Το “Άξιον Εστί”, ο Ακης Γαβριηλίδης, η θυματοποίηση και ο Ronald Laing:

Εφόσον ο Οδυσσέας Ελύτης αποφάσισε να "ζήσει μέσα στο πετσί του" το ίδιο το (συλλογικό) "δράμα της ελληνικής ψυχής", μου φάνηκε λογικό και αυτονόητο το να ζήσει επίσης και ορισμένες... αντιφάσεις αυτής της "συλλογικής ψυχής", καθώς και να μιλήσει μέσα από καθαρά δικές της δοξασίες ή πεποιθήσεις (π.χ. την "Αυλή των Προβάτων" που κριτικάρει πολύ σκληρά ο Άκης Γαβριηλίδης). Ας προσέξουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον το πολυεπίπεδο και πολυδιάστατο νόημα αυτού του έργου. Αφορούσε πρωτίστως την Ελληνική Ψυχή, αλλά... δεν την ονόμασε φανερά "Ελληνική Ψυχή", αφού (κατά βάθος) φάνηκε ότι αναφερόταν και στην παγκόσμια συλλογική ψυχή της ανθρωπότητας. Αν και αυτή η πλευρά διαψεύδεται -μερικές φορές- από συγκεκριμμένους στίχους στο Άξιον Εστί, παρόλ' αυτά σε ορισμένους άλλους στίχους επιβεβαιώνεται αρκετά εμφανώς. Προφανώς δεν ήθελε καν ο Ελύτης να κάνει αυστηρή διάκριση μεταξύ παγκόσμιας και ελληνικής "αθωότητας"!

Psychedelic Art via Wikipedia

Το "τελετουργικό" ύφος και περιεχόμενο του "Αξιον Εστι" είχε ένα άλλο, πολύ σοβαρό (και χρήσιμο για όλη την ανθρωπότητα) θεμελιακό συστατικό, που μπορεί να συνοψιστεί σε μία "απόλυτη ΜΗ-θυσιαστικότητα". Αυτό το τελευταίο εκφράζεται π.χ. από στίχους όπου (νομίζω) λέει "φέρετε στα μάτια μου ένα δελφίνι, νάναι η ώρα έντεκα. να απομακρύνει το θύμα από το βωμό και να αλλάζει το νόημα του μαρτυρίου" . Αυτή η τελευταία διαπίστωση ανατρέπει όμως την αφελή ή επιφανειακή κριτική κατά του "Αξιον Εστί" που το εκλαμβάνει σαν ένα απλό παραλήρημα θυματοποίησης (του λαού ή/και του ήρωα) με στόχους "νεκρόφιλους".

Ισα-ίσα, το κεντρικό νόημα του "Αξιον Εστι" είναι η απόρριψη της "στάσης του θύματος", καθώς και η απόρριψη (έως πλήρης αντιστροφή) της ίδιας της (έννοιας της) "θυσίας", καθώς και κάθε... θυματο- ποιητικο- γενούς πνευματικότητας, όπως π.χ. των "παιδιών της απάρνησης" και των "εμπόρων που εισπράττουν το κέρδος των δικών τους πτωμάτων" (σε ένα στίχο-καταδίκη οποιουδήποτε "νεκρόφιλου κέρδους").

Το ποίημα εκθειάζει (βεβαίως) τους "αθώους". Αυτοί οι "αθώοι" όμως ("με τη λαλιά που δεν ξέρει από ψέμα"), είναι όλοι εκείνοι για τους οποίους (και στους οποίους) μιλάει ο ποιητής, καθώς και η συλλογικότητα (του υποσυνόλου) των αθώων μιας (αενάως κάτω από εκμετάλλευση) Ανθρωπότητας. Δεν τους προτείνει όμως μία... νεκρόφιλη αυτο-δοξολογία, αλλά (αντίθετα) την "επιστροφή του Σταυρού στο δάσος", την ανατροπή και υπέρβαση της θυσίας, την ελευθέρωσή τους από κάθε νοσηρή προσκόλληση στη θυματοποίησή τους.

Ronald D. Laing

Ε, τελικά o Ελύτης τους προσφέρει αυτό που ο Ronnie Laing θεωρούσε ΠΟΛΥ σπουδαίο "βήμα ίασης προβλημάτων", το λεγόμενο "validation" (το αντίθετο του "invalidation" που χειροτερεύει την Τρέλα). Αυτό ακριβώς το "validation of the Other's Experience" (η "επιβεβαίωση της Εμπειρίας του Άλλου"), πολύ βασική αρχή του Laing, ο Ελύτης το κατέγραψε με τη... φράση "ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ", την ίδια περίπου εποχή που ο Laing ασχολιόταν με την "Πολιτική της Εμπειρίας" (και λίγο αργότερα με το ομώνυμο βιβλίο του, θρυλικό εκείνη την εποχή):

........

Ο Ελύτης αναφερόταν βέβαια στο... ελληνικό "έθνος". Την εποχή που έγραψε το έργο του, οι ακραίες καταστάσεις καταπίεσης που ζούσαν (συλλογικά) οι Έλληνες, και ιδιαιτέρως οι διωγμένοι αγωνιστές/αριστεροί μάλλον... δικαιολογούν με το παραπάνω μία τέτοια (προσωρινή) ενασχόληση με τη "συλλογική ψυχή" που (ίσως λανθασμένα) αποκαλούμε σήμερα "έθνος". Αλλά μέσω μίας δικής του (και πανάρχαιας) "σαμανιστικής" δημιουργικής τρέλας, ο ποιητής προσπάθησε να ενωθεί με "το λαό του", να νοιώσει ο ίδιος τα πάθη και τις εμπειρίες της συλλογικότητας, την Ιστορία της, κλπ.

• Σε όλη αυτή τη δύσκολη διαδικασία η "θέση του θύματος" δεν ήταν μία νευρωτική ή ψυχωσική προσκόλληση, αλλά ένα πολύ αναγκαίο (προσωρινό) συστατικό της συνολικής δημιουργικής διαδικασίας (Θανάτου και Επαναγέννησης).

