ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ - ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΛΑΪΚΟΣ ΗΓΕΤΗΣ

Tου Θανου Βερεμη*

Συμπληρώθηκαν στις 22 Απριλίου, δέκα χρόνια από την αποδημία του Κωνσταντίνου Καραμανλή και το κενό που άφησε εξακολουθεί να είναι δυσαναπλήρωτο. Ο Καραμανλής συγκέντρωνε πολλά από τα χαρακτηριστικά του αυτοδημιούργητου ανθρώπου σε εποχή που η επαγγελματική και κοινωνική ανάδειξη απαιτούσε εκτός από επίμονη προσπάθεια και αρετές οι οποίες σήμερα βρίσκονται εν ανεπαρκεία. Αποτελούσε συνεπώς για τους περισσότερους οπαδούς του πρότυπο εργατικότητας, ευθυκρισίας, λιτότητας και υπευθυνότητας. Σε αντίθεση με άλλους σύγχρονούς του πολιτικούς οι οποίοι υιοθέτησαν από νωρίς την αστική συμπεριφορά, ο Καραμανλής διατήρησε ώς το τέλος γνωρίσματα της καταγωγής του, τα οποία υπήρξαν και το επικοινωνιακό του «σήμα κατατεθέν». Με τα στοιχεία αυτά ο Καραμανλής θα μπορούσε, αν ήθελε, να γίνει ένας γνήσιος λαϊκός ηγέτης, αν μάλιστα έρρεπε όπως άλλοι πολιτικοί στην κολακεία του απλού ανθρώπου, θα γινόταν σίγουρα και ο πρώτος λαϊκός Ελληνας λαϊκιστής. Επέλεξε ωστόσο μιαν άλλη οδό που ταίριαζε περισσότερο με το όνειρο της κοινωνικής ανάδειξης διά των αποδεκτών κανόνων του παιχνιδιού αλλά και τον ίδιο τον χαρακτήρα του.

Ο στενός συνεργάτης και φίλος του Κωνσταντίνος Τσάτσος, τον παρουσιάζει σαν «προτεστάντη» με γνωρίσματα τα οποία πολλοί Ελληνες που γεννήθηκαν στις δεκαετίες του σαράντα και του πενήντα θα αναγνώριζαν στον πατέρα τους. Τα γνωρίσματα που διακρίνει ο Τσάτσος περιλαμβάνουν την έννοια του χρέους, τη χειραγώγηση των συναισθημάτων, την οικονομική κοινοποίηση των παθών και την απόσταση από κάθε εμπλοκή με τη μαζική ψυχολογία.

Θα ήταν αδύνατη η κατανόηση του φαινομένου Καραμανλή χωρίς τη σύγκριση με τους πολιτικούς συγχρόνους του. Ο πρώτος σημαντικός του αντίπαλος υπήρξε ο Γεώργιος Παπανδρέου στις εκλογές του 1956 και πάλι στις αναμετρήσεις του 1963. Ο κατοπινός «Γέρος της Δημοκρατίας» περιπλανήθηκε μεταπολεμικά, για να βρει πολιτική στέγη. Μπορούσε χάρη στο ρητορικό του τάλαντο να συνεγείρει ψηφοφόρους διαφορετικών κατευθύνσεων και γι’ αυτό ικανότερος να ηγείται μεγάλων συνασπισμών με σταυροφορικό χαρακτήρα, παρά να δημιουργήσει πολιτικό κόμμα με το προσωπικό του στίγμα. Ο Γ. Παπανδρέου υπήρξε ο αντίποδας του Καραμανλή σχεδόν σε όλα εκτός από την κοινωνική προέλευση. Κατάφερε ωστόσο να ενσωματωθεί με ευκολία στον βενιζελικό πολιτικό κόσμο και χάρη στην επικοινωνιακή του ευχέρεια, να γίνει κατά την περίοδο 1963-67 αντικείμενο λαϊκού ενθουσιασμού. Ο Γ. Παπανδρέου ήταν πληθωρικός, αγαπούσε το κοινό του και δεν δίσταζε να είναι αμετροεπής στις υποσχέσεις του. Η δεύτερη αναμέτρηση με τον αντίπαλο αυτό, που συνομιλούσε με το κοινό του, τον γοήτευε και αναλάμβανε την προάσπιση της δικαιοσύνης, υπήρξε η πιο δύσκολη στιγμή του μετρημένου Μακεδόνα και οι εκλογές του 1963 οι μόνες στις οποίες ηττήθηκε. Για έναν πολιτικό με τόσο ισχυρό «υπερεγώ» (το κοινωνικό «εγώ» κατά τον Φρόιντ) και μεγάλη φροντίδα για το ηθικό περιεχόμενο των πράξεών του, οι επιθέσεις του Γ. Παπανδρέου και οι κατηγορίες για εκλογική νοθεία εις βάρος του, άγγιξαν την πιο ευαίσθητη χορδή του χαρακτήρα του. Η μεγαλύτερη ίσως αδυναμία ενός ανθρώπου με ανεπτυγμένο υπερεγώ και εχθρότητα έναντι των κρατούντων πολιτικών ηθών ήταν να αντιμετωπίζει επιθέσεις ad hominem. Ηταν πάντοτε αδύναμος υπερασπιστής του εαυτού του και γι’ αυτό προτίμησε τότε να εγκαταλείψει την πολιτική παρά να αποδυθεί σε πόλεμο λόγων με έναν αριστοτέχνη αντίπαλο.

