Όλα ήταν καλά και θα όδευα με ασφάλεια στην σύνταξη και έρχεται ο Αβραμόπουλος και φέρνει τα πάνω κάτω. Εδώ κυνηγούσαμε τους άλλους οδοντιάτρους μπας και βάλουν καμιά έδρα παραπάνω, όλους αυτούς που έκαναν το λάθος να θέλουν να επενδύσουν στην γνώση και το μεράκι τους κάνοντας την διαφορά από την μάζα, και τώρα μας την βγαίνουν οι ιδιώτες; Τι θα γίνουμε όλοι εμείς με τα παλιά μηχανήματα, τις απαρχαιωμένες τεχνικές και τις δεοντολογίες μπροστά στην καταιγίδα που έρχεται μπροστά μας; Καλά είναι δυνατόν να μας πρόδωσαν οι δικοί μας άνθρωποι; Καλύτερα όμως να μας τα παίρνουν οι ιδιώτες παρά οι συνάδελφοι οδοντίατροι. Εμάς ο εχθρός μας είναι ο συνάδελφος και όχι ο κάθε «όπουλος» που ούτως ή άλλως κονομάει. Ποτέ δεν βλέπεις άλλωστε να κάνουν παρέα περισσότεροι από δύο οδοντιάτρους. Δεν χρειάζονται και πολλά πάρε δώσε στο συνάφι μας. Μακριά και αγαπημένοι. Τελικά καλύτερα να πάω υπάλληλος στον ιδιώτη παρά να δώ τον γείτονα να προοδεύει περισσότερο από εμένα. Το κουδούνι κτυπά και διαλύει τις μαύρες σκέψεις μου, ήρθε ο επόμενος πελάτης. Το αύριο είναι μακριά, βλέπουμε…

Για την υπερβολή ΝΙΚΟΣ ΝΤΑΜΠΑΡΑΚΗΣ

Συγκεκριμένα στην Β. Αμερική το πρώτο τρίμηνο του 2008 η Nobel Biocare έπεσε 10 % δηλ. στα 47.9 εκατομύρια euros, ενώ στην Ευρώπη, την Μέση Ανατολή και την Αφρική έπεσε περίπου 6 % στα 77.5 εκατομύρια euros.

Σημαίνει αυτό τίποτα; Μήπως η πρόσφατα δημοσιευμένη ανακοίνωση στο implantnet των «μεγάλων» αντιπροσώπων στην Ελλάδα, έχει να κάνει με την πτώση των πωλήσεων και των κερδών;

Η δική μου άποψη είναι γνωστή και υπάρχει στην κατηγορία ΑΠΟΨΗ. Αλλά έχω να πω και κάτι ακόμα. Νομίζω ότι η χρήση αξιόπιστων οικονομικότερων συστημάτων εμφυτευμάτων, πρέπει να έχει σαν στόχο, όχι την αύξηση του κέρδους των οδοντιάτρων αλλά την παροχή μιας οικονομικότερης λύσης στον ασθενή, τόσο οικονομικής που να μπορεί για παράδειγμα να επιλέξει αντί της κλασσικής γέφυρας την τοποθέτηση ενός εμφυτεύματος.

Νομίζω ότι έτσι θα μπορέσουμε να πείσουμε τους ασθενείς να βάλουν εμφυτεύματα, τονίζοντας ιδιαίτερα ότι η τοποθέτηση ενός εμφυτεύματος αποτελεί σήμερα συντηρητική λύση που είναι καλύτερη της κλασσικής προσθετικής. Διατηρείται το οστούν, τα μαλακά μόρια στην θέση τους, τα στηρίγματα (εμφυτεύματα) είναι μακροβιότερα των φυσικών δοντιών. Ενδεχομένως η διατήρηση ενός προβληματικού δοντιού στον φραγμό με ενδοδοντικές θεραπείες αμφίβολης πρόγνωσης, άξονες και προσθετική, να είναι λιγότερο οικονομική λύση συγκρινόμενη πάντα με την τοποθέτηση ενός οικονομικού εμφυτεύματος (δεν εννοώ αντίγραφο). Επίσης στο μέλλον, η μη πρόταση της λύσης ενός εμφυτεύματος, ή η σκόπιμη παραπληροφόρηση που προσφέρουν όσοι δεν βάζουν εμφυτεύματα για να αποτρέψουν τους ασθενείς, να διώκεται και ποινικά. Πολλά μπορούμε να πούμε αλλά δεν είναι της ώρας.

Σε μια ενδιαφέρουσα έκθεσή της η Merrill Lynch (12 Οκτωβρίου 2006), αναφέρεται και στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει αυτός ο ανταγωνισμός, πάνω στην μελλοντική ποιότητα της αποκατάστασης με εμφυτεύματα. Δηλαδή επισημαίνεται ο κίνδυνος, να οδηγούνται οι εταιρείες σε σχεδιασμούς εμφυτευμάτων που θα λανσαριστούν στην αγορά γρήγορα, χωρίς επαρκή κλινική τεκμηρίωση με αποτέλεσμα την αύξηση των κινδύνων επιπλοκών ή κακής πρόγνωσης με επιπτώσεις στην αισθητική. Από την άλλη οι πωλήσεις δεν πρόκειται να αυξηθούν, αν οι εταιρείες δεν βάλουν στο «παιχνίδι» τον γενικό οδοντίατρο. Έτσι τα φαινόμενα δημιουργίας «εμφυτευματολόγων» με διήμερα σεμινάρια μπορεί μεν να οδηγήσουν σε μια βραχεία αύξηση των πωλήσεων με επιθετικές πρακτικές, αλλά όπως έχω πει μπορεί και να μας οδηγήσουν ξανά στην «έρημο της Αριζόνα». Συμπέρασμα δικό μου: αν δουλεύει το σύστημα εμφυτευμάτων που έχεις μην το αλλάζεις. Πρόσεξε μόνο μην το πληρώνεις πολύ ακριβά…

1. Το περιοδικό της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας στο οποίο υπάρχει αυτή η πληρωμένη καταχώριση ελέγχει το περιεχόμενο των ανακοινώσεων των εμπόρων όταν άπτονται επιστημονικών θεμάτων;

2. Υποτίθεται ότι οι οδοντίατροι πρέπει να αντλούν την επιστημονική τους ενημέρωση από τα πανεπιστήμια ή αναγνωρισμένες επιστημονικές εταιρείες για να μην υποβιβάζονται σε νοικοκυρές που αντλούν την εμπιστοσύνη τους από «29 κατασκευαστές πλυντηρίων» που ξέρουν πριν από εμάς για εμάς.

3. Καλό είναι ότι λέγεται σε οδοντιάτρους και όχι σε νοικοκυρές να τεκμηριώνεται όπως: ποια είναι τα 9 συστήματα ονομαστικά, τι εννοείται όταν μιλάμε για αντίγραφα γιατί εγώ γνωρίζω αναγνωρισμένες εταιρείες που δεν είναι μεν «επώνυμες» δηλ. γνωστές αλλά έχουν και CE αλλά και δημοσιευμένες εργασίες με αποτελέσματα της επιβίωσης των εμφυτευμάτων σε πολυκεντρικές μελέτες.

4. Ποιες είναι οι τεκμηριωμένες εργασίες που αποδεικνύουν ότι τα μη επώνυμα εμφυτεύματα αποτυχαίνουν περισσότερο από τα επώνυμα; Για την περιεμφυτευματίτιδα φταίει το τιτάνιο της βίδας μόνο, δεν παίζει ρόλο η προσθετική αποκατάσταση ή η στοματική υγιεινή από τον ασθενή;

5. Μήπως σε αυτόν τον αρχόμενο πόλεμο των εταιρειών εμείς οι πανεπιστημιακοί πρέπει να πάρουμε θέση επιστημονική χωρίς «δεσμεύσεις»;

Σας υπενθυμίζω το προφητικό άρθρο μου που βρίσκεται παρακάτω.

ΝΙΚΟΣ ΝΤΑΜΠΑΡΑΚΗΣ

Η ιστορία των εμφυτευμάτων στην Ελλάδα είναι αρκετά πονεμένη. Δεν θα πω σήμερα πολλά, δεν είναι η ώρα. Όταν την σκέφτομαι όμως μου θυμίζει την Αμερική και τους πρώτους χρυσοθήρες που ήταν άνθρωποι τυχοδιώκτες και πίστεψαν ότι θα πλουτίσουν μέσα σε μια μέρα. Οι σοβαροί, επειδή είχαν και άλλα πράγματα να κάνουν γιατί είχαν πετυχημένα ιατρεία και όπως είναι γνωστό η κλασσική προσθετική αφήνει χρήματα δεν θέλησαν από νωρίς να διακινδυνέψουν την αξιοπιστία τους .Έτσι για ένα κρίσιμο διάστημα ο χώρος των εμφυτευμάτων αφέθηκε στους τυχάρπαστους με τραγικά αποτελέσματα για τους ίδιους αλλά και τον χώρο μας.