Ο τρόπος που χρησιμοποιεί τον όρο "θυματοποίηση" ο Γαβριηλίδης μου φαίνεται λίγο μονομερής. Τις περισσότερες φορές τον εννοεί σαν μία αρνητική ιδιότητα ή συμπεριφορά του... θύματος, παραμερίζοντας τον πρωταρχικό ρόλο του θύτη! Εκτός αυτού, εκεί όπου η "κλασσική ψυχανάλυση" προσκρούει σε κάποια όρια, είναι (μεταξύ άλλων) και η διαπροσωπική ψυχολογία. Και στη διαπροσωπική ψυχολογία π.χ. του "αντιψυχίατρου" Ronald D. Laing, ο όρος "θυματοποίηση" αναφέρεται πρωτίστως σε ένα βαθύτατα διαπροσωπικό φαινόμενο, αντί για ένα (ενδο-προσωπικό) ψυχαναλυτικό φαινόμενο. Για τον Λαιγκ, η "κλασσική ψυχολογία" απέτυχε να δώσει ικανοποιητική εξήγηση πολλών σοβαρών φαινομένων θυματοποίησης, ακριβώς γιατί της λείπει η επαρκής ανάλυση της διαπροσωπικής κατάστασης, γύρω από τη θυματοποίηση, ενώ ανεπαρκής είναι και η εκτίμηση της κατάστασης του θύματος σαν "φαινομενολογία", ή (πιο απλά) σαν εμπειρία (και διαπροσωπική σχέση εμπειριών).

Μέσα από αυτού του είδους τις διαπιστώσεις, ο Ronald D. Laing οδηγήθηκε κάποτε και στην ίδρυση της "αντιψυχιατρικής σχολής" του, μέσα στην οποία οι ίδιες οι "ψυχωτικές καταστάσεις συνείδησης" αναλύονται φαινομενολογικά, και ενίοτε... αναδεικνύονται σαν "προσωρινή τρέλα", που έχει συγκεκριμένη "φαινομενολογική" (δηλαδή εμπειρια-κή) λειτουργικότητα, σαν τρόπος υπέρβασης της θυματοποίησης, από το ίδιο το θύμα. Αν και η σχολή αυτή έχει παρεξηγηθεί πολύ και σήμερα δεν αποτελεί τμήμα της "mainstream" ψυχολογίας (και ψυχιατρικής) εν τούτοις πολλά από τα βασικά της συμπεράσματα πέρασαν μέσα στην τελευταία και δικαιώθηκαν (τουλάχιστον εν μέρει) - π.χ. η θεωρία του "διπλού δεσμού" (double-bind theory).

Ένας τομέας όπου η "αντιψυχιατρική" φαινομενολογική σχολή του Λαιγκ σίγουρα διαπρέπει και σήμερα, είναι στη δημιουργική κατανόηση και προσέγγιση φαινομένων " δημιουργικής τρέλας", καθώς και "θρησκευτικής εμπειρίας" (χωρίς εξάρτηση από δόγματα). Κοντολογίς, ο καλλιτέχνης μπορεί να "καταδυθεί" μέσα στην άβυσσο της δικής του "τρέλας", υφιστάμενος κατά τη διάρκεια αυτής της (προσωρινής) "κατάδυσης" ορισμένες (φαινομενικά) "ψυχωσικές εμπειρίες", οι οποίες όμως... αντί για μόνιμη... βλάβη προξενούν ένα ιδιότυπο είδος "αυτο-ίασης", με δημιουργικά αποτελέσματα μέσα στα καλλιτεχνικά έργα του.

Επειδή κάποτε είχα προσπαθήσει να γίνω... Λαιγκιανός θεραπευτής, και μάλιστα είχα ζήσει μέσα σε "αντιψυχιατρικό κοινόβιο" της Philadelphia Association του Ronald D. Laing (στο Λονδίνο) ...παθιάστηκα και εντυπωσιάστηκα από το "Αξιον Εστί", επειδή το αναγνώρισα -σχεδόν αυτομάτως- σαν (αυτονόητη) καταγραφή ενός εσωτερικού ταξιδιού δημιουργικής τρέλας (του ποιητή), όπως περιγράφτηκε προηγουμένως. Για τον ίδιο λόγο, δεν έδωσα τότε ιδιαίτερη σημασία και σε κάποιους στίχους του Ελύτη με "θρησκευτικές αναφορές" (που ενόχλησαν τον Γαβριηλίδη).

Ας θυμηθούμε τώρα, μία ξεχασμένη αλλά αρκετά γνωστή άλλη διάσταση της (κάθε) θυματοποίησης. Η (πραγματική) θυματοποίηση επιφέρει τραύματα σε εκείνον που έχει θυματοποιηθεί, δηλαδή στο θύμα. Ο Ελύτης επιχείρησε "επούλωση" αυτών των τραυμάτων, αντί για μία "νεκρόφιλη" διαιώνισή τους "εις τον αιώνα τον άπαντα". Για να το κάνει αυτό, πραγματοποίησε ένα εντελώς δικό του "Εσωτερικό Ταξίδι", όπου προχώρησε (εσωτερικά) στην προσωπική ανάμνηση μέχρι και δικών του... ενδομήτριων καταστάσεων Αυτό είναι γνωστό φαινόμενο (τουλάχιστον στην Φαινομενολογία της Philadelphia Association και του Laing). Εξίσου γνωστό είναι ότι όποιος αποπειραθεί να ακολουθήσει αυτό τον επικίνδυνο δρόμο έμπνευσης, αντιμετωπίζει κάποια στιγμή και την "άλλη πλευρά" της δικής του φύσης, στην περίπτωση άντρα τη "θηλυκή του πλευρά", όχι από άποψη "σεξουαλική" αλλά από άποψη γνωσιακή και οντολογική, σαν ένα έμβρυο που δεν είχε αποκτήσει ακόμη φύλο στην αρχή της κύησης. Το αποτέλεσμα (σύμφωνα με πανάρχαιες παραδόσεις όλων των λαών) ήταν μία Επαναγέννηση, σε κατάσταση μεγαλύτερης σοφίας, αυξημένης αντίληψης και ανανεωμένης δύναμης. Ε, ΟΛΑ αυτά τα αρχετυπικά συστατικά, υπάρχουν διάσπαρτα μέσα στο "Άξιον Εστί"!Κάτι άλλο, που ασχολήθηκε μαζί του επανειλλημένα ο Ronnie Laing, αλλά δεν το ανάφερε καν ο Γαβριηλίδης, είναι οι συνέπειες της θυματοποίησης στην υπόλοιπη ζωή και την ίδια την προσωπικότητα του "ασθενή". Για πολλούς παλιούς αριστερούς αγωνιστές, η κριτική που τους απευθύνει ο Γαβριηλίδης είναι μονομερώς καταδικαστική (για το ρόλο τους σαν θύμα που αποπειράται να μείνει αιώνιο θύμα), και με μία ανεπαρκή εκτίμηση του γεγονότος ότι (πολλοί από αυτούς) ήσαν άνθρωποι που έζησαν πραγματικές καταστάσεις (πολύ οδυνηρής) θυματοποίησης (όπου ήσαν πραγματικά το θύμα) και επομένως (αρκετά συχνά) "κουβαλούν" από τότε μέσα στον ψυχισμό τους αντικειμενικά τραύματα, που φτάνουν ακόμη και σε "τεχνητές ψυχώσεις" (π.χ. post-traumatic depressive syndromes) που έπαιξαν προφανώς πολύ σημαντικό αντικειμενικό ρόλο στις μετέπειτα απόψεις και ιδέες τους, καθώς και στο συνολικό ψυχισμό τους, χωρίς απαραίτητα να το συνειδητοποίησαν... ακόμη και οι ίδιοι!

