπάσης (chocolatehorizon at yahoo.gr), Θωμάς Τζήρος (tom.tziros at gmail.com)

• Για την πρωτοβουλία digitalrights.gr: Αστέρης Μασούρας (asterios at gmail.com)

Το digitalrights.gr αποτελεί κόμβο πληροφόρησης για τα δικαιώματα του πολίτη στον ψηφιακό κόσμο. Μεταξύ άλλων, τα αντικείμενα δράσης περιλαμβάνουν ιδιωτικό απόρρητο (privacy), ανοικτά πρότυπα (open standards), πατέντες λογισμικού, πνευματικά δικαιώματα ψηφιακού περιεχομένου, και ελεύθερο λογισμικό.

Οι υπογραφές εδώ"

CENSORED by Crazymonkey

Αυτό είναι το χρονικό της μήνυσης. Ακολουθεί το χρονικό της απέραντης βλακείας. Ο κ. Λιακόπουλος θιγμένος καθώς ήταν από τον σχολιασμό που του επιφύλασσε το funel, αλλά μη μπορώντας να στραφεί εναντίον του, καθώς ο συντάκτης ήταν ανώνυμος, στράφηκε κατά του blogme τοποθετώντας την ποινική ευθύνη στο link προς το funel. Θα μπω στο νομικό σχολιασμό με άξονα τις δηλώσεις του κ. Λιακόπουλου στο έκτακτο δελτίο ειδήσεων του ΛιακοTV (πόση ματαιοδοξία...):

1.

Ο κ. Λιακόπουλος, που από 15 χρονών ασχολείται με τις τηλεπικοινωνίες, τις αγαπά και τις υπηρετεί, και που δεν μπορεί καν να προφέρει σωστά το διαδίκτυο (το αποκαλεί Ιντερνέτ (τονίζεται στο δεύτερο ε)), θεωρεί ότι η λογοκρισία στο διαδίκτυο οφείλεται στην προσπάθεια των κυβερνήσεων να σιγάσουν όσους δυσφημίζουν ή εκβιάζουν. Αυτοί, οι "διάβολοι ταπαίρνογλου" (όρος Λιακόπουλου), επιδιώκουν να δώσουν στη νέα τάξη πραγμάτων την ευκαιρία να απαγορεύσουν γενικά για παράδειγμα τις "ελεύθερες σελίδες" (όρος Λιακόπουλου για το blog), με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ελεύθερη επικοινωνία μεταξύ μας. Έχει μάλιστα το θράσος να χρησιμοποιήσει στοιχεία του Open Net Initiative (κοινοπραξία Harvard, Toronto, Cambridge, Oxford για τη μελέτη της ελευθερίας στο διαδίκτυο) προς υποστήριξη της άποψής του. Όποιος έχει ασχοληθεί έστω και ελάχιστα με τους περιορισμούς πρόσβασης στο διαδίκτυο από τις κυβερνήσεις, θα ξέρει ότι στόχος του φιλτραρίσματος δεν είναι το δυσφημιστικό περιεχόμενο, αλλά το περιεχόμενο που κρίνεται επικίνδυνο για την κρατική εξουσία. Με άλλα λόγια, στην Κίνα (ως αντιπροσωπευτικό παράδειγμα) θα αδιαφορούσαν για την οποιαδήποτε κριτική κατά του οποιουδήποτε Λια Κο Που Λου, αλλά θα φυλάκιζαν έναν οποιοδήποτε Λια Κο Που Λο, αν αυτός διατηρούσε blog υπό το όνομα Democracy.

Ισχυρίζεται δε παρακάτω ότι ένας ακόμη λόγος φιμώματος είναι οι παράβαση των κοινωνικών κανόνων, τους οποίους ερμηνεύει ως βρίσιμο, απειλή, εκβιασμό. Με αρχή (αφορμή) αυτό το φίμωμα θα φτάσουν λέει οι κυβερνήσεις να φιμώνουν και όλους του υπόλοιπους. Οφείλω να σας ενημερώσω ότι η μόνη περίπτωση λογοκρισίας (εκτός από εθνικό συμφέρον και δημόσια τάξη) είναι του hate speech και του obsene speech, δηλαδή μορφών έκφρασης που δεν εμπίπτουν καν στην προστασία της ελευθεροστομίας (και η απαγόρευση της πορνογραφίας μόνο υπό προϋποθέσεις).

2.