Πέρασε βέβαια χρόνος από τότε, ο οποίος λειτούργησε θεραπευτικά και όπως είναι γνωστό στην Ελλάδα ξεχνάμε γρήγορα… Η υπόθεση των εμφυτευμάτων πήρε πάλι τα πάνω της αλλά νέα προβλήματα φαίνονται στην άκρη του ορίζοντα.

Στην χώρα μας πάντα βλέπεις τα άκρα. Από την μια μεριά είναι οι εταιρείες παραγωγής των εμφυτευμάτων αλλά και οι πρόσφατα δημιουργημένες εταιρείες, που πουλάνε γνώσεις αλλά και «χαρτί τίτλου» στον οδοντίατρο που τον σπρώχνουν να μπει χωρίς ακόμα τις βασικές χειρουργικές γνώσεις στο παιχνίδι για να «κονομήσουν», και από την άλλη είναι η στρατιά όλων των «ειδικών» που δεν θέλουν ο οδοντίατρος να ασχοληθεί για να μην χάσουν τις κερδοφόρες παραπομπές στα ιατρεία τους. Που βρίσκεται η αλήθεια; Όπως πάντα κάπου στην μέση. Όπως η ενδοδοντία δεν ανήκει στους ενδοδοντιστές, η γέφυρα στους προσθετολόγους, έτσι και τα εμφυτεύματα ανήκουν στον γενικό οδοντίατρο. Απλά όπως για όλα τα πράγματα χρειάζεται σύνεση. Ο καθένας μας πρέπει να ξέρει μέχρι που φτάνουν οι δυνατότητες του τις οποίες σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να εξαντλεί. Χρειάζεται γνώση, και αυτή δεν έρχεται με επιφοίτηση ούτε είναι αποκλειστικό προνόμιο κάποιων αυτοαποκαλούμενων «γκουρού».

Και εδώ έρχομαι στο πονεμένο θέμα της εκπαίδευσης των οδοντιάτρων. Δυστυχώς από αυτήν απουσιάζουν τα πανεπιστήμια. Οι λόγοι είναι πολύ. Οι πιο ανώδυνοι είναι ότι οι οδοντιατρικές σχολές έχουν σοβαρά προβλήματα οργάνωσης, χρηματοδότησης, αλλά και επειδή το αντικείμενο των εμφυτευμάτων είναι «φιλέτο», όλοι το θέλουν για τον εαυτό τους και όχι για τους άλλους. Μερικοί δεν μπορούν να συνυπάρξουν, αυτό άλλωστε είναι γνωστό ελληνικό πρόβλημα. Εδώ λοιπόν μπαίνουν οι εταιρείες που πουλάνε την γνώση. Υπάρχουν δύο ειδών εταιρείες. Οι κατασκευαστές που παίρνουν το τιτάνιο σε βέργες και το κάνουν εμφυτεύματα μέσα από τους τόρνους και εμείς το χρυσοπληρώνουμε ,αλλά η αλήθεια είναι ότι πληρώνουμε και την έρευνα που γίνεται για να βελτιωθούν. Αυτοί εγώ δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει σώνει και καλά να βγάλουν και από την παροχή κάποιας γνώσης. Μερικοί έξυπνοι σε βάζουν να πληρώσεις μέχρι και το καφέ που θα πιείς για να σε ενημερώσουν, για να σε κάνουν πελάτη χωρίς να ξοδέψουν τίποτα. Αυτά όμως περνάνε. Η αγορά έχει τόσο διευρυνθεί που οι λεγόμενοι «μεγάλοι», που οι αντιπρόσωποι τους στην Ελλάδα κατάφεραν να τους κάνουν μικρούς, άρχισαν να αισθάνονται ότι οι οδοντίατροι κατάλαβαν ότι όλα τα εμφυτεύματα επειδή είναι τιτάνιο αδροποιημένο «πιάνουν» και ότι και τα επώνυμα εμφυτεύματα, επώνυμα χάνονται όπως και τα ανώνυμα ή μη επώνυμα. Η απώλεια του εμφυτεύματος είναι κάτι σαν τον θάνατο ή την διάλυση μιας σχέσης. Έρχεται εκεί που δεν το περιμένεις και πάντα μένεις με την απορία τι έφταιξε. Το τελευταίο που σίγουρα σήμερα φταίει είναι η «βίδα». Ήρθε λοιπόν ο καιρός που οι έμποροι θα βάλουν το χέρι στην τσέπη και αυτό θα οδηγήσει σε δωρεάν σεμινάρια, κάτι που θα ανακουφίσει οικονομικά τον νέο οδοντίατρο και τον φοιτητή (είναι απαράδεκτο να πληρώνουν οι φοιτητές, έλεος!!!). Εγώ προσωπικά θα συμμετέχω αφιλοκερδώς σε κάθε προσπάθεια δωρεάν μετάδοσης γνώσης, όπου και ο καφές ακόμα θα είναι δωρεάν!

Εκτός όμως από τις εταιρείες είναι και οι διάφοροι συνάδελφοι που εκμεταλλευόμενοι (με την καλή έννοια) το κενό εκπαίδευσης από τα πανεπιστήμια, προσφέρουν με το αζημίωτο αυτήν την γνώση στον οδοντίατρο. Αυτό δεν είναι κακό. Δεν είναι και το καλύτερο. Ποιος καθορίζει ποιοτικά την εκπαίδευση, τι αξία έχει το πτυχίο που δίνουν, ποιοι διδάσκουν κ.τ.λ. Ο καθένας που πληρώνει έχει βέβαια και την ευθύνη αυτού που αγοράζει, αλλά κάποτε θα πρέπει κάποιος φορέας να ασχοληθεί με αυτήν την ιστορία που πορεύεται ανεξέλεγκτα. Γιατί ο οδοντίατρος που έχει επενδύσει μερικές χιλιάδες ευρώ, ρίχνεται με τα μούτρα στην «εμφύτευση» για να πάρει πίσω τα λεφτά του και σε λίγο καιρό, η πονεμένη ιστορία για την οποία μίλησα στην αρχή θα επαναληφτεί και θα αποτελέσει βούτυρο στο ψωμί των δικηγόρων και τότε θα γυρίσουμε και πάλι πίσω στην «έρημο της Αριζόνα».

Αυτά προς το παρόν και θα επανέλθω… Περιμένω τα σχόλια σας.

ΝΙΚΟΣ ΝΤΑΜΠΑΡΑΚΗΣ

Εδω το πρόβλημα δεν είναι γιατί τα κυπριακά κανάλια καλούν συνέχεια τον Αγγελίδη, τον Ιωνά Νικολάου,τον Κατσουρίδη, τον Σιζόπουλο, τον Κενεβέζο και μια χούφτα άλλους -κατά τα άλλα συμπαθείς- πολιτικούς.

Τα ερωτήματα είναι δύο: γιατί βλέπουμε συνέχεια τους ίδιους πολιτικούς στους δέκτες μας και δεύτερο και σημαντικότερο γιατί δίνεται μικρόφωνο μόνο σε πολιτικούς και τεχνοκράτες για κάθε ζήτημα που συζητείται στην τηλεόραση.

Ως τηλεθεατής και ως πολίτης - ψηφοφόρος το λέω καθαρά: με κούρασαν!

Γιατί δηλαδή ο οποιοσδήποτε πρόεδρος οποιασδήποτε κοινοβουλευτικής επιτροπής, να είναι η μόνη αυθεντία και η μόνη φωνή με άποψη που αξίζει προσοχής από την τηλεδημοκρατία μας;

Και για να μην τα ρίχνουμε όλα στους πολιτικούς μας , η ευθύνη για την αδιάκοπη ανακύκλωση τηλεδιαλόγων βαρύνει κυρίως τους δημοσιογράφους.

Κι αυτό γιατί, ένας πολιτικός που τον παίρνει τηλέφωνο ο παρουσιαστής και του ζητά να έρθει στην εκπομπή για να συζητήσουν "το κορυφαίο αυτό ζήτημα", παρά το ότι την προηγούμενη βδομάδα ήταν ξανά καλεσμένος 3 φορές για 6 διαφορετικά άλλα θέματα, δύσκολα θα πει όχι.

Φαίνεται πως οι Κύπριοι δημοσιογράφοι, όταν έχουν να αντιμετωπίσουν "τα κορυφαία αυτά ζητήματα" έχουν μάθει σε λύσεις fast food.

Έτσι, σε μια συζήτηση για τα ναρκωτικά, αντί να κάνουν μια ουσιαστική συζήτηση με πρώην ή και νυν χρήστες, με γιατρούς, κοινωνιολόγους και με τον αρμόδιο πολιτικό, επιλέγουν να προβάλουν τις θέσεις των μόνιμων τηλεφίλων τους.

Ο λόγος των πολιτών έχει εξαφανισθεί από τα κανάλια, από τη στιγμή που εμείς οι πολίτες ψηφίσαμε τους αντιπροσώπους μας στη Βουλή.

Το μήνυμα το λάβαμε.