Αλλά σε τελική ανάλυση, ακόμη και με τα αυστηρά κριτήρια του Γαβριηλίδη, η επίκληση τραυματικών θυματοποιητικών καταστάσεων είναι θεμιτή, κάτω από προϋποθέσεις, όπου παίζει ένα μεταβατικό "επουλωτικό" ρόλο. Ε, ακριβώς αυτό έκανε και ο Ελύτης, αναφερόμενος στα "Πάθη" (μέσα στο Άξιον Εστί). Ομως... ακριβώς επειδή ήταν ένας υγιής άνθρωπος, ένας δημιουργός που ποθούσε την "κατάργηση του θυσιαστηρίου"... δεν ξανα-ασχολήθηκε παρά ελάχιστα με αυτό το θέμα, μετά την μεταπολίτευση. Αντί όλων αυτών, απογειώθηκε με τη "Μαρία Νεφέλη" (η οποία του χάρισε και το Νόμπελ λογοτεχνίας 1979).

Η Σουηδική ακαδημία ΔΕΝ aαπένειμε το Νόμπελ λογοτεχνίας 1979 στον Οδυσσέα Ελύτη για... εθνικισμό! (και ακόμη λιγότερο για... "πατριωτική νεκροφιλία"). Του το έδωσε για τους εξής λόγους, με τα ίδια της τα λόγια:

"for his poetry, which, against the background of Greek tradition, depicts with sensuous strength and intellectual clear-sightedness modern man's struggle for freedom and creativeness" (προσφώνηση της επιτροπής που απένειμε στον Ελύτη το Νόμπελ λογοτεχνίας 1979)

γλυπτό από πηλό, "η μικρή Θεά χωρίς χέρια" (εικόνα 3D)
κλικ στην εικόνα = άρθρο για τον Ελύτη σαν Ποιητή της Μούσας

Image via Wikipedia

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ο αγγλικός υπότιτλος αυτού του ποστ, αποτελεί ιστορική ρήση του γνωστού φιλοσόφου... Speedy Gonzales! (εικονιζόμενου δεξιά) :) -μία ρήση που ξεκινάει "I usually kill for money, but since you..."

Πολύ φοβάμαι... ότι αυτό τον καιρό, που το διεθνές διαδίκτυο αναβαθμίζεται αλματωδώς μέσω της αξιοποίησης της λεγόμενης "Συλλογικής Νοημοσύνης", οδεύοντας ολοταχώς στην Αναγεννησιακή εποχή του Σημασιολογικού Ιστού, η Ελληνική μπλογκόσφαιρα αντί να παράγει Συλλογική Νοημοσύνη βυθίζεται ολοένα και περισσότερο σε πρωτοφανή βάθη.... Συλλογικής Ηλιθιότητας και Παράνοιας.

π.χ.

Πολύ γνωστός και αρκετά αξιόλογος διανοούμενος - συγγραφέας, που το πραγματικό του όνομα είναι ευρέως γνωστό (σε πάρα πολλούς) αλλά επιμένει μανιωδώς να κυκλοφορεί σε διάφορα μπλογκ σαν ανώνυμος... κολλήγος σχολιαστής με ψευδώνυμο, παρανόησε πρόσφατα, τελείως και εντελώς, όταν ένας άλλος Μέεεγας Διανοούμενος (και Γιγαντο-Μπλόγκερ) τον στηλίτευσε δημοσίως, για... εντελώς ανύπαρκτα (ή -έστω- πολύ αμελητέα) παραπτώματα, με μοχθηρότατους λιβέλλους, τόσο τρανταχτούς και φωναχτούς, ώστε μόλις τους διάβασα τρόμαξαν τηλεπαθικά ακόμη και οι... γάτες, που σκαλίζανε τα σκουπίδια (σε σκουπιδοτενεκέ του Δήμου της περιοχής μου) και πήρανε δρόμο ολοταχώς! :)

Τη "νύφη" αυτού του περίεργου μπλογκο-διαζυγίου την έχω πληρώσει ο ίδιος (και μάλλιστα επανειλλημένα) διότι ...ενστικτωδώς τείνω να αντιστέκομαι στην επικράτηση τόσο μεγάλων δόσεων Συλλογικής Βλακείας. Δεν ήταν λοιπόν διόλου παράξενο, τελικά, που την πλήρωσα άααλλη μια φοράαα. Ιδού λοιπόν τι έγινε, εν ολίγοις:

Πριν λίγες μέρες, βρισκόμουν (ως συνήθως) σε κατάσταση Μακάριας Αφέλειας και Ουράνιας Ευφορίας, όχι μόνο έχοντας κάνει κάποιες δικές μου δουλειές, αλλά και έχοντας γράψει μερικά από τα καλύτερα σχόλια (νομίζω) που έγραψα ποτέ, σε άλλο μπλογκ. Περίμενα λοιπόν καρτερικά στη συνέχεια, την επόμενη φάση, να δω την αναμενόμενη συναρπαστική έκβαση εκείνης της συζήτησης, έχοντας ανοίξει "γέφυρες αλληλο-κατανόησης" (τρομάρα μου), ανάμεσα σε πολύ διαφορετικούς ανθρώπους, με τελείως διαφορετικές απόψεις. Τα πνεύματα είχαν ηρεμήσει, οι προηγούμενες μικρο-αψιμαχίες είχαν σβήσει και κανείς δεν σχολίαζε... Όταν -εντελώς από το πουθενά- αντί για απάντηση ή νέο σχόλιο, είδα να πέφτουν... Πληροφοριακές Βόμβες, κάτι κατεβατά ολόκληρα αποσπασμάτων γνωστού περιοδικού, στο οποίο έγραφε άρθρα ο εν λόγω διανοουμένος που συμμετείχε στη συζήτηση. Είχε στείλει ο μπαγάσας πατ-κιουτ δέκα σχόλια που δεν ήταν τίποτ' άλλο από copy-paste δικών του κειμένων, όπως ακριβώς τα είχε δημοσιεύσει στο περιοδικό πριν μήνες...