Τον κ. Λιακόπουλο δεν τον πειράζει να του ασκούν κριτική, εφόσον αυτή δεν γίνεται ανώνυμα. Γι αυτό τα πήρε με το funel. Έλα όμως που το blogme ήταν επώνυμο και συνεπώς ο κ. Λιακόπουλος μπορούσε να έρθει πρώτα σε επαφή με τον διαχειριστή και να του πει "Ρε αδερφέ, σου σκότωσα τον πατέρα? Γιατί με βρίζεις?", πράγμα που ουδέποτε έγινε. Την ανώνυμη κριτική ο κ. Λιακόπουλος την βλέπει ως προσπάθεια των "ταπαίρνογλου" να δώσουν πάτημα στις κυβερνήσεις να φιμώσουν το Ιντερνέτ (τονίζεται στο δεύτερο ε). Μάλιστα, μας διαβεβαιώνει ότι "μέσα στου Πολύδωρα το γραφείο υπάρχει ειδικό νομοσχέδιο [με το οποίο] μπορούν να μας πουν "όσοι έχουν blog, κλείνουν" (σύνταξη Λιακόπουλος). Με βάση τα ίδια αδιάσειστα στοιχεία μας διαβεβαιώνει αμέσως μετά ότι ρυθμίσεις μαζικής λογοκρισίας "πάνε να περάσουνε πακέτο σ' ολόκληρη την ευρωπαϊκή ένωση" με αιτιολογία ότι "κάποιοι κάνουν εκβιασμούς, βρίζουν, συκοφαντούν". Ε λοιπόν χωρίς να έχω τα πτυχία, τη μόρφωση, την εκπαίδευση, την εμπειρία, τις γνωριμίες, το ταλέντο, τη διαίσθηση (καλά μην τα πάρετε και στα σοβαρά) του κ. Λιακόπουλου, εγώ σας διαβεβαιώνω ότι τέτοια ρύθμιση δεν πρόκειται να περάσει ούτε στην Ελλάδα, ούτε στην ΕΕ. Και να η μόνη μου απόδειξη:

Άρθρο 6 παρ. 2 Συνθήκη ΕΕ: "Η ένωση σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως κατοχυρώνονται με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ)."

Άρθρο 10 παρ. 1 ΕΣΔΑ: "Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης." Παρ. 2: "Η άσκηση αυτής της ελευθερίας μπορεί να υπαχθεί σε ορισμένες διατυπώσεις, περιορισμούς ή κυρώσεις [...] για την προστασία της υπόληψης ή των δικαιωμάτων τρίτων"

Απόφαση Krone Verlag GmbH and Co v. Austria (Ευρ. Δικ. Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, πάγια νομολογία) με την οποία το Δικαστήριο εκτιμά ότι όταν ένα πρόσωπο είναι δημόσιο πρέπει να ανέχεται βαριά κριτική προς όφελος της ελευθερίας της έκφρασης του ασκούντος την κριτική: "What counts is whether this person has entered the public arena [...] and ha[s] to bear the consequences thereof. It follows from these considerations that the interference with the right to freedom of expression was not necessary in a democratic society.”

3.

Και αν ακόμη υπήρξε προσβολή της προσωπικότητας του κ. Λιακόπουλου, σε τι φταίει το blogme? Εδώ πρέπει να απαντηθεί το ερώτημα αν το linking σε παράνομο υλικό είναι καθεαυτό παράνομο. Και αν είναι, ισχύει το ίδιο αν το linking είναι αποτέλεσμα αυτοματοποιημένης διαδικασίας, όπως εν προκειμένω? Δυστυχώς προλαβαίνω να συζητήσω το θέμα μόνο στα πλαίσια του ποινικού δικαίου, καθώς η απάντηση είναι άλλη αν για παράδειγμα μιλάμε για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων, και επίσης δυστυχώς μόνο για τις συνθήκες που συζητάμε. Ένας απλός υπερδεσμός στο Ιντερνέτ (τονίζεται στο δεύτερο ε) σημαίνει "δες τι υπάρχει εκεί". Δεν συνεπάγεται ενστερνισμό του περιεχομένου στο οποίο παραπέμπει, ούτε αναπαραγωγή του. Είναι το ίδιο να πω "Διάβασε το τάδε άρθρο που κοροϊδεύει τον Λιακόπουλο" και να σου στείλω το link. Ή θα μου πείτε ότι ευθύνομαι και στις δύο περιπτώσεις ή ότι δεν ευθύνομαι σε καμία (κανονίστε τι θα πείτε). Δεν έχω διαβάσει το κατηγορητήριο αλλά διακρίνω τις εξής περιπτώσεις:

- ο διαχειριστής του blogme ως αυτουργός: δηλαδή ότι ο ίδιος διαπράτει το έγκλημα της συκ δυσφήμισης / εξύβρισης. Για να θεμελιωθεί αυτή η κατηγορία θα πρέπει να αποδειχθεί ότι ο Τσιπρόπουλος ανέβαζε το περιεχόμενο στο funel (?!) ή ότι ο υπερδεσμός σ' αυτό σημαίνει πλήρη ιδιοποίηση του περιεχομένου του, το οποίο θα το ανέβαζε ούτως ή άλλως στο blogme αυτούσιο, οπότε από το να το ξαναγράφει, απλώς παραπέμπει σ' αυτό (?!?!, τι συζητάμε ρε παιδιά?)