Τώρα ίσως ήρθε η ώρα να εξαφανισθούμε και εμείς από την ίδια την κοινωνία!

Από virtualdub μέχρι super και από ps3 converter μέχρι Ps3 Video 9. Έφτασα στο συμπέρασμα ότι προς το παρόν ένα πρόγραμμα δεν αρκεί. Χρειάζονται 4-5 διαφορετικά προγράμματα και plugins μόνο για να γίνουν embed οι υπότιτλοι στο video και άλλα 1-2 για να γίνει η μετατροπή του avi σε mp4 συμβατής μορφής για το ps3. Πιστεύω ότι η καλύτερη λύση για να γίνουν embed οι υπότιτλοι στο video είναι το virtualdub ενώ η μετατροπή του γίνεται τέλεια με το Ps3 Video 9 αν και αυτό σημαίνει 2 κωδικοποιήσεις και αναπόφευκτα απώλεια ποιότητας. Οι δοκιμές συνεχίζονται και είμαι σίγουρος ότι σύντομα θα έχω ικανοποιητικά αποτελέσματα. Σε επόμενο post θα έχουμε ένα πλήρες tutorial για τέλειο convert των ταινιών σας με υπότιτλους για το ps3. Υπομονή λίγες μέρες (ίσως και ώρες – θα φανεί στο αποτέλεσμα).

Θυμούμαι στα μέσα της δεκαετίας του '90 όταν στην Κύπρο πάθαμε ένα αμόκ με κάθε λέξη που είχε σχέση με την ευρώπη.

Βαφτίσαμε αερογραμμές με το όνομα "eurocypria" (δηλαδή ευρωκυπραία) , ένα σουπερμαρκετ έβαλε τα καλά του και ονομάστηκε "ευρωαγορά" (θυμάστε τα διαφημιστικά με τον Δάκη για το σουπερμαρκετ του Πηλαβάκη;), ασφαλιστικές εταιρειες μπήκαν στο πνεύμα και διαφημίστηκαν ως "Eurosure" (= "ευρω-ασφαλές"..?! ή "ευρωασφάλεια" - "ευρωσιγουριά…")΄, το τότε κραταιό εργοστάσιο "Jet" μπήκε στο ρυθμό με το "EuroJet" ενώ ακόμα και φρουταρίες ακολούθησαν τις εξελίξεις υιοθετώντας τη συμπαθή επωνυμία "eurofresh" (δεν θα τολμήσω να του κάνω ακριβή μετάφραση στα ελληνικά!)

Και έτσι, πριν καν ακόμα μπούμε στην Ε.Ε., γίναμε ευρωπαίοι.

Το 2004 έγινε και η ένταξη…Και έτσι, πανηγυρίσαμε πως στην Κύπρο δε θα επέλθει το solution… αλλά eurosolution, αφού το "ευρωπαϊκό κεκτημένο" και η "ευρωπαϊκή μας οικογένεια" θα είχε ρόλο στα πράγματα.

Εμείς, λοιπόν, οι πολίτες της Κύπρου, που μπήκαμε στην Ε.Ε για να λύσουμε το κυπριακό, που κάνουμε ουρές στα νοσοκομεία για να αποκτήσουμε την "ευρωπαϊκή κάρτα νοσηλείας", που οδηγούμε με ευρωπαϊκή άδεια αυτοκινήτου και που αγοράζουμε ντομάτες και αγγουράκια από το eurofresh, για άλλη μια φορά επιλέξαμε την ευκολία μας και δεν ζητήσαμε να έχουμε λόγο και άποψη για την περιβόητη Συνθήκη της Λισαβώνας.

Τα ρίξαμε στην ανάγκη επίλυσης του Κυπριακού, και αφήσαμε τα κόμματα να λύσουν το θέμα στη Βουλή σε μια (!) συνεδρίαση που το μόνο που ακούσαμε είναι πως: (1) κάποιοι είναι πιο ευρωπαίοι από κάποιους άλλους (2) πως τώρα που είπαμε ΝΑΙ θα λυθεί πιο καλά το Κυπριακό και πως (3) αν λέγαμε ομόφωνο ΝΑΙ θα ήταν ακόμα πιο εύκολο να λύσουμε το πρόβλημα.

Και έτσι αποδείξαμε πως είμαστε πολύ πιο ευρωπαίοι από κάθε ιρλανδό που τολμά να λέει όχι σε κάτι που έρχεται από τις Βρυξέλλες!

Και έτσι αποδείξαμε το πόσο πολύ θέλουμε τη λύση…

Κλείνοντας την συζήτηση που άνοιξα με το θέμα της «τυραννίας του impact factor(y)», θα ήθελα πρώτα απ’όλα να κάνω μια διαπίστωση. Με αυτό το μπλογκ, είμαι καταδικασμένος να εξωτερικεύω όλα αυτά που με βασανίζουν, στην μικρή τυπική μου διαδρομή ως μέλος ΔΕΠ, αλλά με μια εικοσάχρονη διαδρομή στο χώρο του πανεπιστημίου. Απλά με εμένα, έχει συμβεί ότι και με πολλούς άλλους νέους ανθρώπους στον χώρο αυτό. Δουλέψαμε αρκετά χρόνια άμισθοι, μέχρι να ανοίξει μια θέση, που μας έδωσε την δυνατότητα να προσφέρουμε. Σε αντίθεση με τα παλαιά μέλη ΔΕΠ, που με όλον το σεβασμό, εργάστηκαν ομολογουμένως σκληρά για να φτάσουμε σαν σχολή ως εδώ, αλλά με μια διαφορά, ΜΕ ΜΙΣΘΟ. Θα μιλήσω στην συνέχεια για το χάσμα των γενεών.

Ομολογώ, ότι η φράση τυραννία, είναι ομολογουμένως σκληρή, έχει να κάνει όμως με την υπερβολή και όχι με την χρησιμότητα του impact factor. Ήθελα να παραθέσω και την αντίθετη άποψη, με την οποία δεν συντάσσομαι απόλυτα, αλλά γιατί αυτό επιβάλει η δημοκρατία. Ο impact factor, είναι ένας αριθμός, ένα ψυχρό νούμερο, που σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να καθορίζει, την διαδρομή ενός ανθρώπου σε έναν χώρο. Τα μαθηματικά βοηθάνε την ζωή μας, αλλά δεν μπορούν να την καταδυναστεύουν. Ο impact factor, όπως και οι δημοσκοπήσεις, αποτελούν καλά εργαλεία που μετρούν τις τάσεις, αλλά όπως οι δημοσκοπήσεις δεν βγάζουν κυβέρνηση, έτσι και ο impact factor δεν καθορίζει τον δάσκαλο. Το ερώτημα είναι, πόσο μας κολακεύει αυτός ο τίτλος. Γιατί αν αυτό ήταν αρκετό για μας, θα είχαν μικρή σημασία όλοι οι υπόλοιποι τίτλοι, που για μένα δεν μπορούν να συγκριθούν με την εκτίμηση και των σεβασμό των μαθητών μας. Για παράδειγμα, δεν είχα την τύχη να γνωρίσω τον καθηγητή Αζαριά, αλλά έχω ακούσει τόσα επαινετικά σχόλια, που αναρωτιέμαι, αν ο Αζαριά, ήταν ένας απλός λέκτορας, τι θα άλλαζε; Θα μου πείτε ότι η ηθική αναγνώριση δεν εξαργυρώνεται πάντα, αλλά έχω και υπόψη μου τακτικούς καθηγητές, που μετά την αποχώρηση τους, δεν γίνεται καμιά μνεία σε αυτούς.