Στα προηγούμενα σχόλια, είχα μάλιστα επαινέσει πολλάκις τον εν λόγω διανοούμενο, αφ΄ενός γιατί πραγματικά τον εκτιμώ (κι ας μη βλέπω καθόλου να ανταποδίδει την ίδια εκτίμηση) και αφ' ετέρου γιατί πραγματικά συμφωνούσα μαζί του στα περισσότερα θέματα που συζητούσαμε. Ως φαίνεται όμως, αυτή την άδολη εκτίμηση (σχεδόν προσήλωση) είχε καλομάθει -προ πολλού- να την θεωρεί δεδομένη, όπως δεδομένο θεώρησε και το δικαίωμά του να εκφραστεί εκείνη τη στιγμή μέσω του απροσδόκητου και αρκετά περίεργου (όπως μου φάνηκε) Βομβαρδισμού με Πλεονάζουσα τοπική Πληροφορία (δέκα απανωτών copy-paste)....

Πριν προλάβω να πω "κίμινο", ξετυλίχθηκε μπροστά στα μάτια μου ένα απίστευτο κουβάρι γεγονότων, στo άλλο μπλογκ, από όπου κάποτε ο εν λόγω είχε... αποβληθεί βάναυσα πολλές φορές και είχε ξαναγυρίσει άλλες τόσες φορές. Τι είχε συμβεί, λοιπόν;

-Εεεε... απλούστατα, ο άσπονδος (πρώην φίλος και νυν-) εχθρός του εν λόγω, μεγαλο-μπλογκεράς με Αυλή μονίμων αυλοκολάκων σχολιαστών, είχε ενοχληθεί υπέρ το δέον, λόγω μυστικής επανεμφάνισης του εν λόγω στο γιγαντο-μπλογκ του. Ο εν λόγω ξεγέλασε τον άλλον (μέσα από άλλο I.P. Address -ίσως) να λάβει "απαγορευμένα σχόλια", ενώ ο άλλος του είχε απαγορεύσει να σχολιάζει και τον είχε μάλιστα στο παρελθόν συνειδητά εκτελέσει (δηλαδή διασύρει και αποβάλλει) επανειλλημένα, αλλά ο εν λόγω απεδείχθη -ατυχώς- μάλλον εφτάψυχος!

Ως εκ τούτου, ο εν λόγω είχε εκνευριστεί αφάνταστα, πράγμα που... εξηγούσε (επιτέλους!) στη δική μου φτωχή αντίληψη, τον πραγματικό λόγο που προέβη σε εκείνο τον... περίεργο "ψεκασμό" της (δικής μας) συζήτησης με μία πολύ μικρή και ασήμαντη αλλά και ανεξήγητη τοπική Υπερφόρτωση Πληροφορίας...

Ε, να μη σας τα πολυλογώ (γιατί να το κρύψω, άλλωστε, το ότι... ΟΝΤΩΣ πολυλογώ, sometimes)... :)

Οι αντιδράσεις μου τα επόμενα λεπτά ήταν ακαριαίες:

1) έγραψα ένα σχόλιο στη (δική μας) συζήτηση που έλεγε τα εξής:

Το σχόλιο 440 ήταν του εν λόγω (προφανώς εκνευρισμένου με τα νέα δρώμενα στο άλλο μπλογκ -όπου ήταν αποκλεισμένος) τα οποία επληροφορήθην μόλις ΤΩΡΑ.

Εκνευρισμένος, μας ψέκασε με απολυμαντικό μάρκας “ΤΑΔΕ”, μέχρι ΚΑΙ το σχόλιο 450. Επομένως, ΣΩΣΤΑ μέτρησα. Απλώς δεν είχα καταλάβει την πραγματική αιτία Ψεκασμού Υπερφόρτωσης Πληροφορίας… :)

Ρε παιδιά, δεν αμφισβητώ ότι το περιοδικό "ΤΑΔΕ" είναι ΠΟΛΥ καλό. Μόλις μπορέσω θα το αγοράσω κιόλας. Αλλά… έχει ΗΔΗ τη δική του συζήτηση. Ενα και μοναδικό σχόλιο, με σύνδεσμο προς εκείνη (μέσα σε τούτη εδώ τη συζήτηση) θα αρκούσε με το παραπάνω. Και στην άλλη συζήτηση θα μπορούσαν να μπούνε ΟΛΑ (αυτά) τα θαυμαστά (για τη Θεωρία του εν λόγω) στα οποία να οδηγεί αυτός ο σύνδεσμος...

2) Ακολούθησε μακρά στιχομυθία, όπου... δεν είχα διόλου καταλάβει τις αυξανόμενες (παρανοϊκές?) υποψίες του εν λόγω ότι τον... πρόδωσα! ΟΥΤΕ καν θυμάμαι -στο μεταξύ- την ακριβέστατη χρονική στιγμή που το θεώρησα αναγκαίο για λόγους ειρήνευσης (μεταξύ των δύο χρονίων αντιπάλων) να μπω αυθόρμητα στο "αντίπαλο μπλογκ", από όπου είχαν αποβάλλει τον εν λόγω κι είχε μόλις ξαναμπεί να σχολιάσει "παράνομα" (my ass) και να γράψω ένα σχόλιο, το οποίο -κατά τη γνώμη μου- θα ηρεμούσε τα πνεύματα, μεταξύ του μεγαλο-μπλόγκερ και του εν λόγω. Επέλεξα -μάλιστα- να γράψω ένα σχόλιο ΠΟΛΥ γενικής φύσης που δεν αφορούσε καν τον εν λόγω, αλλά απαντούσε σε μία μάλλον... διασκεδαστική "προφητεία" για το μέλλον της μπλογκόσφαιρας, που είχε γράψει κάποιος άλλος... εμπνευσμένος. H "προφητεία" (δηλαδή η ουσία της) ήταν η εξής:

...Δεδομενου του οτι η φουτουριστικη κοινωνια θ΄αποτελει μια μεγαλη κερκιδα, το μελλον ανηκει στους σχολιαστες. Στο ορατο μελλον οι μπλογκεραδες θ΄αποτελουν παρελθον, οι αναγνωστες δεν θα υπαρχουν και οι Σχολιαστες θα εκφερουν τις αποψεις τους (μετρωντας τις και ποιος την εχει πιο μεγαλη) χωρις να υπαρχουν κειμενα τα οποια θα διαβαζουν και φυσικα χωρις να τους αφορουν οι γνωμες των αλλων. Προκειται για το ανωτατο σταδιο εξελιξης της ανθρωπινης επικοινωνιας ο Σχολιαστης θα ειναι το θριαμβευον υποκειμενο!

