Δεν είμαι πολλά χρόνια στην Εκπαίδευση. Είναι αρκετά όμως, για νά 'χω ακούσει αυτή τη φράση περισσότερες φορές απ' όσες αντέχω!

Στο "Κατεδαφίζοντας το Δημόσιο Σχολείο" έγραφα ότι

Εμείς κατεδαφίζουμε το δημόσιο σχολείο. Κάθε μέρα! Εμείς το απαξιώνουμε. Με την αδιαφορία μας, με τη συμπεριφορά μας, με τις πρακτικές μας, με τη στάση μας. Κάθε μέρα!

Το σημερινό δημόσιο σχολείο είναι ένα ακόμα πεδίο εφαρμογής της ανυπακοής στους νόμους, ένα ακόμη πεδίο της μη εφαρμογής της λογικής, ένα ακόμη πεδίο όπου κάθε αξία περιφρονείται, ένα ακόμα πεδίο όπου κάθε επιστημονική αρχή καταστρατηγείται.

Ο καθένας πορεύεται με μία προσωπική Παιδαγωγική.

Δεν ξέρω τι έχει διδαχτεί ο καθένας απ' τους συναδέλφους μου, σίγουρο είναι ότι οι όποιες αρχές της Παιδαγωγικής φιλτράρονται μέσα απ' το πρίσμα των ιδεολογικών αγκυλώσεων του καθενός. Μη νομίζετε, κι εγώ ένοχος είμαι, αν εξαιρέσουμε ένα-δυο σεμινάρια που παρακολούθησα τα τελευταία χρόνια, οι γνώσεις μου περί την Παιδαγωγικήν είναι πρακτικά ανύπαρκτες. Βασίζομαι στην κοινή (;) λογική, στη διαίσθηση, στο παράδειγμα των γονιών μου, στους φίλους μου και έχω δανειστεί για να διαβάσω ό,τι βιβλίο πέσει στα χέρια μου από φίλους που σπουδάζουν ακόμα.

Με βάση λοιπόν, όλα αυτά τα όχι και τόσο επιστημονικά κριτήρια, αδυνατώ να καταλάβω γιατί πρέπει να χαντακώνουμε τα παιδιά μόνο και μόνο για να μη φανούμε "κακοί".

Η ευθυνοφοβία μας, η αδιαφορία μας, η δειλία μας, η αδυναμία μας να έρθουμε σε σύγκρουση με κακές νοοτροπίες και αντιλήψεις, συμβάλλει πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε υποχρηματοδότηση της Παιδείας στην απαξίωση του σχολείου.

Οι περισσότεροι από εμάς ζούμε μέσα σε μια φούσκα την οποία έρχεται η Ζωή να τη σπάσει, συχνά με βίαιο τρόπο, και να μας επαναφέρει στη σκληρή πραγματικότητα. Πολλά παιδιά έχουν πάρει ήδη στραβό δρόμο. Και το βλέπουμε και το αναγνωρίζουμε όλοι. Όταν όμως, έρθει η ώρα για δύσκολες αποφάσεις, εκεί κρύβουμε το κεφάλι μας στο χώμα, αναφωνούμε "απελθέτω απ' εμού το ποτήριο τούτο" και εκλογικεύουμε την απόφασή μας ντύνοντάς την με δήθεν παιδαγωγικά επιχειρήματα. "Για το καλό του παιδιού"...

Κάποια παιδιά δεν μπορούν ν' αντεπεξέλθουν στις (συνεχώς μειούμενες) απαιτήσεις του σχολείου. Αφού τους περάσουμε με συνοπτικές διαδικασίες, ώστε να μπορέσουν να δώσουν εξετάσεις, ερχόμαστε μετά από λίγο αντιμέτωποι με την αποτυχία τους. Τότε αρχίζουν άλλες αλχημείες:

Ο μέσος όρος που χρειάζεται κάποιος για να περάσει την τάξη ή να πάρει απολυτήριο είναι 9,5! Σωστά διαβάσατε, ούτε καν 10! Είναι κάποια παιδιά που δεν μπορούν να καταφέρουν ούτε καν το 9,5. Οπότε; Οπότε συνεδριάζει ο σύλλογος και χωρίς να έχει κανένα ηθικό ή νομικό δικαίωμα, λέει εμμέσως πλην σαφώς, εσείς που εξετάσατε αυτό το παιδί, μαγειρέψτε τα νούμερα, μαγειρέψτε το βαθμό που του βάλατε ώστε με μια μονάδα από 'δω, με μια μονάδα από κει, να φτάσει το μαγικό νούμερο του 9,5!

Γιατί; Γιατί να μη "μείνει"; Γιατί να μην επαναλάβει τη φοίτηση; Για "να πάρει ένα απολυτήριο και να πάει στην ευχή του Θεού". Αυτή η "ευχή του Θεού" μας έχει καταστρέψει!