Ο δεύτερος μεγάλος πολιτικός αντίπαλος υπήρξε ο γιος του πρώτου. Ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν κατά κάποιο τρόπο λιγότερο προβληματικός για τον Καραμανλή από τον πατέρα του. Η σοφία της ηλικίας, η αναβάπτιση στον πολιτικό βίο, η σωτηρία της Δημοκρατίας και το ηθικό κύρος που το επίτευγμα αυτό έφερε, θωράκισαν τον Καραμανλή της περιόδου 1974-79 από ανοίκειες αντιπολιτευτικές επιθέσεις. Αντίθετα από τον Γεώργιο Παπανδρέου, που συγκέντρωνε στοιχεία γνώριμα και ανεπιθύμητα στον Καραμανλή, ο Ανδρέας ήταν ένα ολωσδιόλου νέο φαινόμενο στην ελληνική πολιτική που ο παλαίμαχος Μακεδόνας δεν κατανόησε ποτέ. Αν ο Γεώργιος υπήρξε εν μέρει ένας παλαιάς σχολής γητευτής του πλήθους, ο Ανδρέας ήταν ένας συστηματικός λαϊκιστής με οπλικά συστήματα νέας κοπής. Κανένας γηγενής Ελληνας πολιτικός δεν θα μπορούσε να εφαρμόσει το είδος του λαϊκισμού που προερχόταν από τις ΗΠΑ, αν δεν γνώριζε τους μηχανισμούς του. Ο Ανδρέας ήξερε καλά την προτεραιότητα που κατέχει στο αμερικανικό σύστημα ο λαϊκός μέσος όρος, που υπήρξε το ιδανικό του Jefferson και η εκλογική δύναμη η οποία ανέδειξε τον Jackson, αλλά και τους Reagan και Bush Jr. Αναδεικνύοντας τον ταπεινό μέσο όρο του εκλογικού σώματος σαν επιθυμητό πρότυπο συμπεριφοράς, ο Ανδρέας κατεξοχήν προϊόν της αστικής διαπαιδαγώγησης, δημιούργησε μια νέα εικονική πραγματικότητα στη χώρα. Πρόκειται για αλλαγή με μακροχρόνιες επιδράσεις στο πολιτικό μας σύστημα: Οι αστοί να καμώνονται τους λαϊκούς ανθρώπους και οι λαϊκοί τους αστούς.

Δεν γνωρίζουμε πολλά για τη σχέση του Καραμανλή με τον Παπανδρέου εκτός του ότι εγκαινίασαν μαζί τη συμβίωση Προέδρου και πρωθυπουργού. Ο Καραμανλής βεβαίως, αισθάνθηκε θιγμένος από την παλινωδία του Παπανδρέου στην προεδρική εκλογή του 1985, αλλά διατήρησε στη δυσάρεστη γι’ αυτόν περίσταση τη σιωπή του, αποφεύγοντας εκδηλώσεις που θα αναστάτωναν τον πολιτικό βίο. Ο Καραμανλής υπήρξε ο τελευταίος λαϊκός ηγέτης, ενώ ο Παπανδρέου ο πρώτος λαϊκιστής.

• * Ο κ. Θ. Βερέμης είναι πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας (ΕΣΥΠ) και αντιπρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ.