...Στο οποίο απάντησα, λέγοντας -σεμνά- ότι η "προφητεία" δεν αποτελεί καν προφητεία (as such) αλλά αποτελεί... επάνοδο στο παρελθόν, πριν γεννηθεί η μπλογκόσφαιρα, στο αμαρτωλό παρελθόν των forum.

3) Μετά από μία μακρά, φιλική και άδολη (από μένα) χιουμοριστική στιχομυθία με τον εξαγριωθέντα (λόγω του άααλλου) εν λόγω, άρχισα να καταλαβαίνω ότι ο "αιώνιος αντίπαλός του" προφανώς είχε σπεύσει να εκμεταλλευτεί κάποια πράγματα σε βάρος του εν λόγω, παρανοώντας χονδρά στο μεταξύ, παρουσιάζοντας (λανθασμένα) τον εν λόγω σαν μίασμα και πρόβλημα ή "troll" (όπως λένε στο διαδίκτυο)... Χρεώνοντάς τον με ανύπαρκτα παραπτώματα (ως συνήθως) αλλά και εξαπολύοντας (όπως έκανε και στο παρελθόν) μύδρους κατά του μπλογκ... όπου είχε βρει αποκούμπι ο (διωκόμενος από τον ίδιο) εν λόγω...

Ε, όταν άρχισα να καταλαβαίνω -επιτέλους- το συνολικό σκηνικό, σταμάτησα το χιούμορ (μέσω του οποίου ήθελα -απλούστατα- να κάνω τον εν λόγω να νιώσει καλύτερα - γιατί τον έκοβα σαν ΠΟΛΥ καταρρακωμένο) κι έκανα μια ΠΟΛΥ σοβαρή δήλωση:

Θα ήθελα να κάνω μια δήλωση τώρα
θεωρώ ορισμένα λεχθέντα (από ΓΝΩΣΤΟ άλλο)
κατά του εν λόγω
ΕΠΙΕΙΚΩΣ ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΑ και ΑΒΑΣΙΜΑ

Θεωρώ ότι ΔΕΝ με/μας απειλεί ΚΑΜΙΑ υπερφόρτωση πληροφορίας
από τον εν λόγω, ειδικά, που είναι ΚΟΣΜΗΜΑ για το μπλογκ
και θεωρώ ότι ΓΕΝΙΚΩΣ πάσχουμε από υπερφόρτωση πληροφορίας
η οποία ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΚΑΜΙΑ ΣΧΕΣΗ με τον εν λόγω
και ΣΥΚΟΦΑΝΤΙΚΑ εμπλέκεται από ΑΛΛΟΥΣ ο ίδιος με αυτή.

για να ξηγιόμαστε και να καταλαβαινόμαστε
εδώ… ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ο διαχειριστής αυτού του μπλογκ, σε πάει (αγαπητέ εν λόγω), με χίλια... (από όσα λίγα γνωρίζω)

Η συνέχεια επί της TFT οθόνης σας (ή σε προσεχές ποστ, ΕΔΩ).

Εεεε.... αν σας πω το ΤΙ άκουσα, στη συνέχεια, θα κουφαθείτε τελείως! Ο εν λόγω προχώρησε σε απροσδόκητο μπουκέτο επιθέσεων ΧΩΡΙΣ ΛΟΓΟ (προς εμένα - αυτή τη φορά) με βάση μια πολύ βασική, κραυγαλέα παρανόησή του, ότι -τάχαμου- τον πρόδωσα απέναντι στον αιώνιο αντίπαλό του. Αλλά.. όχι μόνο αυτό. Ο εν λόγω είχεν επίσης παρανοήσει χωρίς λόγο, ότι ο κόσμιος διάλογος που ξεκίνησα μαζί του (με σκοπό ΜΟΝΟ να τον ΤΟΝΩΣΩ ηθικά) είχε στην πραγματικότητα... υπονομευτικό σκοπό απέναντί του. ΓΙΑΤΙ; -Διότι παρανόησε (πρώτα-απ'ολα) ότι η (περιστασιακή) αναφορά μου στο περιοδικό "ΤΑΔΕ" (που εντελώς άδολα ανέφερα το ΓΕΓΟΝΟΣ ότι θέλω να το αγοράσω) "υπονοούσε" (MY ASS) -τάχαμου- ότι είχε γράψει τα δέκα εκνευρισμένα (και ανεξήγητα για μένα) απανωτά copy-paste, με τον... πονηρό σκοπό να μας... "πλασάρει" το περιοδικό! (δηλαδή... όποιος έχει γεμίσει μύγες, μυγιάζεται)...

• Η προφανής ασχετοσύνη (του εν λόγω) με τον ψηφιακό διάλογο και τις standard πρακτικές του αρχές τον εμπόδισε να εκτιμήσει το γεγονός ότι η άδολη και φιλική πρότασή μου, του να γράψει τα δέκα σχόλιά του στην ΗΔΗ σχετική με το θέμα-τους συζήτηση (ενός άλλου ποστ) και αντί αυτών να μπει απλός σύνδεσμος στην κυρίως συζήτηση, ήταν μία απλή, εύλογη, πρακτική πρόταση για αποφυγή Υπερφόρτωσης Πληροφορίας χωρίς λόγο.