- ο διαχειριστής του blogme ως ηθικός αυτουργός: ο Τσιπρόπουλος πείθει τον funel guy να ανεβάσει ό,τι ανεβάζει...

- ο διαχειριστής του blogme ως άμεσος συνεργός: ο Τσιπρόπουλος εκθέτει το έννομο αγαθό της προσωπικότητας του κ. Λιακόπουλου στην πράξη προσβολής. Πρέπει να αποδειχθεί ότι χωρίς τη συμμετοχή του blogme το περιεχόμενο του funel δεν θα μπορούσε να γίνει προσιτό στο κοινό ώστε να θεμελιωθεί συκ. δυσφήμιση ή στον κ. Λιακόπουλο αν μιλάμε για εξύβριση.

- ο διαχειριστής του blogme ως απλός συνεργός: Ο Τσιπρόπουλος βοηθά ή διευκολύνει με οποιονδήποτε τρόπο τον funel guy στο έργο του με πράξη που είναι καθεαυτή επικίνδυνη, έτσι ώστε αν έλειπε η πράξη του, τότε το έργο του funel guy να κινδύνευε ακόμη και να ματαιωθεί (οι τύποι δεν γνωρίζονταν καν από πριν). Η πράξη του Τσιπρόπουλου όχι μόνο δεν είναι επικίνδυνη, αλλά εξαιρείται από ευθύνη δυνάμει του ά. 11 παρ. 4 π.δ. 131/2003: "Σε περίπτωση παροχής μιας υπηρεσίας της κοινωνίας της πληροφορίας συνισταμένης στη μετάδοση πληροφοριών που παρέχει ο αποδέκτης της υπηρεσίας σε ένα δίκτυο επικοινωνιών ή στην παροχή πρόσβασης στο δίκτυο επικοινωνιών, δεν υφίσταται ευθύνη του φορέα παροχής υπηρεσιών όσον αφορά τις μεταδιδόμενες πληροφορίες, υπό τους όρους ότι ο φορέας παροχής υπηρεσιών:

α) δεν αποτελεί την αφετηρία της μετάδοσης των πληροφοριών,

β) δεν επιλέγει τον αποδέκτη της μετάδοσης και

γ) δεν επιλέγει και δεν τροποποιεί τις μεταδιδόμενες πληροφορίες."

(η διάταξη μπήκε κυρίως για τους ISPs, αλλά αφορά κάθε παροχέα υπηρεσιών της ΚτΠ)

Όχι ότι μπορώ να εντάξω την περίπτωση του blogme σε μια από τις παραπάνω περιπτώσεις, αλλά αν δεχτούμε ότι πάει σε κάποια, πρέπει να αξιολογηθεί και το στοιχείο της αυτομαματοποιημένης συλλογής και κατηγοριοποίησης υλικού, χωρίς καμία ανάμειξη του Τσιπρόπουλου. Αν δεχτούμε λοιπόν ότι η πράξη του εντάσσεται σε κάποια από τις παραπάνω κατηγορίες, τότε πρέπει επιπλέον να αποδειχθεί δόλος για τη διάπραξη του εγκλήματος. Με άλλα λόγια πρέπει να αποδειχθεί ότι ο Τσιπρόπουλος γνώριζε το περιεχόμενο του funel και επιδίωκε αυτό να διαδοθεί (και όλα αυτά υπό την προϋπόθεση ότι το περιεχόμενο του funel ήταν παράνομο), πράγμα τελειώς άτοπο, αφού η όλη διαδικασία ήταν αυτόματη. Αμφιβάλλω, αν ο Τσιπρόπουλος ήξερε το funel πριν τη μήνυση.

Επιφυλάσσομαι για περισσότερα αφού βγει η απόφαση. Όσοι ενδιαφέρεστε και μπορείτε να πάτε, έχετε υπόψη σας ότι μάρτυρας υπεράσπισης θα είναι η Ελληνική Ένωση Χρηστών Ίντερνετ.

Viva Liakopoulos. Viva l' Internet (τονίζεται στο δεύτερο ε)