Τι κάνουμε δηλαδή; Στο όνομα μιας ψευδεπίγραφης επιείκειας, επιτρέπουμε σ' ένα παιδί ν' αποφοιτήσει με το μικρότερο δυνατό βαθμό, τον οποίο δεν τον αξίζει κιόλας! Του διδάσκουμε δηλαδή, ότι δε χρειάζεται να προσπαθήσει, δε χρειάζεται να μοχθήσει, πάντα θα βρεθούν κάποιοι να τον "βοηθήσουν". Η αρχή της ήσσονος προσπάθειας σε πλήρη εφαρμογή! Έτσι είναι η Ζωή; Τόσο εύκολη; Κι εγώ πώς δεν τό 'χω πάρει χαμπάρι τόσα χρόνια;

© carf / flickr

Εγώ έκανα το λάθος να πιστεύω ότι στη Ζωή χρειάζεται να προσπαθείς και να διεκδικείς για να καταφέρεις αυτό που θέλεις. Έκανα το λάθος να πιστεύω ότι χωρίς κόπο και μόχθο τίποτα δε γίνεται. Και να που δικαιώνουμε τον κάθε αδιάφορο και τεμπέλη μαθητή, φκιασιδώνοντας την απόφασή μας με επιχειρήματα περί... κοινωνικής ευαισθησίας: Είναι παιδί από αγροτική οικογένεια, οι γονείς του είναι φουκαράδες, έχουν χωρίσει, η μάνα του δουλεύει ολημερίς και ολονυχτίς και δε συμμαζεύεται.

Όχι, για να σας προλάβω, δεν πιστεύω ότι όσοι δεν καταφέρνουν να περάσουν την τάξη είναι άτομα ανεύθυνα αδιάφορα και τεμπέλικα. Αυτό είναι σαν το κλασικό "επιχείρημα" των Δεξιών, ότι όλοι οι άνεργοι είναι εκουσίως άνεργοι, ότι όλοι οι άνεργοι είναι τεμπέληδες και αν ήθελαν, θα έβρισκαν δουλειά...

Όπως όμως, υπάρχουν τεμπέληδες που προτιμούν το επίδομα ανεργίας απ' το να βρουν δουλειά, έτσι υπάρχουν και μαθητές που κάνουμε το παν για να καταστρέψουμε το χαρακτήρα τους, που δεν τους έχει μείνει στάλα φιλότιμο, που σκέφτονται ότι "έλα μωρέ, κανείς δε μένει στη Γ' Λυκείου, όλους θα μας περάσουνε" και, να το θέσω ωμά, κωλοβαράνε όλη τη χρονιά!

Οι περιπτώσεις που ένα παιδί δεν τα καταφέρνει επειδή έχει προβλήματα στο σπίτι είναι πολύ λιγότερες από τα παιδιά που αδιαφορούν επειδή έτσι τους έχουμε μάθει, επειδή εμείς τους το έχουμε επιτρέψει, επειδή εμείς έχουμε ανεχτεί την αδιαφορία και την τεμπελιά τους ως κεκτημένο δικαίωμα...

Και εδώ μπαίνει το ουσιαστικό ερώτημα: Γιατί κάνουμε κακό με το να απορρίψουμε έναν μαθητή;

Σ' αυτό κανείς δεν μπορεί να δώσει μια ξεκάθαρη απάντηση...

Γνώμη μου είναι ότι οι περισσότεροι καθηγητές πιστεύουν ότι το σχολείο δεν αξίζει μία. Ότι τα παιδιά δε μαθαίνουν τίποτα χρήσιμο. Ότι οι ίδιοι κάνουν αγγαρεία. Ότι είναι χαμένος χρόνος, όπως ο στρατός. Οπότε ας ξεμπερδεύει ο μαθητής μια ώρα αρχύτερα, και μεις με δαύτον...

Έτσι, λοιπόν, αφήνουμε το παιδί να ζει στη φούσκα του, το διώχνουμε απ' το σχολείο χωρίς να έχει μάθει ούτε τα στοιχειώδη, ξεμπερδεύουμε και ησυχάζουμε που έχουμε να κάνουμε με μια προβληματική περίπτωση λιγότερη.

Κάποια στιγμή είναι σχεδόν βέβαιο ότι αυτός ο μαθητής θα τα βρει σκούρα. Εκτός κι αν γίνει επαγγελματίας απατεώνας, κάποια στιγμή θα μετανοιώσει ότι άφησε τα χρόνια του σχολείου να περάσουν έτσι ανεκμετάλλευτα. Μακάρι να τα καταφέρει στη ζωή του. Δεν ξέρω πόσο θα τον βοηθήσει σ' αυτό ένα απολυτήριο Λυκείου με βαθμό 9,5... Είναι σαν να καταδικάζουμε αυτά τα παιδιά να δουλεύουν για πάντα σερβιτόροι. Αν όμως, δεν τα καταφέρει, θα έχουμε συμβάλει τα μάλα στην αποτυχία του.

Διότι αποτυχία δεν είναι να μη γράψεις μια φορά καλά στις εξετάσεις. Αποτυχία δεν είναι να μη περάσεις την τάξη. Αποτυχία είναι να διδαχτείς ότι όλα είναι εύκολα σ' αυτή τη ζωή, ότι μπορείς να κοροϊδεύεις και να επιβραβεύεσαι, ότι μπορείς να μη προσπαθείς κι όμως να καταφέρνεις το στόχο σου.

Αποτυχία είναι να πιστέψεις ότι η αποτυχία σου είναι επιτυχία, ότι αυτό είναι το καλύτερο δυνατό που μπορείς να κάνεις.