Και... αν και τα εξήγησα ΟΛΑ αυτά στον εν λόγω (ΚΑΙ στους υπόλοιπους συζητητές) επιδεικνύοντας μάλιστα αξιοπερίεργη... Ιώβεια καρτερικότητα, ΑΜΦΙΒΑΛΛΩ αν κανείς (εκ των παρευρισκομένων) είχε ή έχει την ΠΑΡΑΜΙΚΡΗ ΕΙΛΙΚΡΙΝΗ ΔΙΑΘΕΣΗ, να διαβάσει, να κατανοήσει και να αντιμετωπίσει τις κραυγαλέες παρεξηγήσεις ΧΩΡΙΣ ΚΑΝΕΝΑ ΛΟΓΟ, που διαδραματίστηκαν (λόγω του εν λόγω) ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥΣ...

Αν μάλιστα... έχετε οθόνη TFT 22 ιντσών και άνω (που εγώ δεν έχω ακόμη) συνιστώ θερμά να... χαρίσετε στους φτωχούς ΟΛΑ σας τα βιβλία, αφού όμως πρώτα τα σκανάρετε ΟΛΑ, κανονικά, τα περάσετε από πρόγραμμα "OCR" και τα βάλετε όλα στο σκληρό σας δίσκο, ΟΣΟΙ από σας είστε και τεχνόφοβοι, μαλάκες μου, όσοι από σας δεν είστε ΚΑΝ σε θέση να ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ και να κατανοήσετε ΣΩΣΤΑ... ούτε τα πιο απλά πράγματα, που διαδραμίζονται ΕΝΤΕΛΩΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ σας!...

(Give me a break, will ya?)

Related articles:

• Bloggers Stop Posting AP Stories to Fight AP's "Stop Posting Our Stories" Policy [Boycotts] [via Zemanta]
• Facebook Censoring User Messaging: Spam Prevention or Unaccountable Control of Conversation? [via Zemanta]
• When you only have four minutes to spare [via Zemanta]

.

  Το όνειρο του Κομφούκιου αποτελεί συνέχεια του βιβλίου ο μεγάλος αυτοκράτορας και οι μαριονέτες του, αλλά αυτή τη φορά η προσοχή εστιάζεται  στους υπηκόους, οι οποίοι αντικαθιστούν τη κατούσα τάξη πραγμάτων με μια νέα που ουσιαστικά διατηρείται μέχρι σήμερα. Για να πετύχει το στόχο του ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τα διαθέσιμα ιστορικά στιχεία, ξεπερνώντας τα κενά και τις αντιφάσεις τους και τα παρουσιάζει χρωματισμένα με αρκετές σουρεαλιστικές πινελιές. Έτσι δημιουργεί ένα συναρπαστικο και διδακτικό πολιτικό παραμύθι το οποίο προβληματίζει τους αναγνώστε γύρω από τους στόχους, τους μηχανισμούς και τα αποτελέσματα μιας επανάστασης.

του Θωμά Σύψα,

Δικηγόρου

Είναι δύσκολο να αναφερθεί κανείς στον Ηλία Πετρόπουλο (1928-2003) και στο έργο του με ψυχραιμία. Τούτο προκύπτει από τις αναφορές και κριτικές στο έργο του συγγραφέα τόσο από τους φίλους, όσο και από τους εχθρούς του και πηγάζει από το ίδιο το φλογερό ταμπεραμέντο του συγγραφέα και από το πάθος – ή την εμπάθεια κατ’ άλλους – στη γραφή του, είτε όταν αυτός καταπιανόταν με ζητήματα εγκληματολογικού ενδιαφέροντος, είτε όταν ασχολούνταν επισταμένως με άγνωστα (και περιφρονημένα) θέματα λαογραφικού περιεχομένου εν γένει.

Η καταγραφή από τον συγγραφέα – ποιητή, αγνώστων πτυχών του «Ελληνικού είναι», που ανάγονται ακόμα και σήμερα, σε δύσπεπτες από την ακαδημαϊκή και καλλιτεχνική τάξη, καταβολές της παράδοσής μας, ως προς την εθνολογική ή και κοινωνική τους υπόσταση, τον έφερε αντιμέτωπο με τους, κατά τον συγγραφέα, «κεχαριτωμένους συγγραφείς» και εν τέλει με την Ελληνική Δικαιοσύνη.

Εν προκειμένω, επί σειρά ετών, ήδη από την Γερμανική Κατοχή, ο συγγραφέας ασχολήθηκε στα πλαίσια έρευνάς του της νεοελληνικής λαϊκής παράδοσης, με οτιδήποτε είχε σχέση με τον Ελληνικό υπόκοσμο του «κυανού περιλαιμίου» και κατ’ επέκταση με τις πολιτισμικές καταβολές του, τα είδη του και την εγκληματική πρακτική, καθώς και την σωφρονιστική πολιτική του καιρού του, χωρίς να λείπουν η κριτική και οι θέσεις του επί της θεματολογίας του.

Πράγματι, η επαφή του με τον χώρο του υποκόσμου, τόσο σε επίπεδο εξωτερικής παρατήρησης, αλλά κυρίως λόγω των επανειλημμένων καταδικαστικών αποφάσεων εναντίον του και ως εκ τούτου φυλακίσεών του, για κατηγορίες, οι οποίες αρύονταν τη νομιμότητά τους από τη νομοθετική δυσκαμψία της εποχής αλλά και κυμαίνονταν πάντοτε στη λεπτή γραμμή μεταξύ θιγομένων θεσμών και ελεύθερης καλλιτεχνικής έκφρασης, έδωσε το έναυσμα και τη δύναμη στον συγγραφέα να φωτίσει, αν όχι τις πολιτισμικές ή κοινωνικές ρίζες εγκληματικών – μεταξύ άλλων – φαινομένων, τουλάχιστον τις εγκληματικές πρακτικές αλλά βέβαια και την αντεγκληματική και σωφρονιστική πολιτική της εποχής του στην πράξη.

Η αγάπη του για το – υπό διωγμόν τότε – ρεμπέτικο τραγούδι και την εν γένει λαϊκή παράδοση, τον οδήγησε στην έκδοση από τον συγγραφέα των «Ρεμπέτικων» επί χούντας (1968), ιδίοις εξόδοις και χωρίς τη σφραγίδα της λογοκρισίας, η οποία κόστισε στον συγγραφέα «μια πεντάμηνη φυλάκιση και ένα ωραίο διαζύγιο. Η φυλακή και το διαζύγιο, όμως, [όπως έλεγε ο ίδιος] μου χάρισαν την ελευθερία μου»!