Το θέμα είναι τι μέλη ΔΕΠ θέλουμε για την σχολή μας. Θέλουμε δασκάλους πραγματικούς, που να ενδιαφέρονται για τους φοιτητές και να ξοδεύουν χρόνο στην εκπαίδευση, ή αξιόλογους ερευνητές που θα έχουν διεθνή αναγνώριση, αλλά μικρή παρουσία στα δρώμενα της σχολής; Νομίζω ότι και τα δύο, δεν μπορούν ταυτόχρονα να συμβαίνουν. Κάτι θα πρέπει να μένει λίγο πίσω. Έχει όμως σημασία να ξεκαθαρίσουμε τι θέλουμε, ώστε ο πήχης των απαιτήσεων, να μένει σε ένα ορισμένο ύψος και να μην ανεβοκατεβαίνει ανάλογα με την σκοπιμότητα της στιγμής. Ένας για παράδειγμα λέκτορας, με 25 χρόνια ακόμα παρουσίας στην σχολή, είναι τίμιο να ξέρει, όταν ακολουθώντας την φιλοδοξία του, έρθει η ώρα να κριθεί, με ποια δεδομένα θα γίνει αυτή η κρίση. Τι θα μετρήσει περισσότερο, ώστε στην διαδρομή που τον περιμένει, να δώσει ανάλογο βάρος στις προτεραιότητες του και να μην έρθει στην δύση της σταδιοδρομίας του, να αισθανθεί ότι όλος ο κόπος που κατέβαλε όλα αυτά τα χρόνια, ήταν χαμένος. Πώς διαμορφώνεται η κατάσταση σήμερα; Αν την ερμηνεύω σωστά, εκείνο που θα καθορίσει την ακαδημαϊκή του εξέλιξη, είναι η διεθνής του αναγνωρισιμότητα. Δηλαδή ένας σημαντικός αριθμός ερευνητικών εργασιών, που για να πραγματοποιηθεί, θα πρέπει αυτός ο συνάδελφος να έχει, πρώτον μια υποτυπώδη παρουσία στις κλινικές (με αντιπροσώπους του μεταπτυχιακούς φοιτητές) και μια σημαντική ερευνητική ομάδα, που να δουλεύει για αυτόν (υποψήφιοι διδάκτορες και άλλοι άμισθοι αιθεροβάμονες, που να εργάζονται σκληρά χωρίς καμιά προοπτική). Εκεί μας οδηγεί νομίζω η σημερινή δικαιολογημένη απαίτηση, αλλά θα πρέπει να διατυπωθεί ξεκάθαρα, ώστε να ξέρει ο καθένας, με τι δεδομένα θα κριθεί όταν έλθει η ώρα. Γιατί η οδοντιατρική, δεν είναι για παράδειγμα Θεολογία, όπου ο καθηγητής είναι στο γραφείο του κάθε Τρίτη 10-12, και τις υπόλοιπες ώρες και μέρες γράφει βιβλία στο σπίτι του. Εδώ ο φοιτητής μας χρειάζεται από πάνω του και είναι νομίζω υποκριτικό να το αγνοούμε. Αυτό θέλει κόπο και χρόνο που δυστυχώς την δεδομένη στιγμή της κρίσης μας, δεν λαμβάνεται υπόψη. Εμείς στις διαδικασίες εξέλιξης, για τυπικούς λόγους, βάζουμε τους φοιτητές να βγάλουν ένα λόγο, που δεν έχει καμιά σημασία. Δεν είδα ποτέ μια κρίση να ανατρέπεται για παράδειγμα, μια αρνητική εισήγηση να παίρνεται πίσω, επειδή βγήκαν οι φοιτητές και επαίνεσαν τον υποψήφιο για τις διδακτικές του ικανότητες και το αντίστροφο. Άρα τι νόημα έχει να κάνεις το καλύτερο μάθημα, να χρησιμοποιείς τα τελειότερα εποπτικά μέσα, να είναι η πόρτα του γραφείου σου πάντα ανοικτή για όλους, να συμμετέχεις σε επιτροπές ξοδεύοντας πολύτιμο ακαδημαϊκό χρόνο, όταν στην δεδομένη στιγμή συνειδητοποιείς ότι όλα αυτά δεν παίζουν κανένα ρόλο; Είναι για μας τους νεώτερους διδακτικά, αλλά για όλους αυτούς που βίωσαν την απόρριψη, απογοητευτικά. Ας καθοριστεί λοιπόν που πρέπει να μπει ο πήχης, ας μείνει στην συνέχεια στην θέση του, αλλά ας πάρουν και αυτοί που θα το κάνουν και την ευθύνη για τα αποτελέσματα αυτής της απόφασης, αποτελέσματα που σίγουρα θα τα υποστούν οι φοιτητές στο μέλλον.

Αυτήν την στιγμή ένας που μπαίνει στην βαθμίδα του λέκτορα, έχει περίπου το ίδιο βιογραφικό με κάποιον που εξελίσσεται στην βαθμίδα του αναπληρωτή καθηγητή. Συμφωνώ ότι είναι άλλες οι εποχές, άλλες οι συνθήκες, αλλά το θέμα είναι ότι σήμερα είναι ίδιες οι υποχρεώσεις. Θα πρέπει νομίζω να βρεθεί ένας τρόπος που και οι νέοι να μην νιώθουν ακαδημαϊκά ριγμένοι, αλλά και οι παλαιοί να μην αισθάνονται ως στυμμένες λεμονόκουπες. Υπάρχει το χάσμα των γενεών που πρέπει να γεφυρωθεί με διαδικασίες αντικειμενικές και ξεκάθαρες. Απλά επισημαίνω το πρόβλημα, με σεβασμό σε όλους αυτούς που τουλάχιστον για μένα είναι δάσκαλοι και αυτός είναι ο ανώτερος τίτλος τιμής που έχω μέσα στην καρδιά μου.
ΝΙΚΟΣ ΝΤΑΜΠΑΡΑΚΗΣ

Είμαστε μάρτυρες μιας εκρηκτικής αύξησης της επιστημονικής παραγωγής γνώσης στις μέρες μας. “Documentary chaos” είναι ο όρος που χρησιμοποιείται, αλλά το θέμα είναι πώς θα εκτιμήσουμε την επιστημονική ποιότητα. Αυτή η ανάγκη που σήμερα προκύπτει, δημιούργησε την αναγκαιότητα διεθνών δεικτών μέτρησης της σημαντικότητας των δημοσιεύσεων.

Ο impact factor πρωτοπεριγράφηκε το 1955 από τον Dr. Eugene

Garfield και χρησιμοποιήθηκε στις αρχές του 1960. Τι είναι ο impact Factor (IF). Είναι ένας αριθμός που για κάθε περιοδικό υπολογίζεται από την διαίρεση του αριθμού των πρόσφατων αναφορών σε άρθρα που έχουν δημοσιευτεί στο περιοδικό τα τελευταία 2 χρόνια με τον συνολικό αριθμό των άρθρων που έχουν δημοσιευτεί στο περιοδικό αυτά τα 2 χρόνια. Η χρηματοδότηση της έρευνας σε διεθνές επίπεδο, ακόμη και οι μισθοί των ερευνητών ή για να μην πάμε μακριά η ακαδημαϊκή τους εξέλιξη, καθορίζονται πλέον από αυτόν τον αριθμό. Το ερώτημα είναι, αν μπορεί ένας αριθμός να σηματοδοτήσει την αξιοπιστία ενός επιστημονικού περιοδικού, την επιστημονική αξία των άρθρων του, ή την αξία των ερευνητικών πρωτοκόλλων ή των ιδρυμάτων;

Θέμα πρώτον: Μικρό μέγεθος του δείγματος. Το 2005 το ISI (Institute for Scientific Information) είχε μια βάση δεδομένων σε άρθρα από 13673 περιοδικά στις ιατρικές και φυσικές επιστήμες (αυτά σήμερα πρακτικά μετρώνται) σε σύνολο 126000 επιστημονικών περιοδικών, με σαφή προτίμηση σε αγγλόφωνα και με κυριαρχία των εκδόσεων από την Βόρειο Αμερική. Για παράδειγμα το 1995 υπολογίστηκε, ότι υπήρχε η τάση οι συγγραφείς, επιλεκτικά να αναφέρονται σε άρθρα γραμμένα στην εθνική τους γλώσσα, με αποτέλεσμα οι μισές των αναφορών να είναι σε επιστήμονες από τις ΗΠΑ, ο οποίοι είχαν την τάση να αναφέρονται σε ομοεθνείς τους. Ποιος θα αναφερθεί σε μια αξιόλογη εργασία που δεν είναι γραμμένη στην αγγλική ή την μητρική του γλώσσα; Αυτό έχει σε τίποτα να κάνει με την αξία της έρευνας;

Θέμα δεύτερον: Ελλειπείς πηγές άντλησης του δείγματος μέτρησης. Οι δείκτες γίνονται με βιβλιογραφικές αναφορές μόνο από περιοδικά και όχι από βιβλία, κεφάλαια βιβλίων ή ανακοινώσεις σε συνέδρια. Έτσι τα περιοδικά έχουν τον πειρασμό, να μην δημοσιεύουν πράγματα που δεν θα τους δώσουν πόντους, δηλαδή ετεροαναφορές, όπως πρόσθετο υλικό (supplements) από διάφορες επιστημονικές συναντήσεις. Από την άλλη επιλέγουν άρθρα ανασκόπησης, ή τεχνικές αναφορές που είναι σίγουρο ότι θα έχουν μεγάλη αναφορά, με αποτέλεσμα τον περιορισμό του αριθμού των πρωτότυπων ερευνητικών εργασιών που δεν πουλάνε τόσο στην διαμόρφωση του IF.