Από τον Παντελή Οικονόμου, εκπρόσωπο των ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΩΝ, έγινε η ακόλουθη δήλωση με αφορμή την χθεσινή εκδήλωση του ιδρύματος Μητσοτάκη :

Πληθαίνουν τον τελευταίο καιρό οι ενδείξεις επαναδραστηριοποίησης του συνασπισμού του "βρώμικου ΄89". Προσώπων και δυνάμεων που σχεδίασαν και επιχείρησαν την εξόντωση του Ανδρέα Παπανδρέου και τον κατακερματισμό του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Και απέτυχαν. Η κινητικότητα αυτή δεν οφείλεται μόνο στο άγχος για την υστεροφημία όσων έχουν λόγους να ανησυχούν για την δική τους. Εκπορεύεται κυρίως από την μύχια ελπίδα μιας όψιμης ρεβάνς. Και την ψευδαίσθησή τους ότι αυτή τη φορά θα περάσει.

Σε ό,τι αφορά τον ιδρυτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. το διάβημα είναι απονεννοημένο: για το μέγεθος του προσώπου και την συμβολή του στα ελληνικά πράγματα αποφάνθηκε ήδη η ιστορία, όπως αποδεικνύουν και αλλεπάλληλες αξιολογικές καταγραφές. Σε ότι αφορά την παράταξη, πράγματι, οι σημερινές της δυσκολίες ενθαρρύνουν την αναζωπύρωση σεναρίων υπονόμευσής της. Διαθέτει όμως πάντα τα αποθέματα για την απόκρουσή τους. Απομένει απλώς, τα ηγετικά της στελέχη, από όποια θέση και αν κατέχουν, να τιμήσουν την θέση αυτή. Να επιδείξουν αυταπάρνηση, ήθος και ικανότητα, όπως επιβάλλουν οι περιστάσεις.

Αίσθηση προκάλεσε η απουσία από την ομιλία του επίτιμου προέδρου της Ν.Δ. των περισσότερων βουλευτών του κόμματος, και δη των καραμανλικών. Κανένας βουλευτής του ΠΑΣΟΚ δεν παρέστη στην εκδήλωση, μια απουσία με νόημα, η οποία επίσης σχολιάστηκε, ενώ το «παρών» έδωσαν ο Λεωνίδας Κύρκος και ο Μανώλης Γλέζος.

... και ελάχιστη αυτοκριτική

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΔΟΣΕΙΣ αυτοκριτικής περιελάμβανε η χθεσινή ομιλία του κ. Μητσοτάκη. Ως το τραγικότερο λάθος στους χειρισμούς της περιόδου εκείνης χαρακτήρισε την ορκωμοσία του Γ. Αθανασιάδη- Νόβα ως πρωθυπουργού «μαζί με μόνο δύο υπουργούς, πολύ περισσότερο αφού ο Γ. Παπανδρέου δεν είχε υποβάλει την παραίτησή του». Στο σημείο αυτό ο επίτιμος πρόεδρος της Ν.Δ. επέρριψε ευθύνες στον τότε βασιλιά, ο οποίος «με τον τρόπο αυτό επέσπευσε τη ρήξη, την κατέστησε αναπόφευκτη και δημιούργησε με την πράξη του αυτή ένα τραγικό αδιέξοδο».
Μάλιστα, σημείωσε ότι είναι ανοικτό προς συζήτηση «αν εκείνη τη στιγμή εμείς, ο πρώτος πυρήνας, κάναμε από πλευράς τακτικής σωστά να συμπληρώσουμε την κυβέρνηση Νόβα και να δώσουμε προσωρινή λύση μπροστά στον απειλούμενο κίνδυνο. Ίσως θα έπρεπε να κάνουμε μια τελευταία προσπάθεια προς το Καστρί, παρά το γεγονός ότι οι πιθανότητας επιτυχίας θα ήταν μικρές». Υποστήριξε για άλλη μία φορά ότι τη σύγκρουση ούτε την ήθελε ούτε τη σχεδίασε για να αποκομίσει όφελος, καθώς είχε, όπως είπε, «τις καλύτερες πολιτικές προοπτικές» και «ζημιώθηκε βαρύτατα» από όσα συνέβησαν. Επέρριψε μάλιστα και ευθύνες στον Γ. Παπανδρέου, που «έκανε μυστική συμφωνία με τον αρχηγό της ΕΡΕ Παναγιώτη Κανελλόπουλο και τον βασιλιά Κωνσταντίνο για την ανατροπή της κυβέρνησης Στεφανόπουλου και τη δημιουργία της κυβέρνησης Παρασκευόπουλου».
Κατά τα άλλα, ο Κ. Μητσοτάκης προχώρησε και πάλι σε βαρείς χαρακτηρισμούς για τον Ανδρέα Παπανδρέου. Όπως υποστήριξε, «μίλησε υβριστικά στον πατέρα του για να υποχρεωθεί τελικά να ψηφίσει την κυβέρνηση Παρασκευόπουλου». Υποστήριξε μάλιστα ότι ο Γεώργιος Παπανδρέου του είχε εκμυστηρευθεί αμέσως μετά την επιβολή της δικτατορίας ότι «ο Ανδρέας τα έκανε όλα» και μάλιστα ότι του είχε πει πως ο βασιλιάς του είχε ζητήσει να διαγράψει τον Ανδρέα, αλλά ο ίδιος δεν το έκανε επειδή «με συγκράτησε το κωμικό στοιχείο, ότι στο ένα μπαλκόνι θα μιλούσα εγώ και στο απέναντι ο γιος μου».
Επικριτικός ήταν ο κ. Μητσοτάκης απέναντι και στην Αριστερά, η οποία δεν ανέλαβε πρωτοβουλία και «εσύρετο μοιραία και άβουλη προς τη δικτατορία, την οποία θα πλήρωνε ασφαλώς με φυλακές και εξορίες περισσότερο από τους υπόλοιπους». Κλείνοντας, ανέφερε ότι η Αποστασία παραμένει επίκαιρη και σήμερα, γιατί τα γεγονότα της εποχής «μας θυμίζουν ότι η πολιτική πρέπει να στηρίζεται στη διαφάνεια».

[ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Αριστοτελία Πελώνη, ΤΑ ΝΕΑ, 7/5/2008]

• Σε προσωπικό επίπεδο οι σχέσεις μας [σσ. εννοεί με τον Ανδρέα Παπανδρέου] ήταν άνετες, σχεδόν φιλικές. Μου συμπεριεφέρετο με ευπρέπεια και με σεβασμό. Και σχεδόν ποτέ δεν έφερε αντιρρήσεις σ' αυτά που συνεβούλευα. Οι σοβαρώτεροι συνεργάτες του απέδιδαν τη συμπεριφορά του αυτή σ' ένα ανάμικτο αίσθημα σεβασμού και φόβου που είχε απέναντί μου. Και διότι και οι ίδιοι ανησυχούσαν για την πολιτική συμπεριφορά του, μου συνιστούσαν να τον βλέπω τακτικά για να τον συγκρατώ με τις συμβουλές μου. Άλλοι πάλιν την απέδιδαν στην υποκρισία και δολιότητα που, όπως έλεγαν, είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του... [σελ. 192]

Είναι φανερό ότι επιδίωξε να στραπατσάρει την προσωπικότητα του Ανδρέα Παπανδρέου, τον οποίο κρίνει με απαράδεκτους χαρακτηρισμούς. Και δεν είναι ότι θίγεται η μνήμη του Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος έχει καταξιωθεί στα μάτια του ελληνικού λαού, αλλά ότι αναδεικνύεται η ΜΙΚΡΟΤΗΤΑ του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Θα μπορούσαμε κι εμείς τώρα να παραθέσουμε λέξεις και χαρακτηρισμούς για την προσωπικότητά του. Όμως δεν έχει νόημα.

Στο μεταξύ διάβασα σήμερα στον πάλι στον "Ελεύθερο Τύπο" ένα άρθρο του δημοσιογράφου Μανώλη Κοττάκη, του οποίου οι απόψεις είναι ευπρεπώς καραδεξιές (για να χρησιμοποιήσω μια λαϊκά κοινόχρηστη λέξη που αποδίδει τον φανατικό και αντιδιαλεκτικά σκεπτόμενο), και ο οποίος για να χαϊδέψει τ' αυτιά των δεξιών αναγνωστών του κάνει μια "σούμα" από τις "απόψεις-θέσεις-κρίσεις" του Καραμανλή για το ΠΑΣΟΚ και τον Ανδρέα.