Πολυγραφότατος (ογδόντα βιβλία και πάνω από χίλια άρθρα), με το προνόμιο της οξυδέρκειας που του απένειμε η πείσμων μη ένταξή του σε κομματικούς, καλλιτεχνικούς, ακαδημαϊκούς ή άλλους περιχαρακωμένους χώρους, προσέφερε εκών – άκων στην «ανορθόδοξη» έρευνα της Εγκληματολογίας το βιβλίο – ντοκουμέντο «Το Εγχειρίδιο του Καλού Κλέφτη» (1979), για το οποίο επίσης καταδικάσθηκε σε πολύμηνη φυλάκιση την οποία και εξέτισε, ανατρέποντας για μια ακόμη φορά το κακό που του έγινε, με την περαιτέρω επιτόπια έρευνά του στις Ελληνικές φυλακές και την μετέπειτα συγγραφή και έκδοση πολυάριθμων βιβλίων με συναφή θέματα λαϊκής παράδοσης, διαμέσου της υπό (?) κουλτούρας του υποκόσμου. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στο βιβλίο, μυκτηρίζοντας ωστόσο τις επίσημες τότε εγκληματολογικές μελέτες, ότι «η φυλακή δεν γίνεται κατανοητή παρά μόνο διά της φυλακίσεως», δηλώνει δε ότι «οικτίρει τους συγγραφείς που δεν έπεσαν στη φυλακή».

Κατηγορήθηκε για εμπάθεια, έπαρση, επανάληψη, μονομανία και «έλλειψη νομιμοποίησης» να γράφει για λαογραφικά ή άλλα ειδικότερα επιστημονικά θέματα, χωρίς να διαθέτει τυπικά ακαδημαϊκά προσόντα.

Πλήν όμως, είναι ήδη αναμφισβήτητο από Έλληνες αλλά και διεθνείς μελετητές της Ελληνικής λαογραφίας, ότι χωρίς την διερευνητική ματιά του Πετρόπουλου, θα έμεναν για πάντα θαμμένα ή αλλοιωμένα καίρια μικρο-δεδομένα της εγκληματολογίας αλλά και της εν γένει λαϊκής παράδοσής μας, τα οποία ήταν ο πρώτος ή κατά περίπτωση και ο μόνος που πρόλαβε να περισώσει.

Αθήνα, 28-10-2007

Εργογραφία
• Μικρά κείμενα 1949-1979
• Ρεμπέτικα τραγούδια (1979)
• Της φυλακής (1980)
• Θεσσαλονίκη: Η πυρκαγιά του ’17 (1980)
• Ρεμπετολογία (1990)
• Τα μικρά ρεμπέτικα (1990)
• Πτώματα, πτώματα, πτώματα... (1990)
• Ο τούρκικος καφές εν Ελλάδι (1990)
• Ο μύσταξ (1990)
• Εγχειρίδιον του καλού κλέφτη (1990)
• Το άγιο χασισάκι (1991)
• Ψειρολογία (1991)
• Το μπουρδέλο (1991)
• Topor – τέσσερις εποχές (1991)
• Η μυθολογία του Βερολίνου (1991)
• Ποιήματα 1968-1974 & 1982-1991 (1993)
• Ποτέ και τίποτα (1993)
• Η εθνική φασουλάδα και η ομελέτα (1993)
• Η φουστανέλα (1993)
• Καλιαρντά (1993)
• Τα σίδερα – Η λάσπη – Τα μπαστούνια (1994)
• Το ταντούρι και το μαγκάλι (1994)
• Κυρίως αυτό (κολάζ) (1994)
• Η ονοματοθεσία οδών και πλατειών (1995)
• Καρέκλες και σκαμνιά (1995)
• Υπόκοσμος και καραγκιόζης (1996)
• Το παράθυρο στην Ελλάδα (άλμπουμ) (1996)
• Άρθρα στην Ελευθεροτυπία (1996)
• Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης (1998 )
• Τέσσερις ζωγράφοι (1999)
• Η ιστορία της καπότας (1999)
• Περίπτερα, αυτοκίνητα, κλουβιά
• Η τραγιάσκα (2000)
• Καπανταήδες και μαχαιροβγάλτες (2001)
• Παροιμίες του υποκόσμου (2002)
• Ο Κουραδοκόφτης (2002)
• Αρετίνου, ακόλαστα σονέτα
• Ιωάννου Αποκάλυψις
• Τσόκλης Παλιά Σαλονίκη
• Ελληνικές σιδεριές
• Ελύτης Μόραλης Τσαρούχης
• Δώδεκα τραγουδάκια από την Παλατινή Ανθολογία
• Επιστολαί προς μνηστήν (με τον Ηλία Χ. Παπαδημητρακόπουλο)
• Ελλάδος Κοιμητήρια (2006)

(Αναδημοσίευση από το Έκτο Τεύχος του “The Art of Crime”, του Εργαστηρίου Ποινικών και Εγκληματικών Ερευνών).

Εικόνα του chucks μέσω Flickr

Περίληψη: Αυτό το blog-post εξηγεί στους Έλληνες μπλόγκερ που ΔΕΝ γνωρίζουν αγγλικά τον τρόπο χρήσης του "Zemanta" (ένα firefox plugin του Σημασιολογικού ιστού).

-Τι είναι το "Zemanta";

To Zemanta είναι ένα μικρό Firefox plugin για σχεδόν οποιοδήποτε τύπο blog, δημιουργώντας αυτόματα tags, συνδέσμους και εικόνες που έχουνε κάποια σημασιολογική συνάφεια με τα ποστ στο blog σας (κάθε φορά που τα σώζετε).

Το Zemanta συνεργάζεται με τα blog της WordPress, του blogspot, και άλλα είδη.