Θέμα τρίτον: Το αντίκρισμα του άρθρου σε επιστημονική αξία. Η παρουσία ενός άρθρου σε ένα περιοδικό, δεν σημαίνει ότι το άρθρο αξίζει, αλλά μπορεί να παίρνει το άρθρο από το περιοδικό και όχι να προσφέρει το άρθρο στο περιοδικό. Περιοδικά με υψηλό IF, συγκεντρώνουν εργασίες που θα μπορούσαν να δημοσιευτούν σε περισσότερο εξειδικευμένα περιοδικά και να βοηθήσουν τον επιστημονικό πλουραλισμό. Για παράδειγμα, ένα εξαιρετικό περιοδικό στον χώρο της τοπικής αναισθησίας το Anesthesia Progress, ή στον χώρο των εμφυτευμάτων το Implant Dentistry δεν έχει IF. Αυτό μήπως μειώνει την αξία τους; Από την άλλη όμως πώς θα στείλουν οι ερευνητές εργασίες, όταν εξαιτίας αυτού του γεγονότος αυτές θεωρηθούν υποδεέστερες από άλλες;

Θέμα τέταρτον: Το θέμα της έρευνας. Το IF δεν επιτρέπει συγκρίσεις όταν πρόκειται για διαφορετικά πεδία έρευνας. Οι ετεροαναφορές επηρεάζονται από την δυναμική του πεδίου έρευνας αλλά και το μέγεθος του επιστημονικού πεδίου. Η επιλογή του θέματος της έρευνας, θα καθορίσει και την πιθανότητα που έχει αυτή να γίνει υψηλά αναφερόμενη. Έτσι για παράδειγμα, επιστήμονες που κάνουν έρευνα για το AIDS έχουν αυξημένη πιθανότητα να αναφερθούν από άλλους, σε σχέση με αυτούς που μελετούν την τοπική αναισθησία. Αυτό δεν δημιουργεί μια σύγχρονη δικτατορία στην έρευνα, που οδηγεί την έρευνα εκεί που πουλάει περισσότερο ή υπάρχουν οικονομικά συμφέροντα; Αναρωτιέται κανείς, μια επιδημιολογική μελέτη στην Ελλάδα έχει για ένα βορειοαμερικάνικο περιοδικό με υψηλό IF σημασία, την στιγμή που η αξία της έρευνας για εμάς, έχει ύψιστη σημασία, για την ποιότητα της υγείας των παιδιών μας, άσχετα αν δημοσιεύεται στο ταπεινό «ΣΤΟΜΑ»; Τι γίνεται επίσης όταν αλλάζουν οι προτεραιότητες της έρευνας; Πρέπει να αλλάξει ο ερευνητής πεδίο επειδή το προηγούμενο τώρα δεν πουλάει; Αν είναι πανεπιστημιακός με αυξημένη διδακτική ευθύνη, τι θα πει στους μαθητές του;

Θέμα πέμπτον: Η ουσία της έρευνας. Παράμετροι που καθορίζουν την ποιότητα της έρευνας μπορεί να περάσουν απαρατήρητες με το IF, όπως: σχεδιασμός της έρευνας, το θέμα που πραγματικά ερευνάται σε σχέση με την πρωτοτυπία του, οι κατάλληλες στατιστικές μεθοδολογίες, οι γενικεύσεις σε άλλες ομάδες, αλλά και το αν ο συγγραφέας είναι πρώτο όνομα ή είχε ουσιαστική συμβολή στην έρευνα, γιατί μπορεί και να είχε διακοσμητικό χαρακτήρα.

Θέμα έκτον: Η αναγνωσιμότητα του μέσου. Στην σημερινή εποχή που αρκετά περιοδικά προσφέρουν open access στο διαδίκτυο, η αξία μιας έρευνας δεν έχει να κάνει μόνο με τα περιοδικά που υπάρχουν στις πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες, αλλά και από το πόσο αυτά διαβάζονται, με το κατέβασμα των άρθρων είτε σε pdf ή από τα site των εκδοτικών οίκων στο internet. Αυτή η παράμετρος δεν θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη; Δεν είναι και αυτό ένας δείκτης αξίας για την εργασία, που ο καθένας μας ως χρήστης γνώσης την αξιοποιεί; Ένας άλλος παράγοντας είναι η συχνότητα κυκλοφορίας του περιοδικού. Αυτά που είναι για παράδειγμα μηνιαία, έχουν περισσότερες πιθανότητες από τα διμηνιαία να αναφερθούν. Αυτό έχει να κάνει σε τίποτα με την ποιότητα της δημοσιευμένης σε αυτά έρευνας; Και τι γίνεται με τον χρόνο που παίρνει να δημοσιευτεί ένα άρθρο με όλες τις διορθώσεις από τους κριτές; Αν αυτό πάρει δύο χρόνια μετά πόσο επίκαιρη μπορεί να είναι η έρευνα σου για να αναφερθεί κάποιος σε αυτήν;

Θέμα έβδομον. Τι πιθανότητες έχεις να σε αναφέρει κάποιος. Σε μια μελέτη που έγινε από το 1900 μέχρι το 2005 βρέθηκε ότι μόνο το 0.5 % αναφέρθηκε πάνω από 200 φορές και ότι τα μισά άρθρα δεν αναφέρθηκαν ποτέ.

Θέμα όγδοο. Η έκταση των βιβλιογραφικών αναφορών. Μερικά περιοδικά βάζουν περιορισμούς στον αριθμό των αναφορών. Αυτό δεν έχει νομίζετε επιπτώσεις στην δυνατότητα που έχει κάποιος να σε αναφέρει;

Θέμα ένατο. Τι μας διδάσκει η ιστορία. Παίρνει συνήθως αρκετά χρόνια, πριν τα δεδομένα και τα θέματα που θίγουν σημαντικά άρθρα να αποκτήσουν ευρύτερο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα. Ένα παράδειγμα που τεκμηριώνει την αποτυχία του IF που αναφέρεται μόνο στα δύο προηγούμενα χρόνια. Ένα πολύ μεγάλο και εξαιρετικά προσεγμένο επιστημονικό έργο που πραγματοποιήθηκε και δημοσιεύτηκε στην δεκαετία του 1960 από την ομάδα Branemark στο πανεπιστήμιο Goteborg της Σουηδίας, έγινε ευρέως γνωστό είκοσι τουλάχιστον χρόνια αργότερα! Και αν υποθέσει κανείς ότι, ένα πειραματικό έργο είναι πιο δύσκολα αναγνωρίσιμο, είναι εντυπωσιακό ότι ακόμα και τα κλινικά αποτελέσματα δέκα ετών που δημοσιεύτηκαν το 1977 πέρασαν απαρατήρητα. Είναι ενδεικτικό, ότι στην διάσκεψη που οργανώθηκε το 1978 από το Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας των ΗΠΑ (ΝΙΗ), με σκοπό να εκτιμήσουν την αποτελεσματικότητα των εμφυτευμάτων που χρησιμοποιούνταν εκείνη την περίοδο, δεν υπάρχει καμιά αναφορά στο έργο του Branemark. Μόλις το 1982 στην επονομαζόμενη διάσκεψη του Toronto δημοσιοποιήθηκαν στο αμερικανικό ερευνητικό κοινό, οι επιτεύξεις των Σουηδών συναδέλφων τους. Οι λόγοι για τους οποίους καθυστέρησε η διάδοση αυτής της τόσο σημαντικής γνώσης, θα μπορούσαν να αποδοθούν στην δυσκολία διάχυσης γνώσης εκείνη την εποχή, αλλά ακόμη και στην δυσπιστία της αμερικανικής επιστημονικής κοινότητας απέναντι στην ευρωπαϊκή. Δηλαδή ο Branemark στερείτο αναγνωσιμότητας!

Ως επίλογος: «Είναι θαυμαστό πως οι ερευνητές στηρίζονται σε μια μη επιστημονική μέθοδο για την εκτίμηση της επιστημονικής ποιότητας ενός άρθρου όπως είναι αυτή με το IF» (Steven Lock, Emeritus Editor of the British Medical Journal).

Αν θέλετε να εμβαθύνετε διαβάστε:

1. Impact factor: Is it dragging science off course? CURRENT 1782 SCIENCE, VOL. 89, NO. 11, 10 DECEMBER 2005, pg. 1782

2. The Journal Impact Factor: Too Much of an Impact? Ann Acad Med Singapore 2006;35:911-6

3. Understanding the Limitations of the Journal Impact Factor. J Bone Joint Surg Am. 2003;85:2449-2454.

4. Factors and indices are one thing, deciding who is scholarly, why they are scholarly, and the relative value of their scholarship is something else entirely. Ethics Sci Environ Polit 8: 1–3, 2008

5. Βιολογία οδοντικών εμφυτευμάτων. Γ. Μακρής. University Studio Press 2005, σελ. 12-14

Το θέμα μας είναι η ανώτατη εκπαίδευση. Υπάρχουν 2 ειδών ανάγκες που πρέπει να δημιουργούν ανάλογες κατευθύνσεις και δράσεις. Υπάρχει η ανάγκη της επαγγελματικής αποκατάστασης, της εκπαίδευσης δηλαδή που πρέπει να στοχεύει στην απόκτηση επαγγελματικών δεξιοτήτων (βλέπε οδοντίατρος). Όλοι καταλαβαίνουμε, ότι σπουδάζοντας για παράδειγμα κάποιος οδοντιατρική, νομική κτλ, δεν ενδιαφέρεται να φιλοσοφήσει περί του πόνου ή περί της οδοντικής παθολογίας, αλλά θέλει να ανοίξει ένα οδοντιατρείο. Το μόνο που ενδιαφέρει καλώς ή κακώς, είναι η απόκτηση ενός πτυχίου, το οποία σε μας ισοδυναμεί με την άδεια άσκησης επαγγέλματος. Από την άλλη, υπάρχει η ανάγκη απόκτησης γνώσης στα πλαίσια μιας φιλοσοφικής αναζήτησης. Μπορεί κάποιος να θέλει να σπουδάσει θεολογία, για να προσεγγίσει το θείο με μια άλλη προοπτική. Μια σύγχρονη εκπαίδευση, που αντιλαμβάνεται ότι η γνώση είναι και προϊόν, στα πλαίσια μια αγοράς γνώσης, που ήδη υπάρχει άσχετα αν δεν θέλουμε να το παραδεχτούμε, θα πρέπει να έχει την ευελιξία να προσφέρει αυτό για το οποίο υπάρχει ζήτηση. Διαφορετικά θα μένει ουραγός, εθελοτυφλώντας, αρνούμενη να αποδεχτεί την σύγχρονη αναγκαιότητα.