Ο Κοττάκης λέει τόσες ανοησίες που το θεωρώ περιττό να τις αντικρούσω! Ούτε λίγο ούτε πολύ θέλει να μας πει ότι τα ΜΟΠ τα "κέρδισε" ο Καραμανλής! Κάνει λάθος ο κύριος Κοττάκης. Δεν ξέρω ποιές ήταν τότε οι ασχολίες του κι αν έχει διαβάσει καλά τα ιστορικά γεγονότα, ή μέσα από παραμορφωτικούς φακούς! Τα ΜΟΠ είναι μια καθαρά ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ επιτυχία του Ανδρέα. Ποιος είπε ότι ο Παπανδρέου έστειλε το μνημόνιο στον Καραμανλή για "διορθώσεις"; Ποιος είπε ότι Καραμανλής και Παπανδρέου "συνδιαμόρφωσαν στην τελική του μορφή τον εκλογικό νόμο του ’85";

Πότε ο Καραμανλής «απείλησε επανειλημμένα» τον Ανδρέα Παπανδρέου είτε ότι θα προκηρύξει δημοψήφισμα είτε εκλογές αν δεν έκλεινε τις εκκρεμότητες για τις Βάσεις, την οριστική ένταξη της Ελλάδας στην Ε.Ε. και τη μη έξοδό της από το ΝΑΤΟ; Πότε «μπλόκαρε» την παροχή πολιτικού ασύλου στον Αραφάτ που σχεδίαζε ο Ανδρέας. Πότε και από πού φαίνεται ότι «διαφώνησε με την κομματικοποίηση του Στρατεύματος και των Ενόπλων Δυνάμεων», αφού δεν υπήρξε ΠΟΤΕ επιχείρηση "κομματικοποίησης"; Πότε «έψεξε δημοσίως τον πρωθυπουργό Α. Παπανδρέου» όταν εκείνος χαρακτήρισε τον Μητσοτάκη ως «μειοδότη»;

Κι ένα τελευταίο: Ο Καραμανλής «διαφώνησε» με την παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου (όχι ανοιχτά)! Ας γελάσουμε, κατόπιν εορτής! Το ζήτημα είναι ότι το ΠΑΣΟΚ και ο Ανδρέας σεβάστηκαν τον Καραμανλή κι ας είχαν βασικές διαφωνίες με την πολιτική του. Ωστόσο, οι επίγονοι κάνουν ό,τι είναι δυνατό για να μην ξεχάσουμε! Και είναι εύκολο να παραθέσουμε ότι ο Καραμανλής έδωσε τα χειρότερα παραδείγματα όταν έφυγε νύχτα και με ψευδώνυμο από την Ελλάδα κι όταν παραιτήθηκε πριν λήξει η θητεία του στην Προεδρία της Δημοκρατίας επειδή τότε δεν προτάθηκε εκ νέου από το ΠΑΣΟΚ. Έδωσε το χειρότερο παράδειγμα όταν ο ελληνικός λαός ζούσε κάτω από μια στυγνή δικτατορία κι ο Καραμανλής έκανε περιπάτους στο Δάσος της Βουλόνης...

Η Δεξιά θέλει συνεχώς να ξύνει πληγές. Πράγμα πολύ απλό. Δυστυχώς δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει τα ιστορικά γεγονότα, δεν θέλει τη συμφιλίωση, δεν ξεχνά ότι μέσα στα σπλάχνα της κυοφορήθηκαν τα πιο ακραία αντεθνικά και παρακρατικά στοιχεία κ.λπ. Αρνούμαι να συνεχίσω...

• [Αρνούμαι να ξαναδιαβάσω κείμενα τα οποία αμφιβάλλω αν έγραψε ο ίδιος ο Καραμανλής. Είμαι πεπεισμένος ότι γράφτηκαν και συμπληρώθηκαν αργότερα. Γιατί εδώ που τα λέμε ένας άνθρωπος όσο κακός και να είναι, όσο γερνάει, τόσο μαλακώνει. Αυτό πιστεύω ότι μπορεί να συνέβη και με τον Καραμανλή. Άλλωστε ξέρουμε πολύ καλά ότι ο Καραμανλής ΔΕΝ ΕΓΡΑΦΕ!]