Συμβουλευτείτε την ιστοσελίδα του Zemanta: http://www.zemanta.com

Δυστυχώς, το Zemanta λειτουργεί μόνο για αγγλικά κείμενα, αυτή τη στιγμή. Ωστόσο, σαν εγγεγραμμένος δοκιμαστής του Zemanta API, έγραψα ένα μήνυμα στο φόρουμ των προγραμματιστών του Zemanta κάποιες ιδέες για τη χρήση Zemanta σε άλλες γλώσσες. Ιδού το πώς:

Τα αποτελέσματα του Zemanta θα είναι στην αγγλική γλώσσα, αλλά ένα μέρος από αυτά είναι πολύ χρήσιμα (και σε άλλες γλώσσες) ούτως ή άλλως: Π.χ. οι εικόνες. Επίσης οι ετικέτες και οι σύνδεσμοι είναι καλύτερο να γίνονται στα αγγλικά, δεδομένου ότι σήμερα υπάρχει σύντηξη πληροφοριών σε όλο τον πλανήτη και αέναη βελτίωση της ποιότητας στην αυτόματη μετάφραση. Έτσι, ένας blogger που γράφει για ζητήματα που αφορούν όλο τον πλανήτη, θα πρέπει να χρησιμοποιήσει διεθνείς (Αγγλικές) ετικέτες και Αγγλικούς συνδέσμους, για να μπορεί να γίνει ευκολότερη η αναζήτησή του από διεθνή ακροατήρια. Το μόνο αρνητικό πράγμα (αλλά όχι εντελώς) είναι ότι οι σύνδεσμοι με άλλα blog-post (που προέκυψαν από to Zemanta ) θα είναι επίσης στα αγγλικά, αλλά αυτοί δεν είναι και εντελώς απορριπτέοι: Μερικοί είναι επίσης σημαντικοί και επιθυμητοί (Χρησιμοποιώ σίγουρα πολλούς τέτοιους συνδέσμους, ακόμη και στα ελληνικά ποστ μου).

Υπάρχει ένας απλός τρόπος για οποιονδήποτε Έλληνα blogger θέλει να χρησιμοποιήσει το Zemanta, παρόλο που (ακόμη) δεν έχει το Zemanta Ελληνικές επεκτάσεις, για να γράψει Ελληνικά ποστ. Ιδού η διαδικασία:

1. Γράψτε το Ελληνικό σας post σαν "ιδιωτικό", κρατώντας το Zemanta σβηστό. ΜΗΝ βάζετε ακόμη τίτλο στο ποστ. ΣΩΣΤΕ το.
2. Αντιγράψτε όλο αυτό το ποστ στην υπηρεσίας αυτόματης μετάφρασης του Google , π.χ. χρησιμοποιώντας το δικό μου site http://omadeon.com/tran, που περιλαμβάνει επίσης αυτόματη μετάφραση: μέσω babelfish / Yahoo.
3. Μεταφράστε αυτόματα το (Ελληνικό) κείμενό σας στην αγγλική γλώσσα. Στη συνέχεια, αντιγράψτε και επικολλήστε τη μετάφραση σε ένα νέο POST, που προορίζεται για δημοσίευση.
4. Ανάψτε το Zemanta, για να πάρετε σημασιολογική πληροφορία που επισυνάπτεται στο κείμενό σας.
5. ΣΒΗΣΤΕ το Zemanta και φιαγράψτε το κείμενό σας (προσέχοντας να μην διαγράψει LINKS αν τα έχετε ανάγκη ). Επιστρέψτε τώρα στο αρχικό σας (Ελληνικό) ιδιωτικό blog-post, αντιγράψτε και επικολλήστε το στη νέα θέση (που είστε έτοιμοι να δημοσιεύσετε). Ρυθμίστε τον τίτλο του post και πατήστε "Publish".
6. Ιδού:-Έχετε χρησιμοποιήσει το Zemanta με επιτυχία, σε Ελληνικό post!

Στο (5) μία άλλη δυνατότητα είναι να επεξεργαστείτε την Αγγλική αυτόματη μετάφραση, για να δημοσιεύσετε δεύτερη έκδοση του ποστ, αυτή τη φορά στα αγγλικά. (ΑΥΤΟ έκανα π.χ. σε ΑΥΤΟ ΕΔΩ το κείμενο!) Το μειονέκτημα εδώ είναι ότι συνήθως οι μεταφράσεις είναι κακής ποιότητας, ένα είδος "pigeon-English"! Αρκετά συχνά τόσο κακή ποιότητα ώστε πρέπει να ξαναμεταφράσετε το κείμενό σας, από μηδενική βάση! Ωστόσο, υπάρχει όλο και καλύτερη βελτίωση της ποιότητας και ορισμένοι τύποι κειμένου μεταφράζονται ήδη πιο καλά από άλλα (αυτομάτως).

• ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αν είστε προγραμματιστής, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε έξυπνες και απλές προγραμματιστικές κλήσεις στην υπηρεσία API του Google για μετάφραση, για να μεταφράσουν (σχεδόν κάθε) blog-post στα αγγλικά προσωρινά δημιουργώντας σημασιολογικά αποτελέσματα από το Zemanta. Μία έξυπνη χρήση του Google API για Μετάφραση από τον ίδιο τον προγραμματιστή που έφτιαξε το Zemanta μπορεί ασφαλώς να το κάνει να λειτουργήσει αυτόματα και σε άλλες γλώσσες, αχρηστεύοντας τις... συμβουλές μου εδώ!

Related articles

• Zemanta - Content Suggestion for Bloggers [via Zemanta]
• Zemanta updated to v0.2.4 [via Zemanta]
• Zemanta - A content suggestion engine for blogging [via Zemanta]
• Yea, more zemanta features. [via Zemanta]
• Zemanta Update [via Zemanta]
• Zemanta 0.2.2 Update Release [via Zemanta]
• Using Blog Editor to Overcome Posting Constraints [via Zemanta]

.

  Έτσι αρχίζει η υπνωτιστική αφήγηση του Μάρκο Στάνλει Φογκ, ενός εκ φύσεως αναζητητή, πνευματικά και σωματικά. Το παλάτι του φεγγαριού είναι η ιστορία του, ένα μυθιστόρημα που διανύει τρεις γενιές, από τα πρώτα χόνια του αιώνα μας ως τις πρώτες αφίξεις στη σελήνη και κινείται από τα φαράγγια του Μανχάταν ως την άγρια ομορφιά του τοπίου της αμρικάνικης δύσης. Συναρπαστικό, γεμάτο απρόσμενες συμπτώσεις, θλιβερές τραγωδίες και εκπληκτικές πτήσεις λυρισμού και μάθησης, το μυθιστόρημα μεταφέρει τον αναγνώστη αβίαστα μαζί με τον Μάρκο αναζητώντας την αγάπη, τον άγνωστο πατέρα του και το κλειδί για το απρόσιτο αίνιγμα της προέλευσης και της μοίρας του.

  Ο μεταφορικός πλούτος και η γλωσσική ευστοχία του βιβλίου είναι εντυπωσιακά.