Η οδοντιατρική εκπαίδευση στην Ελλάδα παρέχεται από το δημόσιο πανεπιστήμιο. Το κράτος παρέχει και χρηματοδοτεί τις υποδομές, τα κτίρια, τον εξοπλισμό, τους δασκάλους, τα βιβλία, και τα υλικά. Όλοι γνωρίζουν ότι σε σχέση με το τελευταίο, τα υλικά δηλαδή, οι ανάγκες μιας οδοντιατρικής σχολής είναι τόσο μεγάλες, που δεν μπορούν να καλυφτούν σε καμιά περίπτωση από τον ισχνό κρατικό προϋπολογισμό. Δεν ξέρω αν υπάρχει άλλη σχολή, με τόσο μεγάλες αλλά και αυξανόμενες ανάγκες σε υλικά και εξοπλισμό. Ακόμη και η ιατρική, νομίζω καλύπτεται άνετα από το γεγονός, ότι το κράτος χρηματοδοτεί τα νοσοκομεία, αλλά πληρώνουν και τα ασφαλιστικά ταμεία από τις εισφορές των εργαζομένων, και έτσι δεν υπάρχει πρόβλημα χρηματοδότησης. Στην δική μας την περίπτωση, παρατηρείται νομίζω ένα μοναδικό φαινόμενο: το κράτος πληρώνει την δωρεάν παροχή περίθαλψης των ασθενών, οι οποίοι στα πλαίσια της εκπαίδευσης των φοιτητών απολαμβάνουν κάτι που δεν νομίζω να έχει άλλο προηγούμενο στην χώρα μας.

Πρώτη πηγή εσόδων: γιατί να μην πληρώνουν οι ασθενείς τουλάχιστον το κόστος αυτού που τους παρέχεται, το οποίο χωρίς υπερβολή, στις περισσότερες των περιπτώσεων είναι ποιοτικά καλύτερο, από το αντίστοιχο του ιδιωτικού τομέα; Μπορούμε να διατηρήσουμε το κοινωνικό μας πρόσωπο, ακόμα ενδεχομένως καλύπτοντας και την προσθετική δαπάνη για άτομα με ειδικές ανάγκες, ή αποδεδειγμένα άπορα, αλλά γιατί να μην πληρώνουν αυτοί που έχουν την δυνατότητα και είναι και οι περισσότεροι, το κόστος αυτού που τους προσφέρεται; Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει μια πηγή εσόδων. Ήδη το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα χωρίς πρόβλημα, όπου οι ασθενείς καταβάλουν αδιαμαρτύρητα το τίμημα, για τις υπηρεσίες τις οποίες δέχονται. Γιατί άλλωστε να μην πληρώνουν αυτοί που χρησιμοποιούν μια υπηρεσία, όπως συμβαίνει με το δημόσιο ρεύμα που καταναλώνουμε ή με τα διόδια των δρόμων που χρησιμοποιούμε; Ας προσθέσουμε επίσης, το ότι όλοι μας εκτιμάμε πραγματικά αυτό το οποίο πληρώνουμε.

Δεύτερη πηγή εσόδων: Τα δίδακτρα από το μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών, που παρά τις σχετικές διακηρύξεις πηγαίνουν και στην προπτυχιακή εκπαίδευση. Αυτό νομίζω ότι είναι άλλωστε και δίκαιο από την στιγμή, που το μεταπτυχιακό πρόγραμμα δεν έχει δικές του υποδομές και χρησιμοποιεί το προπτυχιακό εξοπλισμό, το προπτυχιακό προσωπικό (το οποίο δεν αμείβεται επιπλέον για αυτή την πρόσθετη εκπαιδευτική διαδικασία), τις προπτυχιακές αίθουσες διδασκαλίας αλλά και τα εποπτικά μέσα. Από την στιγμή που υπάρχει αυξημένη μεταπτυχιακή ζήτηση, νομίζω πως θα πρέπει να αυξηθούν τα δίδακτρα (να υπάρχει όμως η δυνατότητα υποτροφιών ή χορηγιών) και να γίνουν περισσότερο αντικειμενικά τα κριτήρια της επιλογής, για να μην εκτιθέμεθα ανεπανόρθωτα. Αυτό το αυξημένο έσοδο, θα μπορούσε να διοχετευτεί επίσης ανταποδοτικά στο προπτυχιακό πρόγραμμα.

Τρίτη πηγή εσόδων: Δωρεές, χορηγίες από ιδιώτες ή εταιρείες. Δεν καταλαβαίνω, γιατί πρέπει να είμαστε δογματικοί, δέσμιοι διαφόρων ιδεολογημάτων. Να μην πληρώσουν οι ασθενείς, να μην πληρώσουν οι φοιτητές (κατανοητό), να μην μας πληρώσουν οι εταιρείες και να τα πληρώνει όλα ο πλούσιο κράτος μας. Πρέπει επιτέλους να δούμε κατάματα την πραγματικότητα. Ζούμε σε έναν κόσμο, όπου τίποτα δεν είναι δωρεάν, εκτός από την οδοντιατρική στο ΑΠΘ. Είμαστε παγκόσμια πρωτοπορία. Τελικά χρηματοδοτούν οι γονείς των φοιτητών, ως «χρυσοί χορηγοί» την θεραπεία των βορειοελλαδιτών.

Τέταρτη και τελευταία και σημαντικότερη πηγή εσόδων: Τα πανεπιστήμια είναι ΝΠΔΔ. Μήπως έχουν και αυτά την δυνατότητα να ιδρύσουν άλλα πανεπιστήμια; Τι θέλω να πω. Πριν αρχίσετε να ουρλιάζετε, προσπαθήστε να μπείτε στην λογική μου. Έχουμε ανάγκη χρημάτων. Έχουμε τις υποδομές, το προσωπικό, τα προγράμματα σπουδών, την εμπειρία αλλά και πιθανούς δασκάλους ή άλλους που θα προσλάβουμε με εξαιρετικές μεταπτυχιακές σπουδές. Γιατί η δημόσια οδοντιατρική, να μην αναλάβει με ένα παρόμοιο πρόγραμμα σπουδών, σε ένα ωράριο πχ 5-10 μ.μ., αυτό που ούτως ή άλλως κάποιοι θα πάνε να το κάνουν στις γειτονικές χώρες; Ξορκίζοντας το κακό μπορούμε να το αποφύγουμε; Αυτοί που έχουν την δυνατότητα, δεν θα πάνε να πληρώσουν κάπου αλλού; Ας πληρώσουν λοιπόν το δημόσιο πανεπιστήμιο, με ένα τεράστιο οικονομικό όφελος για τους φοιτητές του, αλλά και κάτι επίσης σημαντικό: την δυνατότητα στο δημόσιο πανεπιστήμιο, να καθορίζει τις εκπαιδευτικές εξελίξεις, να ορίζει τους κανόνες , την ισότητα των ευκαιριών, αλλά και την ποιότητα της οδοντιατρικής εκπαίδευσης συνολικά, αλλά και να πάψει μια απαράδεκτη κατάσταση που έχει ήδη δημιουργηθεί και θα λάβει στο μέλλον τεράστιες διαστάσεις. Αυτή την στιγμή, κάποιος με δέκα έδρες, ιδρύοντας ένα κέντρο ελευθέρων σπουδών, παρακάμπτοντας το άρθρο 16, μπορεί να συνεργαστεί με ένα ξένο πανεπιστήμιο και να βγάζει στην αγορά οδοντιάτρους με ίσα με εμάς επαγγελματικά δικαιώματα, στα πλαίσια μιας ελεύθερης ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας. ΄Η μην ξεχνάμε και τις διάφορες «επιστημονικές» εταιρείες που έχουν δημιουργηθεί πρόσφατα και μετεκπαιδεύουν οδοντιάτρους, κάτι που δυστυχώς δεν μπορεί να κάνει το δημόσιο πανεπιστήμιο. Ότι δεν καταφέρουμε να κάνουμε εμείς, θα το βρούμε αναγκαστικά μπροστά μας. Υπάρχει νομίζω ένα ανάλογο παράδειγμα, από την λειτουργία των απογευματινών ιατρείων των νοσοκομείων, όπου δόθηκε η δυνατότητα προσφοράς ιατρικών υπηρεσιών σε ανθρώπους, που ούτως ή άλλως θα πήγαιναν στον ιδιωτικό τομέα, αξιοποιώντας δημόσιους ανθρώπινους πόρους και υποδομές.