Η ΕΛΠΙΔΑ ότι τα δύσκολα είχαν ξεπεραστεί μετά την απόφαση της 11ης Νοεμβρίου των φίλων και μελών του ΠΑΣΟΚ για το θέμα της ηγεσίας έχει εκ των πραγμάτων διαψευστεί. Το Κίνημα όχι μόνο δεν μπήκε σε φάση ανάκαμψης, αλλά αντίθετα, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν μια συνεχή μείωση της απήχησής του στην κοινή γνώμη, η οποία μόνο αισιοδοξία δεν επιτρέπει για το μέλλον.

ΠΟΛΛΟΙ διατείνονται ότι το συνέδριο αποτελεί την τελευταία μεγάλη ευκαιρία του ΠΑΣΟΚ να ξεπεράσει την κρίση από την οποία ταλανίζεται τα τελευταία χρόνια, να πείσει την κοινή γνώμη ότι οι εσωκομματικές παθογένειές του ανήκουν οριστικά και τελεσίδικα στο παρελθόν και ν' ανακτήσει την παλιά δυναμική του, προβάλλοντας ένα νέο και γνήσια φιλολαϊκό πρόγραμμα, που να δίνει απαντήσεις στα πολλά και μεγάλα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας.

ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ένδειξη, αν και κατά πόσο είναι δυνατή η υλοποίηση ενός τόσο φιλόδοξου στόχου, θα διαφανεί από τη σημερινή παρουσία και ομιλία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, αλλά και από τις κινήσεις του τις αμέσως επόμενες μέρες. Αυτός είναι, άλλωστε, εκείνος που θα πιστωθεί την τιμή της αναγέννησης του Κινήματος ή θα χρεωθεί την ακόμη μεγαλύτερη φθορά του.

ΠΡΙΝ από μερικούς μήνες ήταν που ο Γ. Παπανδρέου ζήτησε από τους οπαδούς και τους φίλους της μεγάλης δημοκρατικής παράταξης ν ανανεώσουν την εμπιστοσύνη στο πρόσωπό του. Το έκαναν. Τώρα είναι η ώρα ν' αποδείξει ότι δεν έσφαλαν. Το οφείλει και σ' αυτούς, αλλά και στον τόπο. [Γνώμη, Έθνος, 13/3/2008]

Ο Γιώργος Παπανδρέου είπε ότι "αφήσαμε αβοήθητα τα Βαλκάνια" και διαπίστωσε ότι "χάθηκε το τεράστιο κεκτημένο της ελληνικής προεδρίας (της ΕΕ) το 2003 και διολισθήσαμε στην επαναβαλκανοποίηση της περιοχής". Είπε επίσης ότι "εγκαταλείψαμε τα Βαλκάνια στην πελατειακή λογική των ισχυρών", κάνοντας λόγο για "Ρώσους - προστάτες των Σέρβων και Αμερικανούς - προστάτες των Αλβανών", ενώ σε ό,τι αφορά τη θέση της Ελλάδας την περιέγραψε ως "κομπάρσοι σε ένα έργο που γράφουν άλλοι". Επιπλέον, είπε ότι η χώρα μας "βρίσκεται μπλεγμένη σε παζάρια, χωρίς αρχές και ξεκάθαρους στόχους".

Αναφερόμενος στο θέμα του Κοσσόβου, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είπε ότι "ο τρόπος που διαχειρίστηκε το θέμα η Ευρώπη κι η Ελλάδα αποτελεί πλήγμα για όλη την περιοχή" και εκτίμησε ότι η εξέλιξη αυτή θα διακόψει την ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων και θα ανοίξει ένα νέο φαύλο κύκλο αστάθειας, την ίδια ώρα που η "επίσημη Ευρώπη νίπτει τας χείρας της". "Μονομερείς αναγνωρίσεις του Κοσσόβου, εκτός πλαισίου ΟΗΕ, ανοίγουν τον ασκό του Αιόλου", υπογράμμισε, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι "κινείται στον αστερισμό της απραξίας και της υποχωρητικότητας". Ο Γ. Παπανδρέου τόνισε ότι οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ απέδειξαν ότι η πορεία θα μπορούσε να είναι διαφορετική, είπε ότι "είχαμε αποδείξει ότι μπορούσαμε να υψώσουμε την φωνή μας, ότι είμαστε ισχυροί και αξιόπιστοι γείτονες", ενώ χαρακτήρισε την ελληνική προεδρία του 2003 ως "αφετηρία ελπίδας".