Τελειώνοντας θέλω να δώσω μια αισιόδοξη προοπτική. Η κρίση στην παιδεία, στην κοινωνία, ακόμα και στην οικογένεια δεν είναι αναγκαστικά κάτι κακό. Είναι η ευκαιρία που σου δίνεται να κάνεις την αυτοκριτική σου, να μην εφησυχάζεις και να γίνεσαι καλύτερος. Φτάνει, να έχεις την δυνατότητα, να αντιμετωπίζεις τις αιτίες του προβλήματος χωρίς δογματισμούς. Η πανεπιστημιακή κοινότητα πρέπει να αποδείξει, ότι δεν είναι μια αποστεωμένη μειοψηφία αλλά ένα δημιουργικό κομμάτι της κοινωνίας, που μπορεί με την δύναμη του πνεύματος να αποτελέσει πρωτοπορία. Όχι δύναμη συντήρησης, αλλά υπέρβασης και προοπτικής. Νομίζω πως έβαλα κάποιες βάσεις για έναν διάλογο, που πρέπει να γίνει όχι μόνο στην σχολή μας αλλά και γενικότερα.

ΝΙΚΟΣ ΝΤΑΜΠΑΡΑΚΗΣ

Είμαστε νομίζω σαν κοινωνία όμηροι μετά το 1974, μιας κατάστασης όπου η λειτουργία της δημοκρατίας ακόμα δεν έχει αποκατασταθεί. Αυτό το αντιμετωπίζεις καθημερινά στην πράξη, όπου βλέπεις ένα κράτος να παρακολουθεί αμήχανο την αγορά να κερδοσκοπεί, τους εργολάβους να λαδώνουν, τους κρατικούς λειτουργούς να χρηματίζονται, τον μη προνομιούχο και τον συνταξιούχο να συνθλίβεται και τον μετανάστη να κακοποιείται και να γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης. Εμείς μείναμε με την εντύπωση, ότι επειδή διαβάζουμε ελεύθερα μια εφημερίδα και τα κόμματα λειτουργούν (ή ασυδοτούν) χωρίς περιορισμούς, έχουν μπει οι βάσεις για την δημοκρατία, την οποία οι περισσότεροι παραβιάζουν στην πράξη. Κάθε φορά που ενεργώ εγωιστικά και ατιμώρητα εις βάρος του συνανθρώπου μου, γίνομαι ένας μικρός φασίστας που υπονομεύω την λειτουργία του συνόλου. Έτσι φαινόμενα έξαρσης της βίας είτε στα γήπεδα, ή στα πανεπιστήμια νομίζω ότι ωχριούν σε μια ζουγκλοποιημένη κοινωνία όπου επικρατεί το δίκιο του ισχυρότερου. Η σκληρή καθημερινότητα, περνάει στους περισσότερους απαρατήρητη και ξυπνάμε από τον λήθαργο μας κάθε φορά που αυτή έρχεται με έναν τρόπο στην επικαιρότητα.

Η εξωκοινοβουλευτική «αριστερά» και τα κοινοβουλευτικά παρακλάδια της, έχουν επιλέξει να κατεβαίνουν στις εκλογές και να διεκδικούν την ψήφο μας. Αποδέχονται μια διαδικασία σε συνθήκες δημοκρατίας, όπου τους δίνεται η δυνατότητα να διεκδικήσουν μια μερίδα στην πολιτική και την κοινωνία. Η συμπεριφορά όμως και η πρακτική τους αποδεικνύουν περίτρανα, ότι δεν έχουν αποδεχτεί το αποτέλεσμα των εκλογών. Αρνούνται το ότι είναι μειοψηφία, επειδή ο λαός τους έχει βάλει στο περιθώριο και διεκδικούν αλαζονικά να γίνουν το επίκεντρο των εξελίξεων, σε μια κοινωνία που βρίσκεται σε αδράνεια. Μήπως το γεγονός ότι η αριστερά στην Ελλάδα έχασε ιστορικές ευκαιρίες να κυβερνήσει μετά από εμφύλιους, βίες και νοθείες, χούντες και καπελώματα από το ΠΑΣΟΚ πιστεύει ότι τους χρωστάμε και από πάνω; Ή πιστεύουν ότι η επιρροή τους στην κοινωνία είναι μεγαλύτερη από την ψήφο που παίρνουν στις εθνικές εκλογές και συμπεριφέρονται με έναν μεγαλοιδεατισμό που δεν διαφέρει σε τίποτα από τον Καρατζαφέρη;

Εγώ ποτέ δεν κατάλαβα παρά τις αριστερές καταβολές μου, γιατί για παράδειγμα ο δεξιός είναι ανήθικος και ο αριστερός είναι εκ φύσεως δημοκράτης. Η ιστορία στην Ελλάδα έδειξε δυστυχώς, ότι τα λαμόγια δεν έχουν ιδεολογία, και ότι οι αριστερές τσέπες έχουν το ίδιο βάθος με τις δεξιές. Απλά ο δεξιός είναι ενίοτε περισσότερο αδέξιος. Η λογική που επικράτησε στην Ελλάδα, ότι «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη», του αγρότη, του φοιτητή, μας οδήγησε μεταπολιτευτικά σε αυτήν εδώ την κατάσταση. Το δίκιο ορίζεται στο μπερδεμένο μυαλό ορισμένων και αναλαμβάνεται δράση στο όνομα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων διαφόρων συντεχνιών, είτε αυτοί είναι φορτηγατζήδες ή αγροτοπατέρες ή αναρχοφοιτητοσυνδικαλιστές.

Ας μην τρέφουμε αυταπάτες. Είμαστε σαν κοινωνία όμηροι όλων αυτών που αρνηθήκαμε να τους κάνουμε κυβέρνηση και που η «δημοκρατία» τους επιτρέπει να ασυδοτούν ανενόχλητοι. Αρνηθήκαμε να πραγματοποιήσουμε το όραμα τους, όπως είναι σχεδιασμένο μέσα στο μπερδεμένο μυαλό τους και τώρα οφείλουμε να τους υποστούμε. Είμαστε μια κοινωνία, όπου αυτοί που κινούνται στο περιθώριο έχουν αναλάβει εργολαβικά να διαφεντεύουν στην ζωή μας. Είναι αυτή η τιμωρία μας γιατί δεν τους ψηφίζουμε την στιγμή που ξέρουν καλύτερα από εμάς το συμφέρον μας. Στην Ελλάδα θα συνεχίσει να αργοπεθαίνει το δημόσιο πανεπιστήμιο, όμηρος αντιδραστικών ομάδων και σκοταδιστικών αντιλήψεων. Μια ακόμη ευκαιρία για κάτι καινούργιο θα χαθεί. Ας τους χαιρόμαστε!

Όλοι νομίζω μπορούν με το μέρος τους να συμβάλλουν θετικά μέσα από ένα δημιουργικό κλίμα συνεννόησης, που θα αποτελέσει την αφετηρία για την δρομολόγηση της προόδου στην σχολή μας. Νομίζω ότι κανέναν δεν εξυπηρετεί η αδράνεια και η οπισθοδρόμηση.

Η μεγάλη αποχή από μια τέτοια συζήτηση, περνάει πολλά μηνύματα, που πρέπει να αναλυθούν αν θέλουμε να καταλήξουμε σε ένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Από την μια μεριά πολλοί δυστυχώς φοιτητές απουσιάζουν από τέτοιες ουσιαστικές μαζικές διαδικασίες, όπου τους δίνεται η δυνατότητα να καταθέσουν τον προβληματισμό τους, άσχετα από παρατάξεις. Μήπως τελικά αδικούμε τις παρατάξεις και τις κρίνουμε αυστηρά, όταν σε περιπτώσεις που δίνεται το βήμα στον ανεξάρτητο φοιτητή, συναντούμε από μέρους του μια αδιαφορία; Εδώ έχει γίνει ολόκληρος αγώνας για να συμμετέχουν οι φοιτητές στις εκλογές των πρυτανικών αρχών και παρ’όλα αυτά, έχει κανείς την εντύπωση ότι το κυνήγι ενός «χαρτιού», ή ενός σφραγίσματος έχει μεγαλύτερη σημασία στο μυαλό ορισμένων, από τον προβληματισμό για το μέλλον της εκπαίδευσης. Δεν είναι τυχαίο, ότι σήμερα ακόμα και τα εργαστήρια δεν σταμάτησαν την λειτουργία τους. Η κοινωνία σε αδράνεια και στασιμότητα είναι σίγουρα ασφαλής για όλους αυτούς που φοβούνται το νέο. Από την άλλη είμαι σίγουρος ότι η απουσία μελών ΔΕΠ, που σίγουρα έχουν άποψη την οποία και διατυπώνουν στις γενικές συνελεύσεις τμήματος, βοά. Δείχνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο, ότι σε αυτήν την σχολή, ένα βασικό πρόβλημα, είναι η έλλειψη συνεννόησης και η απουσία ενός κλίματος εμπιστοσύνης. Η οδοντιατρική σχολή στο σύνολό της, σε εμένα προσωπικά δίνει την εικόνα μιας οικογένειας όπου υπάρχουν ζητήματα υπαρκτά, τα οποία δεν τα έχουμε συζητήσει γιατί δυστυχώς δεν μπορούμε να συνυπάρξουμε.

Για να υπάρξει όμως συνεννόηση και συνεργασία, είναι απαραίτητο να συμβάλουν όλοι ισότιμα και να θυσιάσουν κάτι από αυτό που κατέχουν. Για να γίνω πιο σαφής, πρέπει αρχικά να πω ότι τουλάχιστον η δική μου εντύπωση στον χώρο αυτό που ζούμε καθημερινά, είναι ότι έχουν στηθεί οχυρώματα πίσω από τα οποία είμαστε κρυμμένοι και αυτή μας η ανασφάλεια αποτελεί τροχοπέδη για την πρόοδο. Οχύρωμα μπορεί να είναι ο τίτλος μου, το αντικείμενό μου, πράγματα που κατέχω, έχω αγωνιστεί για αυτά και αμύνομαι αισθανόμενος ότι απειλούμαι. Όταν λοιπόν νιώθεις απειλή είναι εξαιρετικά δύσκολο, να συμβάλεις ουσιαστικά σε ένα πράγμα που ξεφεύγει από τον έλεγχό σου και φοβάσαι ότι κάποια στιγμή θα στραφεί εναντίον σου. Έτσι έχεις την τάση θέλοντας να κατοχυρώσεις για παράδειγμα το αντικείμενό σου, να το διδάσκεις, να το περιλαμβάνεις σε βιβλία, με αποτέλεσμα κοιτάζοντας κανείς το πρόγραμμα σπουδών, να βλέπει αρκετές αλληλεπικαλύψεις.

Πρέπει νομίζω να ξεκαθαρίσουμε ποιος θα διδάσκει τι και αυτό δεν σημαίνει κατοχή του αντικειμένου, απλά στα πλαίσια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, θα πρέπει να υπάρξει μια αναγκαία τυποποίηση. Αυτά όσον αφορά το προπτυχιακό επίπεδο, γιατί σε μεταπτυχιακό επίπεδο, μπορεί να υπάρχει μια σχετική ελευθερία, από την στιγμή που στην επιστήμη δεν υπάρχουν στενά σύνορα, αλλά και η μεταπτυχιακή εκπαίδευση πρέπει να εμβαθύνει και όχι να διευρύνει. Τελειώνοντας τις σκέψεις μου μπορώ να πω βλέποντας μπροστά, ότι όταν μετά από μερικά χρόνια θα έχουν αποχωρήσει (λόγω ηλικίας) όλοι αυτοί που έχουν εμπλακεί σε διενέξεις και αντιπαραθέσεις, η νέα γενιά δασκάλων, έχοντας κτίσει ελπίζω, άλλου τύπου σχέσεις και συνεργασίες, θα μπορέσει νομίζω να δει την νέα πραγματικότητα στην εποχή της περισσότερο νηφάλια.

ΝΙΚΟΣ ΝΤΑΜΠΑΡΑΚΗΣ

«Η επίθεση και η υπονόμευση κατά του Δημόσιου Πανεπιστήμιου στην οποία πρωτοστατούν μειοψηφικές ομάδες φοιτητών και ένα μέρος της ΠΟΣΔΕΠ έχει φτάσει πλέον σε καταστάσεις παροξυσμού και στην καταπάτηση των στοιχειωδών δημοκρατικών κανόνων. Όσο περιθωριοποιούνται οι αντιλήψεις τους τόσο πιο αντιδημοκρατική γίνεται η συμπεριφορά τους. Η άρνηση της καθολικής ψηφοφορίας των φοιτητών αποτελεί την κορύφωση του παραλογισμού αλλά και της μικροπολιτικής. Παρατάξεις που παίρνουν μόλις 5% ή 3% στις φοιτητικές εκλογές καίνε και αρπάζουν κάλπες, κλειδώνουν πανεπιστημιακά κτίρια, επειδή η καθολική ψηφοφορία θα τις οδηγήσει στην περαιτέρω συρρίκνωση. Δυστυχώς όμως το πρόβλημα δεν είναι αυτές οι μειοψηφίες αλλά η κάλυψη που δίνουν ορισμένα κόμματα για λίγα ποσοστά στις δημοσκοπήσεις και κάποια ΜΜΕ για λίγα δέκατα τηλεθέασης ή αναγνωσιμότητας.
Ακόμα χειρότερα, η υποτιθέμενη καθολική απόρριψη του νόμου-πλαίσιου (ψευδεπίγραφη, γιατί οι διατάξεις για τις εξελίξεις των μελών ΔΕΠ δεν αμφισβητήθηκαν ούτε στιγμή από την ΠΟΣΔΕΠ) αποτελεί καθολικά λαθεμένη επιλογή. Πρώτον, γιατί ο νόμος δεν είναι «πλαίσιο» αλλά συρραφή διατάξεων, πολλών αρνητικών και ανεφάρμοστων, και ορισμένων σε θετική κατεύθυνση. Δεύτερον, γιατί παρατείνει την εντύπωση ότι η μεταρρύθμιση της Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι υπόθεση «πλαισίων» και όχι μακροχρόνια στρατηγική προσπάθεια που απαιτεί όραμα, έμπνευση, χρήματα, θάρρος και συναίνεση. Τρίτον, γιατί εμποδίζει την ακαδημαϊκή κοινότητα να μετατρέψει διατάξεις του νόμου όπως ο προγραμματισμός, η αξιολόγηση, η λογοδοσία σε δικά της εργαλεία που θα επιβάλλουν την αυτονομία και την απεξάρτηση των ΑΕΙ από τον κρατικό-κομματικό εγκλωβισμό. Τέταρτον, γιατί αφήνει στάσιμη την προσπάθεια μεταρρυθμίσεων στον στενό ορίζοντα που θέλησε και θέλει η κυβέρνηση, αντί να ανοίξουμε με δική μας πρωτοβουλία τολμηρότερα την ατζέντα μιας ουσιαστικότερης και δημοκρατικότερης μεταρρύθμισης.»

Όσο βρισκόμαστε στο έλεος όλων αυτών των μειοψηφιών το πανεπιστήμιο, όχι μόνο δεν πρόκειται να δει άσπρη μέρα, αλλά σύντομα θα κλαίμε πάνω στα αποκαΐδια του. Ας μην γελιόμαστε, όσο κάνουν κουμάντο οι «νταβατζήδες» της πολιτικής και οι επαγγελματίες συνδικαλιστές που πάντα εξαργυρώνουν την εμπλοκή τους στα κοινά, τίποτε δεν θα πάει μπροστά.

Η πανεπιστημιακή κοινότητα εδώ και λίγο καιρό, παρακολουθεί με αγωνία τον εκφυλισμό του δημόσιου πανεπιστημίου. Ο υπουργός το υπονομεύει με άστοχες δηλώσεις περί «σοκ», βάζοντας ασφυκτικά περιθώρια και ωθώντας την αντιπαράθεση στα άκρα, τηρώντας μια αδιάλλακτη στάση. Δίνει την σκυτάλη σε κάθε λογής αντικοινωνικά στοιχεία, που εκμεταλλευόμενα το ότι το δημόσιο πανεπιστήμιο κατάντησε ένα ξέφραγο αμπέλι, έχουν αρχίσει να καταπατούν κάθε έννοια δημοκρατίας, κλέβοντας κάλπες, σκίζοντας ψηφοδέλτια και απαλλοτριώνοντας την δημόσια περιουσία.

Αναρωτιέμαι ποιος σοβαρός ακαδημαϊκός άνθρωπος, θα καθίσει να εργαστεί σε έναν χώρο, όπου κυριαρχεί ο νόμος της ζούγκλας και όπου νόμος είναι το δίκιο του αναρχοσυνδικαλιστή δασκάλου ή μαθητή. Τι σοβαρή έρευνα μπορείς να κάνεις, όταν σου κλειδώνουν την πόρτα, αφήνοντας πεινασμένα πειραματόζωα ή ευαίσθητα παρασκευάσματα και αντιδραστήρια που έχεις πληρώσει από την τσέπη σου να καταστρέφονται, με το επιχείρημα ότι όλοι οφείλουν να πληρώσουν το τίμημα των αγώνων αυτών των μειοψηφιών.

Έχουμε από την μια, την δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση που έχει το στοιχειώδες δικαίωμα να δώσει μια πρόταση μεταρ