Σε ό,τι αφορά το όνομα της ΠΓΔΜ ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επισήμανε, πρώτον, ότι επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη η Ρωσία αναγνώρισε την γείτονα χώρα και ότι το ίδιο συνέβη με τις ΗΠΑ και τον Καναδά, πάλι επί κυβερνήσεως ΝΔ. Στη συνέχεια, επέκρινε την κυβέρνηση ότι "δέχεται να διαπραγματευθεί διπλή ονομασία" και τόνισε την θέση του ΠΑΣΟΚ: "Μια ονομασία για όλες τις χρήσεις, σύνθετη με γεωγραφικό προσδιορισμό".

"Κατανοώ την αγανάκτηση του ελληνικού λαού για την πολιτική της κυβέρνησης, δεν χρειάζονται συλλαλητήρια αλλά σοβαρή εξωτερική πολιτική" είπε στη συνέχεια ο Γ. Παπανδρέου, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση πρέπει να αντιληφθεί ότι η Ελλάδα μπορεί να επηρεάζει τις εξελίξεις στα Βαλκάνια. Πρόσθεσε δε μιά φράση του Ανδρέα Παπανδρέου ότι μιά ζημιά στην οικονομία διορθώνεται, αλλά μιά ζημιά στα εθνικά θέματα είναι ιστορικά ανεπανόρθωτη. ]]> http://diktyon.wordpress.com/?p=506 Tue, 05 Feb 2008 16:41:16 +0000 diktyon http://diktyon.wordpress.com/?p=506

Το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε σήμερα είναι με μια φωτογραφία του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ να ξεμπλέξουμε. Σαν σήμερα, στις 5 Φεβρουαρίου 1919 ο ΑΝΔΡΕΑΣ Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ γεννήθηκε στη Χίο. Πέθανε στις 23 Ιουνίου 1996. Μήπως θα έπρεπε όλοι όσοι συμμετέχουν σήμερα στην οργάνωση που λέγεται ΠΑΣΟΚ να σκεφτούν λίγο τις παρακαταθήκες του μεγάλου ηγέτη και να ομονοήσουν ώστε το ΠΑΣΟΚ να ανακάμψει ξανά για να μπορέσει να γκρεμίσει τη Νέα Δημοκρατία από την εξουσία και να δει άσπρη μέρα ο βασανισμένος λαός;

Οι γενάρχες των δυναστειών δεν ήταν οπωσδήποτε οι εξαιρετικά προικισμένοι ηγέτες, οι συγκυρίες παίζουν τον αποφασιστικό ρόλο για τη μυθοποίηση. Τυπικό παράδειγμα, ο γενάρχης της μακροβιότερης δυναστείας: Ενας μέτριος, παροιμιώδης για το ευμετάβλητο των «πεποιθήσεών» του δημοκόπος, που οι συγκυρίες τον αποκάθαραν, τον εξωράισαν, τον συμβολοποίησαν σαν «γέρο της δημοκρατίας». Ο γιος του ανέδειξε το πατρικό κληροδότημα, τη δημοκοπία, σε εκπληκτική δεξιότητα διαβουκόλησης των μαζών. Αν προλάβει η ελληνική κοινωνία και αποκτήσει κάποτε ιστοριογραφία ανυπότακτη στον ολοκληρωτισμό της κομματοκρατίας, θα τον κρίνει. Πάντως, η πολιτική του αμβλυωπία και ο αμοραλισμός του απομνημειώθηκαν σε ελάχιστες φράσεις στιλπνού αριβισμού: «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο» – «Δικαιούτο ο τάδε (διαχειριστής δημόσιου χρήματος) να κάνει ένα δώρο στον εαυτό του, αλλά όχι και τόσα εκατομμύρια» – «Βυθίσατε το Χόρα» – «Εγώ απλώς προήδρευα» – «Τσοβόλα δώσ’ τα όλα» – «Οι βάσεις φεύγουν (μόλις υπέγραψε την παραμονή τους), ο αγώνας τώρα δικαιώνεται»...

Η δημοκρατική παράταξη ουδέποτε υπήρξε φανατική κατά των αντιπάλων της. Μονάχα υπήρξε φανατική στη διεκδίκηση των δικαίων του λαού, στη διεκδίκηση της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Και οι δυο πολιτικοί που προσέφεραν αναντίρρητα στον τόπο τους, δεν είναι δυνατό να διασύρονται από έναν θρησκευτικο-πατριδοκάπηλο, όπως ο Χρήστος Γιανναράς. Παραδίδεται στη χλεύη μας!